Bijna een kwart van de piloten bij Europese luchtvaartmaatschappijen stapt weleens in het vliegtuig terwijl ze eigenlijk te moe zijn om te vliegen. Toch melden ze zich niet ziek. Dat blijkt uit een onderzoek van de brancheorganisatie voor Europese piloten.
Nog opvallender: driekwart van de ondervraagde piloten geeft aan weleens in slaap te zijn gevallen in de cockpit, terwijl het vliegtuig in de lucht was. De bevindingen roepen serieuze vragen op over de veiligheid in de luchtvaart.
Vermoeidheid onder vliegend personeel is al langer een bekend probleem in de sector, maar de omvang die uit dit onderzoek naar voren komt is opvallend groot.
Wat speelt er precies?
- Bijna 25 procent van de Europese piloten gaat naar het werk ondanks ernstige vermoeidheid.
- Driekwart is minstens één keer in slaap gevallen tijdens een vlucht.
- Piloten durven zich niet ziek te melden, ook al voelen ze zich te vermoeid om veilig te vliegen.
- Het onderzoek is uitgevoerd door de brancheorganisatie voor Europese piloten.
Waarom melden piloten zich niet ziek?
Uit het onderzoek blijkt dat piloten zich onder druk gezet voelen om gewoon aan het werk te gaan. De angst voor negatieve gevolgen, zoals problemen met hun contract of reputatie, speelt daarbij een grote rol.
Dit fenomeen wordt ook wel presenteïsme genoemd: aanwezig zijn op het werk terwijl je eigenlijk niet in staat bent om je taken naar behoren uit te voeren. In de luchtvaart kan dit levensgevaarlijk zijn.
Dutjes in de cockpit: hoe gevaarlijk is dat?
Dat driekwart van de piloten weleens in slaap valt tijdens een vlucht, klinkt alarmerend. In veel gevallen is er een tweede piloot aanwezig die de controle overneemt, maar dat biedt niet altijd voldoende garantie voor de veiligheid.
Eerder onderzoek wees al uit dat vermoeidheid een van de grootste risicofactoren is in de luchtvaart. Zelfs een korte periode van onoplettendheid kan in de cockpit ernstige gevolgen hebben.
Regels rond rusttijden
In Europa gelden strikte regels voor de werk- en rusttijden van piloten. Toch lijken die regels in de praktijk onvoldoende te zijn om vermoeidheid te voorkomen, zo suggereert dit onderzoek.
Critici stellen al jaren dat de regels te veel ruimte laten voor luchtvaartmaatschappijen om piloten aan het werk te houden, ook als ze eigenlijk onvoldoende hebben geslapen.
Brancheorganisatie luidt de noodklok
De brancheorganisatie voor Europese piloten presenteerde het onderzoek om aandacht te vragen voor de situatie. Zij pleiten voor betere bescherming van piloten die zich ziek melden en voor strengere regels rondom werktijden.
Volgens de organisatie is het probleem structureel en niet incidenteel. Ze roepen Europese toezichthouders op om actie te ondernemen.
Wat betekent dit voor passagiers?
Voor reizigers die in 2026 het vliegtuig pakken, kan dit nieuws ongemakkelijk zijn. De kans dat een piloot aan het stuur vermoeider is dan gewenst, blijkt groter dan velen denken.
Luchtvaartmaatschappijen hebben tot nu toe niet officieel gereageerd op de uitkomsten van het onderzoek. Het is de vraag of Europese toezichthouders de bevindingen aanleiding zien om regels aan te scherpen.
Wat gebeurt er nu verder?
De brancheorganisatie dringt aan op een Europees debat over veiligheid en arbeidsomstandigheden in de luchtvaart. Of dat debat er ook echt komt, moet de komende tijd blijken.
Intussen blijft de vraag hangen: hoeveel vluchten worden dagelijks uitgevoerd door piloten die eigenlijk te moe zijn om te vliegen?
