Elon Musk beschuldigt het Oekraïense leger van het schenden van de gebruiksvoorwaarden van het satellietsysteem Starlink. Volgens hem is het nooit toegestaan geweest om de commerciële satellietdienst in te zetten voor offensieve droneaanvallen.
Musk deed de uitspraak op zijn eigen socialemediaplatform X, nadat de Oekraïense president Zelensky had laten weten dat de Starlink-verbindingen weer op normaal niveau functioneren. De kwestie heeft de relatie tussen Kyiv en Washington verder onder druk gezet.
SpaceX zou vorige week zelf de mogelijkheid hebben afgesloten om het systeem voor dit soort aanvallen te gebruiken. Dat bevestigde Musk zelf in zijn bericht op X.
Wat speelt er precies?
- Musk stelt dat Oekraïne Starlink gebruikte voor offensieve droneaanvallen, wat in strijd is met de gebruiksvoorwaarden.
- SpaceX beperkte de snelheid van militaire satellietverbindingen, waardoor drones moeilijker bestuurbaar waren.
- President Zelensky meldde dat de verbindingen inmiddels zijn hersteld.
- The Wall Street Journal meldde dat Musk persoonlijk opdracht gaf voor de snelheidsbeperkingen.
- De problemen ontstonden kort na uitspraken van president Trump over Russische diesel en het opschorten van sancties.
“Nooit toegestaan voor burgerlijke dienst”
In zijn bericht op X is Musk duidelijk over zijn standpunt. “Het was nooit toegestaan om de commerciële satellietdienst Starlink, die bedoeld is voor burgers, te gebruiken voor offensieve droneaanvallen om mensen te doden. Dat zou ook nooit mogen”, schrijft hij.
Musk voegde toe dat SpaceX die mogelijkheid vorige week heeft afgesloten. Daarmee reageert hij op kritiek dat zijn bedrijf eenzijdig en zonder overleg ingreep in militair cruciale systemen.
Starlink en Starshield: twee verschillende systemen
Oekraïne maakt gebruik van twee satellietdiensten van SpaceX. Starlink is de commerciële variant, bedoeld voor burgers en bedrijven. Starshield is de militaire versie, speciaal ontwikkeld voor overheden en defensie-organisaties.
Op 14 oktober meldde het Oekraïense leger voor het eerst problemen met de verbindingen. Bij bepaalde snelheden vielen de satellietverbindingen weg. Dat had directe gevolgen voor militaire operaties, waaronder het besturen van drones en het onderscheppen van Russische aanvalsdrones.
Militaire missies verstoord
De beperkingen raakten niet alleen offensieve operaties, maar ook defensieve taken. Zo werden Oekraïense onderscheppingsdrones ingezet tegen Russische aanvalsdrones, maar ook die missies kwamen in de problemen door de verminderde verbindingskwaliteit.
Musk gaf persoonlijk opdracht, meldt WSJ
The Wall Street Journal berichtte woensdag dat Musk zelf de opdracht heeft gegeven om de snelheid van de militaire satellietverbindingen te beperken. Musk heeft bevestigd dat SpaceX de snelheid van Starlink inderdaad heeft teruggeschroefd.
Over Starshield zei hij dat de Amerikaanse regering de zeggenschap heeft over wijzigingen aan dat militaire systeem. Daarmee lijkt hij de verantwoordelijkheid voor eventuele ingrepen op dat systeem bij Washington te leggen.
Spanningen tussen Kyiv en Washington lopen op
De kwestie valt samen met een reeks politieke ontwikkelingen die de verhouding tussen Oekraïne en de Verenigde Staten compliceren. President Donald Trump kondigde aan Russische diesel te willen kopen en schortte nieuwe sancties tegen Moskou op.
Bovendien riep Trump Oekraïne op te stoppen met aanvallen op Russische olieraffinaderijen. De problemen met Starlink ontstonden enkele dagen nadat Trump deze standpunten publiek maakte, wat vragen oproept over een mogelijk verband.
Verbinding inmiddels hersteld
President Zelensky liet gisteren weten dat de verbindingen van zowel Starlink als Starshield weer op het gewenste niveau zijn. “De snelheden zijn nu weer zoals ze moeten zijn”, schreef hij op X.
Het is nog onduidelijk hoe de situatie zich verder ontwikkelt en of er afspraken zijn gemaakt over het gebruik van de systemen in de toekomst. De discussie over wie bepaalt hoe Starlink wordt ingezet in een oorlogsgebied, is daarmee nog niet beslecht.
Hoe nu verder met de afspraken rond Starlink?
De situatie maakt duidelijk dat er grote onduidelijkheid bestaat over de grenzen van het gebruik van commerciële satellietsystemen in militaire conflicten. Oekraïne is voor een aanzienlijk deel afhankelijk van de infrastructuur van SpaceX, een privébedrijf onder leiding van één persoon.
De vraag is hoe Oekraïne en zijn bondgenoten in 2026 omgaan met deze afhankelijkheid, en of er afspraken komen die de inzet van dit soort systemen in oorlogstijd beter reguleren.
