Nederlandse archeologen hebben bij de Egyptische stad Luxor een graftombe ontdekt van ongeveer 3000 jaar oud. De vondst werd bekendgemaakt door het Egyptische ministerie van Toerisme en Oudheden en bevestigd door de Nederlandse expeditie.
De tombe bleek toe te behoren aan iemand genaamd Paser, een naam die destijds veelvoorkomend was. Wie hij precies was, is nog niet duidelijk. Alleen zijn naam kon worden afgeleid uit de gevonden inscripties.
Het graf ligt ten oosten van de beroemde Thebaanse Graven, een gebied bij Luxor dat jaarlijks door miljoenen toeristen wordt bezocht.
Wat moet je weten over deze ontdekking?
- Het gaat om een graftombe uit de Ramessidentijd, ruwweg tussen 1292 en 1069 voor Christus.
- De eigenaar heet Paser, maar zijn exacte identiteit is nog onbekend.
- De tombe ligt nabij het Dal der Koningen, het Dal der Koninginnen en het Dal der Edelen.
- Het Nederlands team werkt in dit gebied al sinds 2018.
- De wandschilderingen worden in komende seizoenen schoongemaakt en verstevigd.
- Het doel is de tombe in de toekomst open te stellen voor bezoekers.
Wandschilderingen tonen goden en vrouw van Paser
De beschilderde wanden van het graf zijn opvallend goed bewaard gebleven. Ze tonen hoe Paser diverse goden aanbidt, en ook zijn vrouw is afgebeeld, zittend voor een offertafel.
Op dit moment bedekt nog een dun laagje vuil de wandschilderingen. In de komende veldwerkperiodes worden de grafstructuur en de decoraties professioneel schoongemaakt en verstevigd.
Kenmerkende architectuur uit de elitetijd
De opbouw van het grafmonument is typerend voor Thebaanse elitegraven uit de Ramessidentijd. Het bestaat uit een voorhof, een in de rots uitgehouwen kapel en ondergrondse grafkamers.
In het voorhof troffen de onderzoekers goed bewaarde architectuurelementen aan, waaronder een trap die naar de grafkapel leidt. Aan de hand van de kenmerkende tekeningen en inscripties konden de archeologen het graf dateren en de naam van de eigenaar vaststellen.
Leidse egyptologe leidt het onderzoek
De expeditie staat onder leiding van egyptologe Carina van den Hoven, verbonden aan het Nederlands Instituut voor het Nabije Oosten van de Universiteit Leiden. Zij werkt samen met het Egyptische ministerie van Toerisme en Oudheden.
Het team is actief in Sheikh Abd el-Qurna, op de westoever van de Nijl bij het huidige Luxor. Het onderzoeks- en veldwerkproject loopt al since 2018.
“We hopen meer te weten te komen over Paser”
Van den Hoven is enthousiast over de mogelijkheden die de vondst biedt. “Met ons onderzoek naar de beschilderde wanddecoratie van het graf en de archeologische vondsten hopen we meer te weten te komen over Paser en anderen die in dit grafmonument waren begraven”, zegt zij.
Wie Paser precies was, is vooralsnog een raadsel. Zijn naam was gangbaar in die periode, maar verdere details over zijn leven of positie moeten nog worden achterhaald.
Tombe mogelijk opengesteld voor toeristen
Zodra de restauratiewerkzaamheden zijn afgerond, wil het team de tombe toegankelijk maken voor bezoekers. Het graf ligt immers vlak bij een van de drukstbezochte archeologische gebieden ter wereld.
Het Dal der Koningen, het Dal der Koninginnen en het Dal der Edelen trekken jaarlijks miljoenen bezoekers naar Luxor. Een nieuw opengestelde tombe zou daar een waardevolle aanvulling op kunnen zijn.
