In het gebouw van het Europees Parlement in Straatsburg staat sinds kort een opvallend kunstwerk: een 2,6 meter hoog, met bladgoud bedekt standbeeld van een naakte Donald Trump. Het werk heet De oranje plaag en is bedoeld als satirisch protest tegen de Amerikaanse president.
Het standbeeld is gemaakt door de Deense kunstenaar Jens Galschiøt, die Trump omschrijft als een groot gevaar voor de internationale rechtsorde. Het werk is onderdeel van een driedaagse expositie in het Europees Parlement.
De expositie is georganiseerd door een Deens parlementslid en heeft officieel toestemming gekregen van een commissie van parlementariërs uit diverse fracties.
Wat speelt er?
- Het standbeeld stelt een naakte Donald Trump voor en is bedekt met bladgoud.
- Kunstenaar Jens Galschiøt ziet Trump als een bedreiging voor de internationale rechtsorde.
- De expositie duurt drie dagen en is georganiseerd door een Deens Europarlementslid van de Linkse Fractie.
- Een parlementaire commissie gaf groen licht voor de tentoonstelling.
- Meerdere Europarlementariërs hebben kritiek geuit op het kunstwerk.
Geïnspireerd door een sprookje
Galschiøt liet zich inspireren door het klassieke sprookje De nieuwe kleren van de keizer. Daarin loopt een verwaande leider naakt rond, terwijl niemand in zijn omgeving durft te zeggen wat hij werkelijk ziet, uit angst voor de machthebber.
“Dit symboliseert een wereld waarin welvaart, privilege en macht zijn gereserveerd voor hemzelf en zijn naasten”, schreef de kunstenaar over zijn werk. Hij ziet het standbeeld als een directe boodschap aan Europa over de gevaren van Trumps beleid.
Organisator wil debat aanzwengelen
Per Clausen, het Deense parlementslid dat de expositie organiseerde, is duidelijk over zijn doel. “Ik wil discussie aanwakkeren in Europa over hoe we onszelf kunnen verdedigen tegen Trump”, zei hij tegen de Amerikaanse nieuwszender CNN.
Clausen vindt dat de Europese Unie nog te afhankelijk is van de regering-Trump in Washington. Met de tentoonstelling hoopt hij Europese politici aan het denken te zetten over die afhankelijkheid.
Kritiek vanuit het parlement zelf
Niet iedereen in het Europees Parlement is enthousiast over het kunstwerk. Barbara Bonte van de radicaalrechtse fractie Patriotten voor Europa hekelde de actie scherp. “De mensen die de wereld de les lezen over waardigheid kunnen niet eens wat basaal respect opbrengen voor de president van een bevriende natie”, aldus Bonte.
Barry Cowen van het liberale Renew Europe sloot zich daarbij aan en noemde het standbeeld “onnozel en aanstootgevend”. Ook hij plaatste vraagtekens bij de toon van het protest.
Regels voor exposities in het parlement
Het Europees Parlement hanteert strikte regels voor tentoonstellingen in zijn gebouwen. De boodschap mag niet kwetsend zijn en mag niet “in strijd zijn met de waarden waarvoor de Unie is opgericht”. Bovendien mag de waardigheid van het parlement niet worden ondermijnd.
Galschiøt had zelf gevreesd dat zijn werk vanwege die regels zou worden afgewezen. Dat de commissie toch toestemming gaf, ziet hij als een vorm van stille instemming van Europese politici met zijn boodschap.
Trump heeft nog niet gereageerd
De Amerikaanse president heeft zich vooralsnog niet uitgesproken over het standbeeld in Straatsburg. Het is onduidelijk of het Witte Huis officieel zal reageren op de provocerende expositie.
De expositie loopt nog enkele dagen. Of het kunstwerk na afloop elders te zien zal zijn, is nog niet bekendgemaakt door de organisatie.
Wat gebeurt er nu?
De tentoonstelling trekt internationaal de aandacht en wakkert het debat aan over de verhouding tussen Europa en de Verenigde Staten onder Trump. Kunstenaar Galschiøt hoopt dat het werk Europese leiders aanzet tot een kritischer houding tegenover Washington.
Of de expositie ook diplomatieke gevolgen heeft voor de relatie tussen de EU en de VS, moet de komende tijd blijken.
