Een rechtbank in Italië heeft de voormalige topman van wegbeheerder Autostrade per l’Italia veroordeeld tot twaalf jaar gevangenisstraf. Dat is ruim zes jaar minder dan het Openbaar Ministerie had geëist. De uitspraak volgt op een van de grootste strafprocessen in de recente Italiaanse geschiedenis, naar aanleiding van het instorten van de Morandi-brug in Genua in 2018.
Bij de ramp kwamen 43 mensen om het leven. Tientallen anderen raakten gewond. Het proces duurde vier jaar en stond 57 verdachten terecht.
Ook Mauro Coletta, destijds hoofd van de toezichtsafdeling van het Italiaanse ministerie van Infrastructuur en Transport, is veroordeeld. Hij krijgt vijf jaar cel. Beiden worden verantwoordelijk gehouden voor de slechte staat van de brug.
Wat moet je weten over deze zaak?
- De Morandi-brug stortte in op 14 augustus 2018, tijdens hevige regenval.
- 43 mensen kwamen om het leven, 16 raakten gewond.
- Auto’s en vrachtwagens vielen 45 meter naar beneden, op een woonwijk in Genua.
- Het proces duurde vier jaar en telde 57 verdachten.
- Tegen alle verdachten samen werd bijna 400 jaar gevangenisstraf geëist.
- Deskundigen wezen in 2020 op ontwerpfouten, slecht onderhoud en gebrekkige controles als oorzaak.
Hoe stortte de brug in?
Het drama speelde zich af op een drukke dinsdagochtend. Kort na half elf begaf een deel van de 1182 meter lange Ponte Morandi het plotseling. Voertuigen stortten 45 meter naar beneden en kwamen terecht op een woonwijk onder de brug.
Deskundigen stelden eind 2020 in een rapport vast dat de instorting het gevolg was van een combinatie van ontwerpfouten, achterstallig onderhoud en gebrekkige inspecties. Sensoren die de constructie moesten bewaken, werkten al sinds 2015 niet meer. Van twee pijlers was bovendien al bekend dat er problemen mee waren.
Forse straf voor ex-topman, maar minder dan geëist
Tegen Giovanni Castellucci, de voormalige topman van Autostrade per l’Italia, had het Openbaar Ministerie een gevangenisstraf van achttien jaar en zes maanden geëist. De rechtbank legde uiteindelijk twaalf jaar op.
Castellucci zit overigens al een andere straf uit. Hij werd eerder veroordeeld voor een busongeluk bij Monteforte Irpino in 2013, waarbij 40 mensen om het leven kwamen.
De verdachten in de brugzaak stonden terecht voor uiteenlopende misdrijven, waaronder meervoudige dood door schuld, valsheid in geschrifte en nalatigheid op het gebied van veiligheid.
Excuses van de nieuwe directie
In de aanloop naar de uitspraak bood de huidige CEO van Autostrade per l’Italia, Arrigo Giana, zijn excuses aan de nabestaanden aan. Dat deed hij in een open brief in de Corriere della Sera.
“De daden en keuzes van sommigen hebben onuitwisbare littekens achtergelaten”, schreef Giana. “Het aanbieden van de excuses die we eerder niet hebben aangeboden, is een morele plicht die verder gaat dan het vaststellen van verantwoordelijkheid.”
Hij benadrukte dat het bedrijf sindsdien ingrijpend is veranderd, met nieuw management, een nieuwe koers en meer controle vanuit de overheid. Na de ramp werd de voltallige directie gedwongen af te treden.
Italiaanse infrastructuur onder de loep
De instorting van de Morandi-brug zette de Italiaanse infrastructuur breed op de agenda. Na een grootschalige inspectie bleek dat zo’n zestig procent van de Italiaanse bruggen en viaducten is gebouwd in de jaren vijftig, zestig en zeventig van de vorige eeuw, en dat het onderhoud ervan te wensen overliet.
Het staatsbedrijf ANAS, verantwoordelijk voor het wegenonderhoud, stelde dat er geen brug op instorten stond. Toch voerde het bedrijf bijzonder onderhoud uit aan honderden bouwwerken in het hele land.
Nieuwe brug al geopend
Op de plek van de ingestorte Morandi-brug, officieel het Polcevera-viaduct genaamd, staat inmiddels een nieuwe brug. De San Giorgio-brug werd op 3 augustus 2020 geopend en vormt opnieuw een belangrijke schakel in de snelweg A10 tussen Genua en Ventimiglia.
Gelooft Italië in de belofte van beterschap?
Correspondent Angelo van Schaik plaatst vraagtekens bij de duurzaamheid van de veranderingen. Volgens hem levert het aanleggen van nieuwe infrastructuur politici lof en stemmen op, terwijl onderhoud een ondankbare taak blijft die nauwelijks aandacht krijgt.
“Het onderhoud speelt zich in de schaduw af, en daarvoor krijg je de handen niet op elkaar”, aldus Van Schaik. De vraag is of de Italiaanse samenleving er vertrouwen in heeft dat het deze keer écht anders gaat.
Met de veroordeling van de ex-topman en tientallen anderen is juridisch een hoofdstuk afgesloten. Voor de nabestaanden van de 43 slachtoffers begint nu de vraag of de uitgesproken straffen recht doen aan wat er op die augustusochtend in 2018 verloren ging.
