Miljoenen Canadezen zetten dit weekend de klok een uur terug vanwege de wintertijd. Maar miljoenen anderen laten de klok gewoon staan. Steeds meer Canadese provincies schaffen het tweejaarlijkse klok verzetten af, al zijn experts kritisch op de gemaakte keuzes.
In British Columbia is onlangs besloten om de zomertijd als permanente standaardtijd in te voeren. Inwoners daar zetten de klok dit weekend voor het eerst niet terug. Ook Alberta, Manitoba en westelijke delen van Ontario gaan voor het eerst de winter in met de zomertijd.
Gezondheidsexperts reageren gemengd. Ze zijn blij dat het tweemaal per jaar verzetten van de klok stopt, maar ze hebben stevige kritiek op de keuze voor permanente zomertijd in plaats van wintertijd.
Wat speelt er?
- Meerdere Canadese provincies voeren de zomertijd in als permanente tijd
- Experts waarschuwen dat dit ten koste gaat van de gezondheid en slaapkwaliteit
- In steden zoals Vancouver en Edmonton gaat de zon in de winter pas rond 9 Ã 10 uur op
- Ook Quebec wil stoppen met de tijdsverzetting, maar heeft nog geen keuze gemaakt
- Ontario doet alleen mee als buurprovincies en -staten hetzelfde besluiten
’s Ochtends langdurig donker in de winter
Het grootste nadeel van de zomertijd in de wintermaanden is de late zonsopkomst. In steden zoals Vancouver en Calgary komt de zon dan pas rond 9.00 uur op. In Edmonton, zo’n 300 kilometer ten noorden van Calgary, loopt dat zelfs op tot rond 10.00 uur.
Hoe noordelijker iemand woont, hoe later het licht wordt in de ochtend. Dat heeft gevolgen voor het dagelijks leven, de verkeersveiligheid en de gezondheid van mensen.
Experts: wintertijd was de betere keuze geweest
Emeritus hoogleraar Wendy Hall van de University of British Columbia is duidelijk in haar oordeel. “We hadden niet voor permanente zomertijd moeten kiezen”, zegt ze. Volgens haar sluit de wintertijd veel beter aan bij het natuurlijke lichaamsritme dat de slaap reguleert.
Ook een hoogleraar psychologie uit kritiek op het politieke besluit. “Het draait allemaal om de interne klokken die onze slaap regelen, waardoor het moeilijker is om overdag in slaap te vallen of de hele nacht wakker te blijven. Dat zijn zeer krachtige systemen”, aldus de hoogleraar.
Politiek gezwicht voor publieke opinie?
Experts vrezen dat politici te veel hebben geluisterd naar de publieke wens om ’s avonds langer daglicht te hebben. Dat argument zou het hebben gewonnen van de wetenschappelijke inzichten over gezondheid en slaap.
Hall spreekt tegenover nieuwssite CTV News over het risico op een zogeheten “sociale jetlag”. “Dat betekent dat we minder alert zijn en waarschijnlijk een slaaptekort hebben op het moment dat de wekker gaat”, legt ze uit. Werk- en schooltijden blijven immers gewoon hetzelfde, terwijl het lichaam zich aanpast aan een ander ritme.
Pubers extra kwetsbaar
Jongeren zijn volgens experts extra gevoelig voor de negatieve effecten. Pubers hebben biologisch gezien al meer moeite met vroeg opstaan. De combinatie met een latere zonsopkomst maakt dat alleen maar zwaarder.
Daarnaast zijn er zorgen over de verkeersveiligheid. Als het ’s ochtends langer donker blijft, neemt het risico op ongelukken toe, zeker voor fietsers en voetgangers onderweg naar school of werk.
Quebec raadpleegt experts, Ontario wacht af
Ook de premier van Quebec heeft aangekondigd te willen stoppen met het tweemaal per jaar verzetten van de klok. Of de provincie kiest voor permanente zomer- of wintertijd, is nog niet duidelijk. Eerst worden experts geraadpleegd voordat er een besluit valt.
Ontario neemt een afwachtende houding aan. De provincie stopt alleen met de tijdsverzetting als omliggende regio’s, zoals Manitoba en Quebec, en de Amerikaanse staat New York hetzelfde doen. Dat maakt een gecoördineerde aanpak in de regio cruciaal.
Worden politici gedwongen tot heroverweging?
Deskundigen verwachten dat burgers op termijn zullen klagen over de late zonsopkomsten in de wintermaanden. De druk op politici om het besluit voor permanente zomertijd te herzien, zal volgens hen de komende jaren toenemen.
Of Canada uiteindelijk toch omschakelt naar permanente wintertijd, of het huidige besluit handhaaft, zal mede afhangen van de ervaringen in de komende winters en de wetenschappelijke monitoring van de gezondheidseffecten.
