Olijfolie kan dit najaar opnieuw een stuk duurder worden. Olijfgaarden in Zuid-Europa worden hard getroffen door extreme hitte, droogte en natuurbranden. Ook granen en groenten lijden onder de zware weersomstandigheden.
De situatie in meerdere Europese landen baart zorgen. Boeren zien hun oogsten krimpen door het aanhoudend droge en hete weer. De verwachting is dat dit effect heeft op de prijzen in de supermarkt.
Consumenten die al merkten dat olijfolie de afgelopen jaren flink in prijs steeg, moeten mogelijk opnieuw rekening houden met een prijsstijging aan het einde van het jaar.
- Extreme hitte en droogte treffen olijfgaarden verspreid over heel Zuid-Europa.
- Natuurbranden verwoesten delen van de oogst voordat die binnen kan worden gehaald.
- Granen en groenten lijden in meerdere Europese landen onder dezelfde weersomstandigheden.
- De prijsstijging is naar verwachting merkbaar in het najaar van 2026.
- Het is niet de eerste keer: ook de afgelopen jaren stegen de olijfolieprijzen door slechte oogsten.
Zuid-Europa onder druk door extreem weer
Landen als Spanje, Italië en Griekenland zijn de belangrijkste producenten van olijfolie in Europa. Juist daar slaat het extreme weer hard toe. Hittegolven en een gebrek aan neerslag zorgen ervoor dat olijfbomen minder vruchten dragen.
Daar komen natuurbranden bovenop. Die vernielen niet alleen de oogst van dit jaar, maar kunnen olijfbomen ook voor langere tijd beschadigen. Een olijfboom heeft jaren nodig om te herstellen na een brand.
Niet alleen olijfolie: ook groenten en granen in gevaar
Het probleem beperkt zich niet tot olijfolie. Ook de teelt van granen en verschillende groenten staat in meerdere Europese landen onder druk. De droogte treft een breed scala aan gewassen.
Dit kan betekenen dat consumenten in 2026 op meerdere vlakken hogere boodschappenprijzen tegenkomen. Van brood tot groenten: de extreme weersomstandigheden laten hun sporen na in de supermarkt.
Patroon herhaalt zich
Het is niet nieuw. Ook in voorgaande jaren leidde droogte in Zuid-Europa tot tegenvallende olijfolieoogsten en hogere prijzen. Experts waarschuwen al langer dat klimaatverandering de landbouw in het Middellandse Zeegebied structureel onder druk zet.
Waarom zijn olijfolieprijzen zo gevoelig voor het weer?
Olijven worden maar één keer per jaar geoogst, in het najaar. Als de oogst tegenvalt door hitte of droogte, is er weinig ruimte om het verlies te compenseren. Voorraden raken dan snel uitgeput.
Bovendien is de productie sterk geconcentreerd in een beperkt aantal landen. Spanje is verantwoordelijk voor ongeveer de helft van de wereldproductie van olijfolie. Als het daar misgaat, voelt de hele markt dat.
Wat betekent dit voor de consument?
Supermarkten en inkopers volgen de ontwikkelingen op de voet. Zodra duidelijk wordt hoe groot de oogstschade is, worden contracten en prijzen herzien. Dat vertaalt zich doorgaans een paar maanden later in hogere schaprijzen.
Consumenten die olijfolie regelmatig gebruiken, kunnen overwegen nu een voorraad in te slaan. Of te kiezen voor een alternatief zoals zonnebloemolie of koolzaadolie, al kampen ook die teelten soms met weersproblemen.
Wat gebeurt er als het najaar droog blijft?
Alles hangt nu af van de weersomstandigheden de komende weken. Olijfbomen hebben in de aanloop naar de oogst nog regen nodig om voldoende vruchten te kunnen vormen. Blijft die regen uit, dan wordt de schade groter.
Klimaatwetenschappers verwachten dat extreem weer in Zuid-Europa de komende jaren vaker en heviger zal voorkomen. De druk op de Europese landbouwsector zal daarmee naar verwachting structureel toenemen.
