Met de oprichting van Progressief Nederland (PRO) op zaterdagmiddag sluit een belangrijk hoofdstuk zich voor Frank van de Wolde, de man die als stille drijvende kracht achter de partijfusie van GroenLinks en PvdA gold. De nieuwe partijorganisatie moet niet alleen een politiek signaal afgeven, maar ook een culturele omslag bewerkstelligen: het eliteverwijt dat links-progressief Nederland al jaren achtervolgt, moet definitief van tafel.
Een fusie die jaren in de maak was
Frank van de Wolde is niet de luidste stem in de progressieve politiek, maar wel een van de meest invloedrijke. Vijf jaar geleden richtte hij RoodGroen op, een beweging die als katalysator moest dienen voor de samenwerking tussen GroenLinks en PvdA. Wat begon als een idee aan de zijlijn van beide partijen, groeide uit tot een serieuze lobbyclub die de fusiegesprekken gaande hield.
De weg naar één progressieve partij was lang en hobbelig. Er waren periodes van scepsis, interne weerstand en politieke tegenwind. Toch hielden Van de Wolde en zijn medestanders koers, in de overtuiging dat een verenigde progressieve beweging sterker zou staan dan twee afzonderlijke partijen die om dezelfde kiezer strijden.
Met de officiële oprichting van PRO zaterdagmiddag is die missie voltooid. Voor Van de Wolde persoonlijk betekent het ook het einde van RoodGroen. “Een streep eronder,” zo omschrijft hij het zelf. De beweging heeft haar doel bereikt en is daarmee overbodig geworden.
Wat is Progressief Nederland precies?
PRO, voluit Progressief Nederland, is de nieuwe gezamenlijke partijstructuur die voortkomt uit de fusie van GroenLinks en PvdA. De twee partijen werkten al samen in de Tweede Kamer en bij de Europese verkiezingen, maar met de oprichting van PRO krijgt die samenwerking een formeel en permanent karakter.
De nieuwe organisatie moet meer zijn dan een naamswijziging of een administratieve samenvoeging. Initiatiefnemers benadrukken dat PRO een eigen identiteit moet ontwikkelen, losgeweekt van de afzonderlijke tradities en imago’s van de twee moederpartijen. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, want beide partijen hebben hun eigen achterban, cultuur en geschiedenis.
Toch is de ambitie helder: PRO moet een brede progressieve beweging worden die niet alleen de traditionele linkse kiezer aanspreekt, maar ook mensen die zich tot nu toe niet vertegenwoordigd voelden in de gevestigde politiek.
Het eliteverwijt: een hardnekkig stigma
Een van de grootste uitdagingen voor de nieuwe partij is het afschudden van het imago dat links-progressieve politiek slechts de belangen behartigt van hoogopgeleide, stedelijke Nederlanders. Dit verwijt klinkt al jaren en heeft bij verkiezingen voor verlies gezorgd in wijken en regio’s waar GroenLinks en PvdA ooit sterk stonden.
Van de Wolde erkent het probleem openlijk. Volgens hem moet PRO actief laten zien dat de partij er ook is voor mensen buiten de Randstad, voor arbeiders, voor mensen zonder universitaire opleiding en voor iedereen die het gevoel heeft dat de politiek aan hen voorbijgaat. Dat vraagt om een andere toon, een andere aanpak en zichtbaarheid op plekken waar de partij lange tijd afwezig was.
Het eliteverwijt is niet alleen een communicatieprobleem, maar ook een inhoudelijk vraagstuk. Welk beleid trek je en voor wie? PRO zal moeten laten zien dat sociale rechtvaardigheid en klimaatbeleid geen tegenstelling zijn, maar hand in hand kunnen gaan met de zorgen van gewone mensen over koopkracht, veiligheid en bestaanszekerheid.
De erfenis van RoodGroen
De rol van RoodGroen in het fusieproces is moeilijk te overschatten. Zonder de jarenlange lobbywerkzaamheden van Van de Wolde en zijn medewerkers was de fusie er mogelijk nooit gekomen, of in elk geval veel later. De beweging functioneerde als een informeel platform waar politici, activisten en betrokken burgers samen de contouren van een nieuwe progressieve partij konden verkennen.
RoodGroen was geen officieel onderdeel van GroenLinks of PvdA, maar opereerde juist bewust buiten de formele structuren. Daardoor kon de beweging vrijer opereren, dwarsverbanden leggen en druk uitoefenen zonder gebonden te zijn aan partijregels of -hiërarchieën. Die vrijheid bleek van grote waarde in het soms moeizame fusieproces.
Nu PRO officieel is opgericht, heeft RoodGroen geen bestaansrecht meer. Van de Wolde lijkt vrede te hebben met die conclusie. De beweging was altijd een middel, nooit een doel op zich. Het doel is bereikt, en dat verdient een viering — en een afscheid.
Wat PRO wil bereiken
De nieuwe partij heeft een aantal concrete ambities geformuleerd voor de komende jaren. Die ambities weerspiegelen zowel de ideologische wortels van de twee moederpartijen als de wens om een nieuw en breder publiek aan te spreken:
- Een klimaatbeleid dat sociaal rechtvaardig is en ook de lagere inkomens beschermt
- Meer aandacht voor bestaanszekerheid, betaalbaar wonen en toegankelijke zorg
- Een actieve aanwezigheid buiten de grote steden en in vergeten regio’s
- Een open partijcultuur die nieuwe leden en stemmen welkom heet
- Samenwerking zoeken met vakbonden, maatschappelijke organisaties en burgerinitiatieven
- Een heldere en toegankelijke communicatiestijl die geen academisch jargon vereist
Of PRO erin slaagt deze ambities waar te maken, zal de komende verkiezingscycli moeten uitwijzen. De basis is gelegd, maar het echte werk begint nu pas.
De weg naar de kiezer is nog lang
PRO staat nog aan het begin. De partijstructuur is opgericht, maar het vertrouwen van de brede kiezer moet nog worden verdiend. Het afschudden van het eliteverwijt vergt meer dan een nieuwe naam of een fris logo. Het vraagt om jaren van consequent beleid, zichtbaarheid en luisteren. Frank van de Wolde heeft zijn stempel gedrukt op het ontstaan van PRO — nu is het aan de partij zelf om te bewijzen dat de fusie meer was dan symboliek.
