Minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening wil makelaars verplichten zich in te schrijven in een officieel beroepsregister. Het doel is duidelijk: misstanden in de branche voorkomen en beter kunnen optreden als het misgaat.
Volgens de minister schiet de huidige regelgeving tekort. De regels hebben naar haar eigen woorden “te weinig corrigerend vermogen”. Dat betekent dat er nu onvoldoende mogelijkheden zijn om malafide of onprofessionele makelaars effectief aan te pakken.
Met een verplicht register wil Boekholt-O’Sullivan daar verandering in brengen. Makelaars die zich misdragen, kunnen dan gerichter worden aangepakt of uit het register worden gezet.
Wat speelt er precies?
- Verplicht beroepsregister: Alle makelaars moeten zich straks inschrijven om legaal hun werk te mogen doen.
- Tekortschietende regels: De huidige regelgeving biedt volgens de minister te weinig mogelijkheden om in te grijpen bij misstanden.
- Preventief én correctief: Het register moet zowel misstanden voorkomen als de aanpak ervan vergemakkelijken.
- Minister aan zet: Het initiatief komt van Boekholt-O’Sullivan, die verantwoordelijk is voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening.
Waarom schiet de huidige situatie tekort?
Op dit moment is het makelaarsvak in Nederland niet wettelijk beschermd. Iedereen kan zich in principe makelaar noemen, ook zonder opleiding of keurmerk. Dat maakt de sector kwetsbaar voor malafide praktijken.
Er bestaan wel vrijwillige brancheorganisaties, zoals de NVM en VBO, maar aansluiting daarop is niet verplicht. Wie buiten zo’n organisatie opereert, valt nauwelijks onder enig toezicht.
De minister erkent dat dit een probleem is. “Te weinig corrigerend vermogen”, noemt ze het zelf. Met andere woorden: de overheid heeft nu beperkte middelen om in te grijpen als een makelaar de fout ingaat.
Wat verandert er met een verplicht register?
Met een beroepsregister komt er een centrale plek waar alle actieve makelaars geregistreerd staan. Dat maakt toezicht een stuk eenvoudiger. Consumenten kunnen controleren of een makelaar officieel erkend is.
Makelaars die regels overtreden of klanten benadelen, kunnen worden geschrapt uit het register. Zonder registratie mogen zij dan niet meer als makelaar werken. Dat geeft de overheid een krachtig instrument in handen.
Vergelijkbaar met andere beroepen
In andere sectoren bestaat zo’n registratieplicht al langer. Denk aan notarissen, advocaten en artsen. Zij vallen allemaal onder een wettelijk geregeld register met bijbehorend tuchtrecht.
De minister wil iets vergelijkbaars introduceren voor makelaars. Daarmee sluit Nederland aan op een praktijk die in omringende landen al gebruikelijk is.
Reacties uit de branche
Grote brancheorganisaties als de NVM pleiten al langer voor verplichte registratie. Zij zien het als een manier om het imago van de sector te verbeteren en malafide concurrenten aan te pakken.
Of alle makelaars even enthousiast zijn, is nog onduidelijk. Vooral kleinere, onafhankelijke spelers die nu buiten de grote organisaties opereren, kunnen door zo’n maatregel geraakt worden.
Hoe nu verder?
Het voorstel van minister Boekholt-O’Sullivan moet nog verder worden uitgewerkt. Hoe het register er precies uit komt te zien, wie toezicht houdt en welke sancties gelden, is nog niet in detail bekendgemaakt.
Wel is duidelijk dat de minister vaart wil maken. De misstanden op de woningmarkt staan al langere tijd op de politieke agenda, en een register voor makelaars past in de bredere aanpak van de sector in 2026.
