De Nederlandse inlichtingendienst AIVD behoort tot de drie beste van heel Europa. Dat blijkt uit een ranglijst van het gezaghebbende Franse weekblad L’Express, opgesteld op basis van interviews met zestig hooggeplaatste insiders uit de westerse spionagewereld.
Alleen de Britse dienst MI6 en de Franse DGSE scoren hoger. Voor een relatief klein land als Nederland is dat een opvallende prestatie, zo benadrukken kenners.
Wat speelt er?
- L’Express publiceerde een Europese ranglijst van inlichtingendiensten, gebaseerd op input van zestig westerse spionage-experts.
- De AIVD staat op de derde plek, achter de Britse MI6 en de Franse DGSE.
- Nederland scoort met name sterk op het gebied van cybertechnologie en internationale samenwerking.
- De AIVD werkt samen met de militaire inlichtingendienst MIVD in een gezamenlijk cyberteam.
- Nederland werkt strategisch samen met grote partners zoals de VS, maar ook kleinere landen als Estland.
Hackers als troef: de kracht van de AIVD
Volgens onderzoeksjournalist Huib Modderkolk van de Volkskrant, gespecialiseerd in inlichtingendiensten, is de AIVD bijzonder sterk op technisch gebied. “De AIVD werkt samen met de militaire inlichtingendienst MIVD in een speciaal cyberteam”, legt hij uit.
“Daarin houden mensen zich bezig met het binnendringen van bijvoorbeeld Rusland en China. Dat team is daar goed in.” Nederland heeft de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in technisch personeel binnen de dienst, en dat werpt zijn vruchten af.
Klein land, slimme keuzes
De AIVD kan qua omvang en budget niet concurreren met giganten als de Amerikaanse CIA of NSA. Toch weet Nederland zich te onderscheiden door in te zetten op specifieke sterktes.
“De Nederlandse diensten kunnen niet concurreren met de schaal en grootte van diensten als van de VS, maar dat hebben ze opgelost door te kijken waar ze specifiek echt goed in zijn. Dat betaalt zich uit”, aldus Modderkolk.
Samenwerking als strategie
Internationaal werkt de AIVD nauw samen met grote partners, waaronder de Amerikanen. Maar ook binnen Europa zelf groeit de samenwerking. Zo werkt Nederland nauw samen met Estland, een klein land dat vanwege zijn ligging veel kennis heeft opgebouwd over Rusland.
MI6 op één: vuile trucjes en langetermijndenken
De Britse inlichtingendienst MI6 voert de ranglijst aan. Kenners prijzen de dienst om zijn sterke langetermijnstrategie en het vermogen om informanten op hoog niveau te rekruteren. De MI6 zou zijn tentakels hebben uitgestoken tot in de heersende elites van Rusland, China, Iran en Turkije.
Een voormalig hoofd van de Franse inlichtingendienst omschreef de Britten treffend tegenover The Guardian: “De Britten hebben het vermogen om op de lange termijn te denken en te investeren in bronnen met een horizon van 10 jaar, enigszins vergelijkbaar met de Russen. En ze hebben een voorliefde voor vuile trucjes.”
Frankrijk op twee: wereldwijd bereik en harde ingrepen
De Franse DGSE staat op de tweede plek. Het weekblad noemt de dienst sterk vanwege zijn wereldwijde bereik, zijn operationele slagkracht en een van de beste antiterrorisme-afdelingen ter wereld.
De DGSE staat ook bekend om omstreden methoden. Zo sprak oud-president François Hollande in een boek uit 2017 openlijk over het bevel om minstens veertig doelwitten in het Midden-Oosten en Afrika te liquideren, wanneer zij als een bedreiging voor de Franse veiligheid werden beschouwd.
Wat betekent deze plek voor de AIVD?
De notering in de Europese top drie bevestigt dat de AIVD steeds serieuzer wordt genomen op het internationale toneel. Met de toenemende dreiging vanuit Rusland en China groeit ook de behoefte aan sterke en technologisch geavanceerde inlichtingendiensten.
De vraag is of Nederland de komende jaren voldoende blijft investeren om deze positie vast te houden, nu de geopolitieke spanningen in 2026 verder oplopen.
