DigiD, RTL Nieuws, Schiphol en zelfs de Franse overheid: tientallen grote websites lagen gisteren urenlang plat. De oorzaak was een ernstig beveiligingslek in PHP, de programmeertaal die de basis vormt van een groot deel van het internet. Omdat het lek openbaar werd voordat er een oplossing beschikbaar was, kozen beheerders er massaal voor hun sites uit de lucht te halen.
Het incident roept grote vragen op over hoe kwetsbaar het internet eigenlijk is. En over de rol die kunstmatige intelligentie speelt bij het vinden van zulke lekken.
NOS-techjournalist Joost Schellevis legt in de podcast De Dag uit wat PHP precies is en waarom dit lek zo veel impact had.
Wat is PHP en waarom is het zo belangrijk?
PHP is een programmeertaal waarmee ontwikkelaars websites bouwen. Het wordt al decennia gebruikt en zit verborgen achter talloze grote platforms en overheidsdiensten. Schellevis vergelijkt het met een onderbroek: “Iedereen gebruikt het, het is belangrijk, maar normaal blijft het onzichtbaar.”
Juist die onzichtbaarheid maakt een lek in PHP zo gevaarlijk. Als er iets misgaat, heeft dat direct gevolgen voor een enorme hoeveelheid websites tegelijk.
Hoe werd het lek ontdekt?
Het beveiligingslek werd gevonden met behulp van kunstmatige intelligentie. AI is inmiddels in staat om dit soort kwetsbaarheden op te sporen die voor een menselijke programmeur moeilijk te vinden zijn.
Dat is goed nieuws voor de beveiliging van het internet, maar er zit ook een keerzijde aan. Kwaadwillende hackers kunnen dezelfde technologie gebruiken om sneller en gerichter aanvallen uit te voeren. AI is daarmee tegelijkertijd een bescherming en een bedreiging.
Wat speelt er precies?
- Grootschalige storing: Websites van DigiD, RTL Nieuws, Schiphol en de Franse overheid waren urenlang niet bereikbaar.
- Kwetsbare programmeertaal: Het lek zat in PHP, een veelgebruikte taal die de basis vormt van een groot deel van het internet.
- Gevaarlijke volgorde: Het lek werd openbaar voordat er een patch beschikbaar was, waardoor beheerders noodgedwongen hun sites offline haalden.
- AI als dubbelsnijdend zwaard: Kunstmatige intelligentie hielp het lek te ontdekken, maar biedt ook hackers nieuwe mogelijkheden.
- Waarschuwing voor de toekomst: Experts vrezen dat vergelijkbare incidenten vaker zullen voorkomen.
Techsite Tweakers ook getroffen, en dat trof extra hard
Een opmerkelijk slachtoffer van de storing was techsite Tweakers, een platform dat doorgaans als eerste schrijft over dit soort beveiligingsproblemen. Juist op het moment dat de redactie over het PHP-lek wilde berichten, viel de eigen site ook uit.
Normaal geldt in de techwereld de afspraak dat over een lek pas wordt geschreven als er een oplossing, een zogenoemde patch, beschikbaar is. Die volgorde liep dit keer volledig door elkaar, met een halfplat internet als gevolg.
Hoofdredacteur Tweakers: “Dit was niet de laatste keer”
Tweakers-hoofdredacteur Wout Funnekotter is duidelijk over wat dit incident betekent voor de toekomst. Hij vreest dat vergelijkbare situaties vaker zullen voorkomen, nu AI het vinden van lekken versnelt en de drempel voor aanvallers verlaagt.
De combinatie van een breed verspreide programmeertaal, openbaar gemaakte kwetsbaarheden en steeds slimmere aanvalsmethoden maakt het internet structureel kwetsbaar, zo klinkt de boodschap.
Wat betekent dit voor gewone internetgebruikers?
Voor de meeste mensen was de storing gisteren vooral ongemakkelijk: even geen DigiD, even geen nieuws via RTL. Maar het incident laat zien hoe afhankelijk de samenleving is van een relatief kleine set technische bouwstenen.
De vraag is nu hoe overheden en bedrijven zich beter kunnen voorbereiden op dit soort scenario’s, en of de huidige afspraken rond het openbaar maken van lekken nog wel voldoen in een tijdperk van AI.
Luister de volledige aflevering van De Dag
De podcast De Dag van de NOS wijdt een volledige aflevering aan dit onderwerp. NOS-techjournalist Joost Schellevis en Tweakers-hoofdredacteur Wout Funnekotter gaan daarin dieper in op wat er precies is misgegaan en wat dit zegt over de kwetsbaarheid van ons internet.
De aflevering is te beluisteren via NPO Luister en alle gangbare podcastapps. Reageren kan via dedag@nos.nl. De aflevering is gepresenteerd en gemonteerd door Marco Geijtenbeek, met redactie van Wouter Sloekers.
