Het KNMI heeft voor het eerst in zijn geschiedenis een regionaal weeralarm afgegeven. Tot nu toe golden weercodes altijd per provincie, maar dat systeem is veranderd. De nieuwe code geel geldt alleen voor een nauwkeurig omschreven gebied waar dichte mist voor gevaarlijke situaties kan zorgen.
Het gaat om een deel van het zuiden van Utrecht, het noorden van Noord-Brabant en kleine stukken van Gelderland en Zuid-Holland. In dat gebied kan de mist leiden tot gevaarlijke omstandigheden op de weg en vertraging in het verkeer.
NOS-weerman Peter Kuipers Munneke is enthousiast over de nieuwe aanpak. “Dit is precies wat de bedoeling is van zo’n regionaal weeralarm”, zegt hij. “Dit specifieke regionale alarm komt de geloofwaardigheid ten goede.”
Wat speelt er?
- Het KNMI gaf tot 1 november weercodes altijd af per provincie, ook als het probleem maar een klein gebied betrof.
- Vanaf nu worden alarmen regionaal afgegeven, gericht op de exacte gebieden waar het gevaar speelt.
- De huidige code geel geldt wel voor Wijk bij Duurstede, maar niet voor plaatsen als Rhenen of Dordrecht.
- Op de KNMI-website en -app kan iedereen inzoomen op zijn of haar woonplaats om te zien of een alarm geldt.
- De gegevens zijn ook vrij te downloaden voor gebruik in eigen kaarten of applicaties.
Hoe werkte het oude systeem?
Onder het oude systeem gold een weeralarm altijd voor een hele provincie. Was er bijvoorbeeld gladheid in de kop van Noord-Holland, dan ontving de gehele provincie een code geel, oranje of rood. Bij hevige regenval of storm werden soms vier of vijf provincies tegelijk gewaarschuwd.
Dat leidde regelmatig tot situaties waarbij grote delen van Nederland een waarschuwing kregen, terwijl er in die gebieden helemaal niets aan de hand was. Meteorologen vonden dat onnodig. Kuipers Munneke illustreert dat met een voorbeeld: “In de oude situatie zou voor hetzelfde mistveld een code geel zijn afgegeven voor in totaal vier provincies, terwijl daar in hele grote delen helemaal niets aan de hand is.”
Problemen voor evenementen en hulpdiensten
Het brede bereik van de oude weercodes zorgde ook voor praktische problemen. Organisatoren van sportevenementen en buitenfestivals wisten vaak niet waar ze aan toe waren. Een code geel voor een hele provincie zei weinig over de situatie op de precieze locatie van een evenement.
Ook veiligheidsregio’s hadden moeite om zich goed voor te bereiden. Door het grote gebied waarvoor een alarm gold, was het lastig om gerichte maatregelen te treffen op de plaatsen waar dat echt nodig was.
Kuipers Munneke ervaart het zelf
De NOS-weerman woont zelf in het gebied waarvoor de huidige code geel geldt. “Het was de hele dag al mistig en slechts drie graden”, vertelt hij. “Toen ik vanmiddag voor mijn werk naar Hilversum reed, brak rond Utrecht de lucht open. Precies zoals op het kaartje van het KNMI te zien is.”
Zijn eigen ervaring bevestigt volgens hem precies waar het nieuwe systeem voor bedoeld is: een alarm dat klopt met de werkelijkheid, en dat mensen en organisaties serieus kunnen nemen.
Ook scheepvaart getroffen door mist
De dichte mist zorgde vanochtend ook voor een incident op het water. In de omgeving van Den Bosch, dat ook binnen het regionaal weeralarm valt, voeren twee schepen in de mist op elkaar. Die omgeving is dan ook opgenomen in het getroffen gebied.
Het incident laat zien dat de mist niet alleen op de weg voor problemen zorgt. Ook de scheepvaart heeft te maken met de slechte zichtomstandigheden in het gebied.
Wat betekent dit voor de toekomst?
Het regionale weeralarm is een eerste stap in een nieuwe aanpak van het KNMI. Of het systeem verder wordt uitgerold en verfijnd, is nog niet bekendgemaakt. Voorlopig markeert deze code geel een duidelijk verschil met hoe weerwaarschuwingen in Nederland jarenlang werden gecommuniceerd.
De verwachting is dat het nieuwe systeem beter aanslaat bij burgers, hulpdiensten en organisatoren van evenementen. Een gerichter alarm vergroot immers de kans dat mensen er daadwerkelijk iets mee doen.
