De cyberaanvallen op supermarktkoelsystemen breiden zich verder uit. Na Zweden, België, Italië en Nederland zijn nu ook supermarkten in Duitsland getroffen. De ketens Edeka, CAP en REWE bevestigen dat hackers hun koel- en vriesinstallaties hebben overgenomen.
Bij de aanvallen werd de temperatuur in koel- en vriesinstallaties kunstmatig opgedreven. Dat gebeurde via een hack op de zogeheten IoT-kastjes, kleine apparaatjes die vriezers en koelvakken verbinden met het internet. Installateurs gebruiken die verbinding normaal gesproken om op afstand storingen te detecteren.
In de meeste gevallen ging het om systemen van de fabrikanten Danfoss en Copeland. Beide bedrijven roepen supermarkten nu op hun installaties los te koppelen van het openbare internet en alleen nog via een beveiligd netwerk te verbinden.
Wat speelt er?
- Supermarkten in Duitsland, Zweden, België, Italië en Nederland zijn getroffen door hackers die koelsystemen overnamen.
- In Nederland werden ten minste zeventien bedrijven geraakt.
- Drie weken geleden vond al een soortgelijke aanval plaats in Frankrijk.
- De aanvallers maakten gebruik van internetverbonden kastjes van Danfoss en Copeland.
- Er zijn geen financiële eisen gesteld, wat experts doet vermoeden dat het om sabotage gaat.
- EU-agentschappen en nationale inlichtingendiensten zijn in spoedoverleg gegaan.
Hoe werkte de hack precies?
De aanvallers richtten zich op de digitale interface tussen koelinstallaties en het internet. Via die verbinding kunnen monteurs op afstand zien of een systeem goed functioneert. Maar diezelfde verbinding bleek kwetsbaar.
Door de kastjes te hacken konden de aanvallers de temperatuur in vriezers en koelvakken laten oplopen. Dat kan leiden tot bederf van voedsel en grote financiële schade voor supermarkten.
Nederland ook in het vizier
In Nederland werden bij de aanval van gisteren ten minste zeventien bedrijven getroffen. De exacte schade is nog onduidelijk, maar de getroffen systemen werden tijdelijk buiten gebruik gesteld of losgekoppeld van het internet.
Het is een patroon dat zich snel uitbreidt. Frankrijk had drie weken geleden al te maken met een vergelijkbare aanval op supermarkten. Experts maken zich zorgen over de schaal en de snelheid waarmee de aanvallen zich verspreiden over Europa.
Spoedoverleg in Italië en bij de EU
In Italië riep de regering na de aanval van gisteren direct een spoedvergadering bijeen met inlichtingendiensten en cyberexperts. De directeur van het Italiaanse Nationaal Agentschap voor Cyberbeveiliging benadrukte het belang van snelle informatie-uitwisseling.
“Tijdige informatie-uitwisseling is essentieel om cyberaanvallen te voorkomen en er snel op te reageren”, aldus de directeur.
Ook op Europees niveau kwamen agentschappen bijeen om de respons te coördineren. EU-landbouwcommissaris Hansen sprak van een gerichte actie. “Dit is een opzettelijke poging om onze voedselketen te onderbreken en het consumentenvertrouwen daarin te ondermijnen”, zei hij.
Sabotage of iets anders?
Tot nu toe heeft niemand de verantwoordelijkheid opgeëist voor de aanvallen. Ook zijn er geen financiële eisen gesteld, zoals bij ransomware-aanvallen gebruikelijk is.
Dat maakt experts argwanend. Zij vermoeden dat het gaat om gerichte sabotage, mogelijk met een politiek of strategisch motief. Wie er precies achter de aanvallen zit, is vooralsnog onbekend.
Wat nu?
De fabrikanten Danfoss en Copeland adviseren supermarkten dringend hun koelsystemen los te koppelen van het publieke internet. Verbinding maken mag alleen nog via een beveiligd, afgeschermd netwerk.
De Europese coördinatie is nu volop gaande. De grote vraag is of er nog meer landen volgen, en of de aanvallers kunnen worden geïdentificeerd voordat er opnieuw toeslagen worden aangevallen.
