Benzine en diesel zijn fors duurder geworden, en Nederlanders voelen dat aan de pomp. Ze tanken minder, mijden korte ritjes en zoeken manieren om op autokosten te besparen. Maar één ding geven ze niet op: de snelheid.
Zodra na 19.00 uur het maximumsnelheid van 130 kilometer per uur weer geldt op de snelwegen, wordt het gaspedaal net zo stevig ingedrukt als altijd. Langzamer rijden om brandstof te besparen is voor de meeste automobilisten een stap te ver.
Het gedrag laat een duidelijk beeld zien: Nederlanders zijn bereid om hun rijgewoonten aan te passen, maar alleen tot op zekere hoogte. Comfort en snelheid blijven heilig, ook als de brandstofprijzen pijn doen.
Wat speelt er?
- Minder tanken: automobilisten gooien minder liters in de tank per tankbeurt.
- Korte ritjes vermijden: kleine boodschappen of een snelle trip worden vaker te voet of per fiets gedaan.
- Snelheid blijft gelijk: na 19.00 uur, als de snelheidslimiet naar 130 km/u gaat, wordt er voluit gereden.
- Bewust gedrag, maar met grenzen: de bereidheid om in te leveren op snelheid is minimaal.
Minder tanken, maar niet minder snel
De hoge brandstofprijzen dwingen automobilisten tot nadenken. Een volle tank kost vandaag de dag een stuk meer dan een paar jaar geleden, en dat merken mensen in hun portemonnee. Velen kiezen er daarom voor om minder liters tegelijk te tanken of bewuster na te denken over wanneer en waar ze rijden.
Toch heeft die bewustwording een duidelijke grens. Zodra het mogelijk is om 130 te rijden, doen Nederlanders dat ook. Het idee om gas terug te nemen en zo brandstof te besparen, spreekt de meeste bestuurders kennelijk niet aan.
Na 19.00 uur: het gaspedaal gaat dieper
Overdag geldt op veel snelwegen een maximumsnelheid van 100 kilometer per uur. Dat verandert na 19.00 uur, wanneer de limiet op grote delen van het Nederlandse snelwegennet weer naar 130 km/u gaat. En dat verschil is goed te merken in het rijgedrag.
Automobilisten maken gretig gebruik van die ruimte. De hogere snelheid wordt als een verlichting ervaren na een dag van beperkt rijden. Dat dit extra brandstof kost, lijkt op dat moment van ondergeschikt belang.
Bewust rijden heeft grenzen
Gedragsexperts wijzen erop dat mensen bij bezuinigingen vaak kiezen voor de minst pijnlijke optie. Een ritje overslaan of minder tanken voelt als een kleine opoffering. Langzamer rijden raakt echter direct aan het rijplezier en het gevoel van vrijheid dat de auto biedt.
Dat maakt de auto een bijzonder product. Mensen willen er wel op besparen, maar niet ten koste van de beleving achter het stuur. Snelheid is voor veel automobilisten geen luxe, maar een verwachting.
Alternatieve manieren om te besparen
Korte ritjes schrappen
Eén van de meest genoemde aanpassingen is het vermijden van korte autoritjes. Een snelle rit naar de supermarkt om de hoek wordt vaker vervangen door een wandeling of een fietstochtje. Dat scheelt niet alleen brandstof, maar ook slijtage aan de auto.
Slim tanken
Daarnaast kiezen sommige automobilisten ervoor om te tanken bij goedkopere stations of op momenten dat de prijs iets lager ligt. Apps en websites die brandstofprijzen vergelijken zijn populairder dan ooit in 2026.
Wat betekent dit voor het brandstofverbruik in Nederland?
Het aanpassen van rijgedrag heeft in theorie een groot effect op het totale brandstofverbruik in Nederland. Als alle automobilisten structureel langzamer zouden rijden, zou de brandstofconsumptie merkbaar dalen. Maar de praktijk wijst uit dat dit vooralsnog een stap te ver is.
Zolang de snelheidslimiet 130 km/u toestaat en automobilisten de vrijheid hebben om dat te benutten, zal de snelheid hoog blijven. De hoge brandstofprijzen veranderen wel het tankgedrag, maar niet de voet op het gaspedaal.
Zal de prijs uiteindelijk toch het rijgedrag veranderen?
De vraag is of er een prijsniveau bestaat waarop Nederlanders wél besluiten langzamer te gaan rijden. Tot nu toe lijkt dat punt nog niet bereikt. Automobilisten zoeken de oplossing liever elders: minder rijden, slimmer tanken en korte ritjes vermijden.
Mocht de brandstofprijs verder stijgen in 2026, dan kan dat beeld veranderen. Voorlopig blijft de combinatie van hoge prijzen en onverminderde snelheid een opvallende paradox op de Nederlandse wegen.
