Een nieuw AI-model kan voorspellen wie een probleemgokker wordt. De Kansspelautoriteit zet het model in om online gokkers beter te beschermen. Achter de ontwikkeling zit onderzoeker Charles de Leau, die er maar liefst dertien jaar aan werkte.
Het model leerde zichzelf risicogedrag herkennen bij online gokkers. Denk aan ’s nachts spelen, steeds hogere bedragen inzetten of steeds langer achter elkaar gokken. Dat zijn volgens De Leau duidelijke waarschuwingssignalen.
Het model staat inmiddels op de website van de Kansspelautoriteit. Verschillende casino’s hebben al laten weten dat ze ermee willen experimenteren. “Ik ben positief verrast”, zegt de onderzoeker.
Wat moet je weten over dit AI-model?
- Wie maakte het? Charles de Leau, als onderdeel van zijn promotieonderzoek aan de Universiteit van Amsterdam.
- Hoe werkt het? Het model herkent risicogedrag zoals ’s nachts spelen, stijgende inzetten en langer spelen dan normaal.
- Waar staat het? Op de website van de Kansspelautoriteit, openbaar toegankelijk voor casino’s en onderzoekers.
- Wat is de wettelijke basis? Online casino’s hebben een zorgplicht: ze moeten voorkomen dat gebruikers verslaafd raken.
- Wat ontbreekt nog? Dertien van de 26 Nederlandse online kansspelaanbieders weigerden data te delen, terwijl ze daar wettelijk toe verplicht zijn.
Zo herkent het model risicovol gokgedrag
Om het model te trainen, keek De Leau naar een specifieke groep gokkers: mensen die zichzelf vrijwillig hebben laten uitschrijven bij een online casino. “Dat zijn dus mensen die zeggen: ik heb mezelf niet in de hand”, legt hij uit. “Dan weet je dat het mis is.”
Uit de gegevens van die groep destilleerde hij gedragspatronen die keer op keer terugkwamen. Wie ’s nachts gokt, steeds meer geld inzet of steeds langere sessies heeft, loopt een verhoogd risico. Met die kennis trainde het model zichzelf om dit soort patronen vroegtijdig te signaleren bij andere spelers.
Een casino in je binnenzak: gokken is laagdrempeliger dan ooit
De urgentie van het model is groot, benadrukt De Leau. Gokverslaving raakt mensen in zijn directe omgeving. “Die besteedden uiteindelijk al hun tijd in het casino en zijn alles kwijtgeraakt.”
Bovendien is gokken tegenwoordig veel toegankelijker dan vroeger. “Iedereen heeft nu een casino in zijn binnenzak”, zegt de onderzoeker. Onderzoeken van de Kansspelautoriteit laten zien dat kinderen al op jonge leeftijd in aanraking komen met gokken. Daardoor kan de stap naar online gokken vanaf 18 jaar kleiner worden.
Zorgplicht online casino’s schiet tekort volgens onderzoeker
Volgens de wet moeten online casino’s voorkomen dat hun gebruikers verslaafd raken. In de praktijk stelt die plicht weinig voor, vindt De Leau. “De enige verplichting is dat ze klanten de mogelijkheid moeten bieden om zichzelf te laten uitschrijven.”
Dat is te weinig, vindt hij. “Maar je wilt natuurlijk dat iemand op tijd gestopt wordt voordat die verslaafd raakt.” Zijn model moet casino’s handvatten geven om eerder en gerichter in te grijpen.
Gokonderzoeker Tony van Rooij van het Trimbos-instituut sluit zich daarbij aan. Casino’s beoordelen risico’s nu op basis van gesloten, commerciële modellen. Dat die risicobeoordelingen geheim zijn, noemt hij “onwenselijk”. Het openbare model van De Leau is daarom volgens hem “een heel goed idee”.
Dertien jaar en een opgezegde baan: de lange weg naar het model
De Leau begon zijn zoektocht naar data al in 2013. De online gokmarkt in Nederland was toen nog illegaal, pas in 2021 werd die gelegaliseerd. Hij was daardoor aangewezen op buitenlandse casino’s, die weinig reden hadden om mee te werken.
“Ze zijn je niks verplicht en misschien willen ze wel goede sier maken door alleen de rooskleurige data te geven”, blikt hij terug. Uiteindelijk gaf hij de zoektocht op. Tot hij een e-mail kreeg van een casinomedewerker over een wet die online casino’s verplicht onderzoeksdata beschikbaar te stellen. “Het bleek dat er nog nooit iemand van die mogelijkheid had gebruikgemaakt.”
Op dat moment werkte De Leau als data scientist bij een webwinkel. Hij zegde zijn baan op en ging opnieuw aan de slag. Van de 26 Nederlandse online kansspelaanbieders deelden er uiteindelijk dertien hun gegevens. De andere helft weigerde, ondanks de wettelijke verplichting daartoe.
Wat doet de Kansspelautoriteit met de weigeraars?
De Kansspelautoriteit bevestigt op de hoogte te zijn van de casino’s die geen data hebben gedeeld en zegt dit te betreuren. Of de toezichthouder ook daadwerkelijk actie onderneemt tegen de weigerende aanbieders, is vooralsnog onduidelijk.
Hoe het model in de toekomst structureel ingezet gaat worden, is nog niet vastgelegd. De Leau hoopt dat zowel casino’s als de Kansspelautoriteit het actief gaan gebruiken om spelers eerder te beschermen. De eerste reacties uit de sector zijn in ieder geval veelbelovend.
