Achterstallig onderhoud, discriminatie en te hoge servicekosten: verhuurders in Utrecht overtreden regelmatig de regels voor goed verhuurderschap. Toch deelt de gemeente zelden boetes uit. Nu overweegt Utrecht een strengere aanpak, geïnspireerd op de werkwijze van Rotterdam.
Waar Rotterdam in 2025 maar liefst 25 boetes of dwangsommen oplegde aan malafide verhuurders, bleef het in Utrecht bij slechts één boete. Het verschil in aanpak is groot, en de Utrechtse gemeente vraagt zich af of zij het roer om moet gooien.
Een besluit is nog niet genomen, maar het college onderzoekt nu of de Rotterdamse methode ook in Utrecht kan werken. Ondertussen blijven veel huurders kwetsbaar in een krappe woningmarkt.
Wat speelt er?
- Wet goed verhuurderschap geldt sinds 2023 en is in 2024 uitgebreid. Gemeenten mogen hiermee optreden tegen huurmisstanden.
- Utrecht legde in 2025 één boete op, Rotterdam in datzelfde jaar 25 boetes of dwangsommen.
- Rotterdam ontving 667 meldingen in 2025, Utrecht slechts 197.
- In Rotterdam daalde de huur na meldingen gemiddeld met 350 euro per maand.
- Utrecht wil in 2028 een verhuurvergunning invoeren om huurprijzen vooraf te kunnen toetsen.
Hoe werkt de Wet goed verhuurderschap?
De Wet goed verhuurderschap bestaat sinds 2023 en is een jaar later uitgebreid. De wet geeft gemeenten de bevoegdheid om in te grijpen bij misstanden in de particuliere huursector, zoals intimidatie, discriminatie of het vragen van te hoge servicekosten.
Een voorwaarde is wel dat huurders zelf een overtreding melden bij de gemeente. Precies daar wringt de schoen in Utrecht: veel huurders doen dat niet.
Waarom melden Utrechtse huurders minder?
Het college van Utrecht erkent het probleem. “Veel huurders zijn, gezien de krapte op de woningmarkt, al blij dat zij een woning hebben en willen niet het risico lopen hun woonsituatie op het spel te zetten”, schrijft het college.
Die terughoudendheid heeft directe gevolgen. Met 197 meldingen in 2025 ontving Utrecht aanzienlijk minder signalen dan Rotterdam, dat er dat jaar 667 binnenkrijgt. Daardoor heeft Utrecht ook minder aanleiding om in te grijpen.
Bovendien kiest Utrecht er bewust voor om verhuurders eerst een waarschuwing te geven, in plaats van direct een boete op te leggen. Dat maakt de drempel om te handhaven extra hoog.
Rotterdam als voorbeeld: boetes die werken
In Rotterdam pakt de gemeente het anders aan. Daar wordt sneller een boete uitgedeeld, variërend van 1.000 euro tot enkele tienduizenden euro’s per overtreding. Naast de 25 opgelegde boetes en dwangsommen liepen er in 2025 nog tientallen onderzoeken naar misstanden.
Opvallend is dat al de dreiging van een boete effect lijkt te hebben. In veel gevallen loste de gemeente het in overleg met de verhuurder op, zonder dat het tot een formele sanctie hoefde te komen. Na meldingen over te hoge huurprijzen daalde de huur gemiddeld met 350 euro per maand.
Boetes als afschrikmiddel
Het Utrechtse college ziet potentie in deze aanpak. Het denkt dat boetes afschrikwekkend kunnen werken en herhaling kunnen voorkomen. Toch is Utrecht voorzichtig, want de gemeente wil niet door de rechter worden teruggefloten omdat een opgelegde sanctie te zwaar is.
Verhuurvergunning en betere voorlichting
Utrecht zet ook in op preventie. De gemeente wil in 2028 een verhuurvergunning invoeren, waarmee huurprijzen al op voorhand getoetst kunnen worden voordat een woning verhuurd wordt.
Daarnaast wil Utrecht huurders beter informeren over hun rechten en over het meldpunt waar zij misstanden kunnen rapporteren. De hoop is dat meer bekendheid leidt tot meer meldingen en daarmee tot meer mogelijkheden om in te grijpen.
Wat gebeurt er nu?
Utrecht is een onderzoek gestart naar de vraag of de Rotterdamse handhavingsaanpak ook in Utrecht toepasbaar is. Een definitief besluit over een koerswijziging is nog niet gevallen.
Zolang dat besluit uitblijft, blijven huurders in Utrecht afhankelijk van een systeem dat vooral leunt op eigen meldingen en waarschuwingen aan verhuurders. De vraag is of dat genoeg is in een woningmarkt waar de machtsbalans sterk in het voordeel van verhuurders ligt.
