De wereldwijde diamantsector heeft het zwaar. ’s Werelds grootste diamantbedrijf, De Beers, sluit zijn grootste mijn in Zuid-Afrika voor twee jaar. Nederlandse juweliers en diamantairs merken de gevolgen. Jongeren kiezen steeds vaker voor alternatieven, en synthetische diamanten winnen terrein.
De Venetia-mijn in Zuid-Afrika, goed voor zo’n 40 procent van de jaarlijkse Zuid-Afrikaanse diamantproductie, gaat tijdelijk dicht. De maatregel is een rechtstreekse reactie op de langdurige terugval in de markt voor natuurlijke diamanten.
Ook in Antwerpen, de diamanthoofdstad van Europa, zijn de cijfers alarmerend. De diamanthandel daalde vorig jaar met maar liefst 22 procent. Juweliers en handelaren aan beide kanten van de grens zien de markt veranderen en vragen zich af of de diamant zijn eeuwige glans verliest.
Wat speelt er precies?
- De Beers sluit de Venetia-mijn in Zuid-Afrika voor twee jaar vanwege teruglopende vraag.
- De handel in diamanten in Antwerpen kromp vorig jaar met 22 procent.
- De waarde van natuurlijke diamanten is sinds maart 2022 bijna gehalveerd.
- Synthetische, in laboratoria gegroeide diamanten zijn goed voor ruim 20 procent van alle verkochte diamanten wereldwijd.
- In de Verenigde Staten komt meer dan de helft van alle verlovingsringen al met een lab-grown diamant.
Harde klap voor werknemers in Zuid-Afrika
De sluiting van de Venetia-mijn heeft grote gevolgen voor de regio. Er wordt gesproken over het verlies van meer dan 1.200 banen. Afrika-correspondent Elles van Gelder legt uit hoe groot de impact is.
“De grootste mijnwerkersvakbond van Zuid-Afrika, NUM, spreekt van een verwoestende klap voor werknemers en hun gezinnen”, zegt Van Gelder. “Venetia is een van de belangrijkste werkgevers in de regio. Als De Beers werknemers ontslaat, voelen niet alleen de gezinnen van mijnwerkers dit, maar ook leveranciers en winkels in die gemeenschap.”
Vakbond NUM is boos. Volgens de bond wist De Beers al langer dat de markt in problemen verkeerde en had het bedrijf eerst andere manieren moeten zoeken om kosten te besparen. De diamantmijnen in Zuid-Afrika verloren de afgelopen tien jaar al meer dan 7.000 banen, een daling van 38 procent.
Waarde naturlijke diamant bijna gehalveerd
Rob van Beurden, diamanthandelaar en directeur van Diamond House in Antwerpen, ziet de prijzen al jaren dalen. “De waarde van natuurlijke diamanten is sinds maart 2022 bijna gehalveerd”, zegt hij. Vooral kleinere stenen, onder de twee karaat, zijn moeilijk te verkopen.
Een van de belangrijkste oorzaken is de opkomst van synthetische diamanten. Deze kweekdiamanten worden in fabrieken gemaakt en zijn nauwelijks te onderscheiden van natuurlijke varianten. Ze zijn goedkoper, en steeds meer consumenten kiezen er bewust voor.
Zo verkocht Zeeman vorig jaar al een lab-grown diamant van 0,10 tot 0,12 karaat voor slechts 30 euro. Goed nieuws voor de consument, maar desastreus voor de markt van natuurlijke stenen.
Generatie Z kiest festivals boven fonkelende stenen
Jongeren hebben simpelweg andere prioriteiten, merkt Van Beurden. “Generatie Z en millennials hebben een ander bestedingspatroon dan oudere generaties. Ze besteden hun geld liever aan kleurstenen, zilver of ervaringen zoals festivals of een lange reis. Hun prioriteiten liggen elders.”
Ook juwelier Robert den Haag van Klumpers in Leidschendam herkent dit beeld. “Sieraden met diamanten vinden sommige jongeren te klassiek. Bij nieuwe merken, zoals Miss Spring, zie je veel subtiele kleurstenen. Vooral voor ringen zijn die in opkomst.” Populaire alternatieven zijn saffieren, robijnen, blauwe spinellen en de peridoot, een olijfgroene edelsteen die bovendien een stuk goedkoper is.
Toch zijn er uitzonderingen. Van Beurden ziet ook een groep jonge kopers die de diamant juist als investering beschouwt. “Ze zien het als een waardevast product dat later aan de kleinkinderen kan worden doorgegeven.” Daarnaast zijn zogeheten gerecyclede diamanten populair: erfstukken die opnieuw worden geslepen of in een nieuw montuur worden gezet voor een jong stel dat gaat trouwen.
Kweekdiamant: duurzamer of toch niet?
Een ander argument voor synthetische diamanten is de lagere ecologische voetafdruk. Maar dat verhaal is genuanceerder geworden, zegt Van Beurden. “In het begin klopte dat. Maar inmiddels is het zo’n massaproduct geworden.” Door de enorme schaalvergroting is het milieuverschil met natuurlijke diamanten veel kleiner geworden.
Bovendien concurreren fabrieken voor kweekdiamanten, vooral in China en India, elkaar steeds harder de markt uit. “Op een gegeven moment implodeert die markt”, waarschuwt Van Beurden. Inmiddels is zo’n 20 procent van alle verkochte diamanten afkomstig uit een laboratorium, aldus branchevereniging Federatie Goud en Zilver.
VS loopt voorop
In de Verenigde Staten is de verschuiving het sterkst zichtbaar. Daar zijn synthetische diamanten inmiddels goed voor meer dan 50 procent van alle verkochte verlovingsringen. Europa loopt achter, maar ook hier groeit het aandeel gestaag.
Zit er weer schittering in de toekomst?
Ondanks de moeilijke jaren houdt juwelier Den Haag vertrouwen in de diamant. Hij wijst op een voorzichtig positief signaal: de diamantprijzen lieten vorige maand een lichte stijging zien. “De diamant gaat het echt wel winnen”, zegt hij.
Of dat optimisme gegrond is, hangt af van hoe de sector omgaat met de nieuwe realiteit. Zolang jongeren hun geld liever uitgeven aan ervaringen dan aan edelstenen, blijft het een uitdaging. Maar wie weet: misschien vindt de diamant zijn weg terug, in een nieuw jasje of een gerecycled gevat erfstuk.
