Het Brabantse dorp Moerdijk hoeft toch niet te verdwijnen. Staatssecretaris De Bat (Klimaat en Groene Groei) maakte gisteren bekend dat de geplande uitbreiding van het nabijgelegen haven- en industriegebied flink wordt teruggeschroefd, van 450 naar 200 hectare. Daardoor kan het dorp blijven bestaan.
Dat nieuws klinkt als een opluchting, maar roept bij bewoners en journalisten ook veel vragen op. Want hoe kan het dat de plannen in amper een jaar zo drastisch zijn veranderd? En wat zijn de garanties dat dit over een jaar niet opnieuw gebeurt?
Die vragen kreeg De Bat vandaag recht voor zijn neus op een persconferentie in Moerdijk zelf, waar hij de bijgestelde plannen toelichte aan pers, bestuurders en betrokkenen.
Van sloop naar behoud: wat is er veranderd?
Een jaar geleden kondigde de gemeente aan dat Moerdijk moest wijken voor de uitbreiding van het industrie- en havengebied. Het plan was ingrijpend: het hele dorp zou plaatsmaken voor de economische ontwikkeling van de regio.
Nu blijkt die uitbreiding dus te kunnen worden beperkt tot minder dan de helft van het oorspronkelijke oppervlak. Volgens De Bat zit het verschil vooral in gewijzigde inzichten over waterstof en de circulaire economie. De verwachtingen over die sectoren zijn naar beneden bijgesteld, waardoor minder ruimte nodig blijkt.
“We hebben nu de keuze gemaakt dat Moerdijk behouden blijft en de omliggende omgeving leefbaar”, aldus De Bat. “Dat is de richting die we nu inslaan.”
Wat speelt er precies?
- Vorig jaar werd aangekondigd dat Moerdijk moest verdwijnen voor een uitbreiding van 450 hectare industriegebied.
- Nu blijkt die uitbreiding te kunnen worden teruggebracht naar 200 hectare, waardoor het dorp kan blijven bestaan.
- De reden voor de koerswijziging ligt in veranderde verwachtingen rond waterstof en de circulaire economie.
- Rijk, provincie en gemeente gaan samen bekijken of de nieuwe plannen haalbaar zijn zonder de leefbaarheid aan te tasten.
- De staatssecretaris erkent dat bewoners zich een speelbal van beleid kunnen voelen en wil het vertrouwen terugwinnen.
‘Het is niet bedacht, maar het ligt nu wel op tafel’
Op de vraag waarom de overheid een jaar geleden niet al tot dit inzicht kon komen, was De Bat eerlijk maar ontwijkend. “Er komt een nieuw dossier op tafel, daar kijk je naar en stel je vragen bij. Eén van die vragen was: hoe hard is die Rijksopgave nou echt?”
Het antwoord op die vraag leidde tot het onderzoek dat de kleinere uitbreiding mogelijk maakte. Maar of dat antwoord een jaar geleden ook al gegeven had kunnen worden? “Het is niet bedacht, maar het ligt nu wel op tafel”, aldus de staatssecretaris.
De Bat zei niet te verwachten dat de plannen over een jaar opnieuw drastisch wijzigen. Hij erkende echter ook dat niemand de huidige koerswijziging van tevoren had voorzien. “We hadden ook niet verwacht dat we hier vandaag zouden staan, maar we staan er wel omdat we hard gewerkt hebben.”
Wethouder: ook 200 hectare heeft zijn gevolgen
Wethouder Dingemans van de gemeente Moerdijk benadrukte dat het eerdere besluit om het dorp op te heffen rechtstreeks voortvloeide uit de uitbreiding van 450 hectare. Dat plan is van tafel, maar zorgeloos is hij nog niet.
“Mensen kunnen niet in een onleefbare omgeving leven. Dat is en zal het uitgangspunt blijven”, zei Dingemans. Hij wees erop dat de kleinere uitbreiding ook gevolgen heeft, en niet alleen voor het dorp zelf.
“Het gaat niet alleen om mensen die in het dorp Moerdijk wonen. De opgave verspreidt zich over een groter gebied. Daardoor wordt de impact misschien minder geconcentreerd, maar in al die gebieden wonen mensen. Dat vraagt om nog breder te kijken naar wat die impact gaat zijn.”
Bewoners voelen zich speelbal van beleid
De Bat gaf op de persconferentie toe dat hij zich goed kan voorstellen dat bewoners van Moerdijk zich als een speelbal van beleid voelen. In korte tijd zijn ze geconfronteerd met het nieuws dat hun dorp moet verdwijnen, en nu weer met het bericht dat het toch mag blijven.
Dat gevoel van onzekerheid en wantrouwen erkent de staatssecretaris voluit. “Maar dit is wel de situatie die er nu is. Nu is het onze taak om het vertrouwen terug te winnen.”
Wanneer er nieuwe ontwikkelingen worden verwacht in het dossier, kon De Bat niet zeggen. De komende periode buigen Rijk, provincie en gemeente zich gezamenlijk over de vraag of de plannen voor 200 hectare uitvoerbaar zijn zonder de leefbaarheid van Moerdijk en de omliggende dorpen te schaden.
Wat gebeurt er nu?
De drie bestuurslagen gaan de nieuwe plannen gezamenlijk uitwerken en toetsen. Daarbij staat de leefbaarheid van het dorp en de directe omgeving centraal, zo benadrukten zowel De Bat als wethouder Dingemans.
Voor de bewoners van Moerdijk begint intussen een nieuwe periode van afwachten. Na een jaar vol onzekerheid over de toekomst van hun dorp is er nu hoop, maar ook scepsis. De vraag die velen bezighoudt: is dit nu echt definitief, of volgt er volgend jaar opnieuw een koerswijziging?
