Het kabinet wil mensen die te goedkoop in een sociale huurwoning wonen verplicht meer laten betalen. Minister Boekholt-O’Sullivan (D66) heeft de plannen in een brief aan de Tweede Kamer uiteengezet. De huur voor zogenoemde scheefwoners kan jaarlijks met maximaal 100 euro per maand worden verhoogd.
Woningcorporaties mogen nu al hogere huren vragen van huurders die meer verdienen dan bij hun woning past, maar in de praktijk gebeurt dit lang niet altijd. Dat komt deels doordat huurders niet gemakkelijk een passende andere woning kunnen vinden. Het nieuwe wetsvoorstel wil hier een einde aan maken door corporaties te verplichten de huurverhoging door te voeren.
Het gaat volgens het kabinet om bijna 180.000 huishoudens, zo’n 8 procent van alle sociale huurders. Zij betalen op dit moment te weinig voor hun woning in verhouding tot hun inkomen.
Wanneer ben je een scheefwoner?
De grens voor scheefwonen ligt bij een jaarinkomen van 51.500 euro voor alleenstaanden. Meerpersoonshuishoudens gelden als scheefwoner bij een inkomen van ongeveer 57.000 euro per jaar.
De huurverhoging wordt stapsgewijs doorgevoerd, tot aan de maximale huurprijs die bij de woning hoort op basis van het puntensysteem. Hoe groot de jaarlijkse verhoging is, hangt af van de hoogte van het inkomen van de huurder.
Wat speelt er precies?
- Corporaties worden verplicht om scheefwoners jaarlijks hogere huur te laten betalen, met een maximum van 100 euro per maand extra.
- Het kabinet wil een vermogenstoets invoeren: niet alleen inkomen, maar ook spaargeld telt straks mee bij de toewijzing van een sociale huurwoning.
- Mensen met een eigen woning komen mogelijk niet meer in aanmerking voor een sociale huurwoning. Bijna 11.000 corporatiehuurders zijn tegelijk woningbezitter.
- De minister onderzoekt of ook huidige huurders hogere huur kunnen krijgen op basis van hun vermogen.
- De plannen vereisen grote aanpassingen in de systemen van de Belastingdienst en gegevensuitwisseling tussen instanties.
Vermogenstoets en woningbezitters in het vizier
Naast de huurverhogingen wil minister Boekholt een vermogenstoets invoeren voor nieuwe huurders van sociale woningen. Nu wordt bij de toewijzing alleen naar het inkomen gekeken, niet naar spaargeld of ander vermogen. Met de toets wil het kabinet voorkomen dat mensen met flink wat vermogen toch een gesubsidieerde huurwoning krijgen.
Ook woningbezitters die een sociale huurwoning huren, staan in het vizier. De minister gaat met corporaties in gesprek over het laten meewegen van woningbezit bij de toewijzing. Bijna 11.000 mensen huren een sociale woning van een corporatie terwijl zij ook een eigen woning bezitten.
Grote uitdaging voor Belastingdienst en ICT
Om de plannen uit te voeren moeten corporaties kunnen beschikken over inkomens- en vermogensgegevens van huurders. Boekholt schrijft in haar brief over mogelijke “grootschalige uitwisseling van persoonsgegevens” en “substantiële aanpassingen van ICT-systemen en uitvoeringsprocessen bij de Belastingdienst”.
Hoe die gegevensuitwisseling precies wordt geregeld, is nog niet duidelijk. Dat wordt verder onderzocht, aldus de minister. Het gaat daarbij ook om privacyvraagstukken die zorgvuldig moeten worden afgewogen.
Wanneer gaan de plannen in?
Een definitieve datum voor invoering is er nog niet. Boekholt hoopt het wetsvoorstel begin 2027 in internetconsultatie te brengen. Dat betekent dat belanghebbenden, zoals huurders en corporaties, officieel kunnen reageren op de plannen.
Daarna moet het parlement zich nog over het voorstel buigen. Het is dus voorlopig nog afwachten wanneer de maatregelen daadwerkelijk van kracht worden.
Hoe reageren corporaties en huurders?
In de brief erkent de minister al dat corporaties soms bewust afzien van huurverhogingen, omdat huurders simpelweg geen betaalbaar alternatief kunnen vinden. De vraag is of een verplichting zonder voldoende doorstroming in de woningmarkt het probleem werkelijk oplost.
De komende maanden zal blijken hoe corporaties, huurdersbonden en politieke partijen op de concrete wetsplannen reageren. De internetconsultatie moet die eerste reacties straks in kaart brengen.
