Het westnijlvirus heeft in Nederland dit jaar drie mensen het leven gekost. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) meldt dat er sinds vorige week donderdag negen nieuwe besmettingen zijn bijgekomen. Het totale aantal vastgestelde gevallen staat daarmee op achttien.
De besmettingen zijn in Nederland opgelopen. Een vrouw uit Drenthe die eerder overleed aan het virus, telt niet mee in dit cijfer. Zij liep de besmetting op in Zuidoost-Europa.
De nieuwe patiënten komen uit de provincies Utrecht, Noord-Brabant, Noord-Holland, Zuid-Holland, Overijssel en Gelderland.
Wat speelt er?
- Sinds vorige week donderdag zijn er negen nieuwe besmettingen gemeld in Nederland.
- Het totale aantal Nederlandse gevallen staat op achttien.
- In totaal zijn drie mensen dit jaar overleden aan de gevolgen van het virus.
- Ook bij dieren wordt het virus op steeds grotere schaal vastgesteld: 58 paarden en 39 wilde vogels zijn dit jaar positief getest.
Hoe worden mensen besmet?
Het westnijlvirus leeft van nature bij vogels. De gewone huissteekmug kan het virus oppikken wanneer die bloed zuigt van een besmette vogel. Vervolgens kan de mug het virus overdragen op mensen en andere dieren.
Besmetting van mens op mens is niet mogelijk, benadrukt het RIVM. De meeste mensen merken ook weinig van een besmetting: zo’n 80 procent heeft helemaal geen klachten.
Ongeveer één op de vijf besmette mensen krijgt griepachtige verschijnselen. Slechts één procent ontwikkelt neurologische klachten. Ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem lopen het meeste risico om ernstig ziek te worden.

Hoe werden de besmettingen ontdekt?
Bij één van de nieuwe patiënten werd het virus gevonden via een wetenschappelijk onderzoek van bloedbank Sanquin Research. De overige gevallen werden ontdekt nadat patiënten met klachten in het ziekenhuis werden opgenomen, aldus het RIVM.
Dit is niet de eerste keer dat Sanquin een rol speelt bij de opsporing van het virus. In augustus 2020 werd het westnijlvirus voor het eerst in Nederland vastgesteld, eveneens via een onderzoek van Sanquin onder bloeddonoren.
Ook veel dieren getroffen
Het virus verspreidt zich niet alleen onder mensen. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft sinds de vorige update 53 nieuwe meldingen ontvangen van paarden met het westnijlvirus. Daarmee staat het totaal aantal besmette paarden dit jaar op 58.
Daarnaast is het virus vastgesteld bij 23 dode en tien levende wilde vogels in de afgelopen week. Het totale aantal vogelgevallen komt daarmee op 39. Ter vergelijking: tot en met 2 september waren dat nog maar zes vogels.
Snelle toename bij vogels
De sterke stijging bij wilde vogels is opvallend. In korte tijd is het aantal vastgestelde gevallen bij vogels meer dan verdrievoudigd. Vogels zijn de belangrijkste gastheer van het virus en spelen een centrale rol in de verdere verspreiding via muggen.
Hoe nu verder?
Het RIVM blijft de situatie nauwlettend volgen en zal nieuwe besmettingen blijven rapporteren. Mensen met griepachtige klachten na een muggenbeet, zeker in de getroffen provincies, wordt aangeraden contact op te nemen met een arts.
Of het aantal besmettingen verder oploopt, hangt mede af van het muggenseizoen en de mate van verspreiding onder vogels. De komende weken zijn daarin bepalend.
