Het kabinet introduceert nieuwe regels voor de bouw van windmolens in Nederland. De zogeheten afstandsnorm bepaalt voortaan dat een windmolen minimaal twee keer zijn tiphoogte verwijderd moet staan van het dichtstbijzijnde woonhuis.
Dat betekent in de praktijk dat een windmolen van 200 meter hoog minimaal 400 meter van woningen af moet staan. De tiphoogte is het hoogste punt dat een wiek van de molen kan bereiken.
Met deze maatregel wil het kabinet de stilgevallen bouw van windmolens in Nederland vlot trekken en tegelijk omwonenden beter beschermen.
Waarom zijn nieuwe regels nodig?
De aanleiding voor de nieuwe normen ligt in 2021, toen de toenmalige landelijke regels voor windmolens op land door de rechter werden afgeschoten. Sindsdien bestaat er geen landelijk kader meer voor de bouw van windparken.
Provincies en gemeenten mogen in theorie nog wel vergunningen verlenen, maar zijn daar in de praktijk zeer terughoudend mee. Het ontbreken van duidelijke regels zorgt voor rechtsonzekerheid en vertraagt projecten.
In mei van dit jaar waarschuwde de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) al dat de bouw van windmolens op land bijna volledig tot stilstand is gekomen. De RVO wees daarbij rechtstreeks naar de onduidelijkheid over de geldende normen als voornaamste oorzaak.
Wat moet je weten over de nieuwe regels?
- Afstandsnorm: een windmolen moet minimaal twee keer zijn tiphoogte van de dichtstbijzijnde woning verwijderd zijn.
- Geluid: er komen nieuwe normen voor het geluid dat windmolens mogen produceren in de buurt van woningen.
- Slagschaduw: ook de schaduw die ronddraaiende wieken veroorzaken wordt aan regels gebonden.
- Lichtschittering: de nieuwe regels bevatten ook bepalingen over hinderlijke lichtreflecties van molens.
- Tijdlijn: de nieuwe regels worden voor het einde van 2026 naar de Tweede Kamer gestuurd.
Staatssecretaris: “Betere balans tussen belangen”
Staatssecretaris Bertram van Milieu benadrukt dat windmolens hard nodig zijn voor de Nederlandse energietransitie. Tegelijk erkent hij dat omwonenden recht hebben op duidelijkheid en bescherming.
“Ook komen er regels voor onder andere geluid, slagschaduw en lichtschittering”, aldus de staatssecretaris. “Met deze nieuwe regels brengen we de belangen van omwonenden, de woningbouwopgave en de energietransitie beter met elkaar in balans.”
Windmolens hard nodig voor energietransitie
Nederland heeft windenergie op land nodig om zijn klimaatdoelen te halen. De afgelopen jaren liep de bouw van nieuwe windparken echter flink vertraging op, mede door de juridische onduidelijkheid na 2021.
Het kabinet hoopt dat duidelijke, landelijke normen gemeenten en provincies meer houvast geven bij het verlenen van vergunningen. Dat zou de bouw van nieuwe windmolens weer op gang moeten brengen.
Wat gebeurt er nu?
De nieuwe regels liggen momenteel nog niet vast in wetgeving. Het kabinet stuurt het voorstel voor het einde van 2026 naar de Tweede Kamer, die er vervolgens over debatteert en stemt.
Pas na goedkeuring door het parlement kunnen de normen officieel van kracht worden. Gemeenten en provincies wachten intussen in spanning af, nu de druk om meer duurzame energie op te wekken blijft toenemen.
