Een vergeten pen in een zak kan grote gevolgen hebben. Nederlandse ziekenhuizen gooien wekelijks honderden uniformen weg omdat pennen en stiften ongemerkt meegaan in de was. Het resultaat: vlekkerige, afgekeurde pakken die rechtstreeks in de prullenbak belanden.
Dat blijkt uit een rondgang van RTL Nieuws. Wasserij CleanLease, die de uniformen van tientallen ziekenhuizen wast, noemt het een “hardnekkig probleem”. Het UMC Utrecht is nu een bewustwordingscampagne gestart om personeel te wijzen op het belang van lege zakken.
Alleen al bij het UMC Utrecht belanden zeker vijftig pakken per week in de prullenbak door inktvlekken. En dat terwijl sommige van die pakken gloednieuw zijn.
Hoe gaat het in zijn werk?
Artsen en verpleegkundigen halen aan het begin van hun dienst een schoon pak op. Na afloop leveren ze het weer in bij de wasserij. Wat er nog in de zakken zit, gaat gewoon mee de was in.
De wasserij gebruikt röntgenapparatuur om metalen voorwerpen op te sporen. Zo worden sieraden, naalden en kladblokjes er doorgaans uitgevist. Maar pennen en stiften glippen er regelmatig doorheen.
“Soms heeft een pennetje net te weinig metaal”, zegt Celina Kroon, manager duurzaamheid bij het UMC Utrecht. Daardoor detecteert het apparaat de pen niet en belandt de hele waslading vol inktvlekken in de afvalbak.
Wat speelt er precies?
De cijfers op een rij
- Het UMC Utrecht wast wekelijks 14.000 witte items, waaronder jassen en broeken.
- Dat zijn meer dan 200 rolcontainers per week.
- Minimaal vijftig pakken per week worden afgekeurd door inktvlekken.
- Ook gloednieuwe uniformen worden weggegooid als ze in een besmette lading zitten.
- De wasserij CleanLease werkt voor tientallen ziekenhuizen in Nederland.
Zorg is grote vervuiler
Het probleem van de pennen staat niet op zichzelf. Circulariteit is in de zorg een grote uitdaging, benadrukt Kroon. Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat de zorgsector verantwoordelijk is voor ongeveer 7 procent van de totale nationale uitstoot van broeikasgassen in Nederland.
Het gaat daarbij niet alleen om textiel. Ook medicijnen, instrumenten en wegwerpmateriaal zoals handschoenen dragen bij aan die uitstoot. Het ziekenhuis vraagt medewerkers om verspilling te melden als ze die signaleren.
“Zorgpersoneel weet als geen ander waar verspilling ontstaat”, aldus Kroon.
Verpleegkundige roept collega’s op via LinkedIn
Ook cardiologieverpleegkundige Nienke Vis zet zich in voor meer bewustwording. Ze deed via LinkedIn een oproep aan haar collega’s om vóór het inleveren altijd de zakken te controleren.
“Bij het dragen van een wit uniform of een witte jas: check vóór het inleveren altijd de zakken van je jas en/of broek. Kleine moeite, groot verschil!”, schreef Vis.
Kroon is blij met dat soort initiatieven vanuit de werkvloer zelf. “Die mag zich verspreiden als een inktvlek”, zegt ze met een knipoog.
Bewustwordingscampagne moet tij keren
De oproep van het UMC Utrecht is in de eerste plaats bedoeld om medewerkers bewust te maken van de gevolgen van een vergeten pen. Het ziekenhuis hoopt dat personeel de gewoonte oppakt om zakken te controleren voor het inleveren van een uniform.
Of de campagne ook bij andere ziekenhuizen wordt opgepikt, is nog niet bekend. Maar gezien de schaal van het probleem, bij CleanLease alleen al, ligt verdere verspreiding voor de hand.
Wat staat er nog te gebeuren?
Het UMC Utrecht wil de campagne uitbreiden en hoopt dat andere ziekenhuizen het voorbeeld volgen. De wasserij kijkt ondertussen naar betere detectiemethoden voor niet-metalen voorwerpen zoals pennen en stiften.
Zolang die technologie er nog niet is, blijft de boodschap simpel: check je zakken.
