Op Franse universiteiten valt een opvallende trend op: studenten lijken steeds openlijker hun gebrek aan kennis over de wereld buiten hun eigen bubbel te tonen. Columniste Kitty Herweijer schreef erover, en haar observaties raken een gevoelig punt in het Franse onderwijsdebat.
Waar vroeger wereldvreemdheid iets was om je voor te schamen, lijkt dat gevoel van schaamte bij een deel van de jonge Franse academische generatie te verdwijnen. De onwetendheid over maatschappelijke en internationale vraagstukken wordt steeds vaker openlijk tentoongesteld, zonder dat studenten daar zelf bij stilstaan.
Het gaat niet om incidentele gevallen. Herweijer signaleert een patroon dat zich breed aftekent binnen de Franse studentenpopulatie, en dat vragen oproept over de staat van het hoger onderwijs in Frankrijk.
Wat speelt er precies?
- Studenten tonen openlijk onbekendheid met internationale en maatschappelijke onderwerpen, zonder zich daarvoor te verontschuldigen.
- De schaamtedrempel lijkt verlaagd: wat vroeger als pijnlijk werd ervaren, wordt nu onbekommerd uitgedragen.
- Het fenomeen speelt zich af op de campus, in de dagelijkse interactie tussen studenten onderling en met docenten.
- De trend roept vragen op over de kwaliteit en breedte van het Franse onderwijssysteem.
- Columniste Kitty Herweijer signaleert dit verschijnsel vanuit haar eigen ervaring en observaties.
Van schaamte naar onverschilligheid
Wereldvreemdheid op zich is niet nieuw. Jonge mensen die nog weinig van de wereld hebben gezien of geleerd, bestaan in elk land en in elke generatie. Wat wél opvalt, is de veranderende houding ertegenover.
Waar het vroeger als sociaal onwenselijk gold om niet op de hoogte te zijn van wat er in de wereld speelt, lijkt die norm onder een deel van de Franse studenten te verschuiven. De onwetendheid wordt niet langer weggemoffeld, maar ronduit tentoongesteld.
Dat is een betekenisvolle culturele verschuiving, zeker in een land dat van oudsher grote waarde hecht aan intellectuele vorming en maatschappelijk bewustzijn.
Het Franse onderwijs onder de loep
Frankrijk heeft een reputatie opgebouwd als land van grote denkers, filosofen en publieke intellectuelen. Die traditie van kritisch denken en brede ontwikkeling is diep verankerd in de Franse cultuur en het onderwijssysteem.
Toch lijkt die traditie niet altijd door te sijpelen naar de hedendaagse studentengeneratie. De vraag is of het onderwijs voldoende ruimte biedt voor brede maatschappelijke vorming, of dat het steeds meer gericht is op vakinhoudelijke specialisatie.
Dat debat speelt ook in andere Europese landen, maar in Frankrijk krijgt het een extra lading door de hoge verwachtingen die aan academische vorming worden gesteld.
Generatieverschil of breder probleem?
Critici zouden kunnen stellen dat elke generatie haar eigen blinde vlekken heeft, en dat oudere generaties hun eigen wereldvreemdheid simpelweg beter verborgen hielden. Dat is een reëel punt.
Toch is er ook een andere lezing mogelijk: de opkomst van sociale media en informatiebubbels maakt het makkelijker dan ooit om zich af te sluiten van nieuws en perspectieven die niet aansluiten bij de eigen leefwereld. Studenten worden overspoeld met content, maar die content is steeds vaker gepersonaliseerd en versmald.
Het resultaat kan een generatie zijn die méér informatie tot haar beschikking heeft dan ooit, maar tegelijkertijd minder breed geïnformeerd is over de wereld als geheel.
Herweijer als spiegel voor een bredere discussie
Kitty Herweijer schrijft drie keer per week over wat haar bezighoudt. Haar observaties over Franse studenten zijn geen wetenschappelijk onderzoek, maar ze raken wel aan een discussie die ook buiten Frankrijk wordt gevoerd.
In hoeverre bereiden universiteiten studenten voor op actief burgerschap? En in hoeverre is het de taak van het hoger onderwijs om niet alleen vakkennis, maar ook wereldbewustzijn bij te brengen?
Dat zijn vragen zonder eenvoudige antwoorden, maar de trend die Herweijer beschrijft, maakt ze urgenter dan ooit.
Wat betekent dit voor de toekomst van het Franse hoger onderwijs?
Als de gesignaleerde trend zich doorzet, kan dat gevolgen hebben voor de manier waarop Franse universiteiten hun curriculum inrichten. Meer aandacht voor maatschappelijke vorming, internationale oriëntatie en kritisch denken zou een logische reactie zijn.
Of dat ook daadwerkelijk gaat gebeuren, is vooralsnog onzeker. Maar de discussie erover is in 2026 in ieder geval volop gaande, niet alleen in Frankrijk maar in heel Europa.
