Het Nederlandse reddingsteam USAR is terug in Nederland na een zware missie in Venezuela. Het vliegtuig met 64 teamleden en acht speurhonden landde begin van de middag op vliegbasis Eindhoven. Familieleden en geliefden stonden klaar om hen te verwelkomen. Ook de ambassadeur van Venezuela was aanwezig om het team officieel te bedanken.
Venezuela werd vorige week vrijdag getroffen door twee zware aardbevingen met een kracht van 7,2 en 7,5. Het USAR-team vertrok dezelfde dag nog richting het rampgebied. Na een week besloot het team woensdag te vertrekken, omdat de kans op overlevenden na zo lang tijd bijzonder klein is.
Het team heeft niemand levend uit het puin kunnen bevrijden. Toch kijken de leden niet zonder betekenis terug op hun missie. Ze gaven families duidelijkheid en lieten de bevolking zien dat de wereld Venezuela niet vergeet.
Een enorme ravage in tropische hitte
Teamlid Hans Hoogstrate beschrijft de situatie in Venezuela als overweldigend. “De grootte van de ramp maakte enorm veel indruk,” zegt hij. “Het was behoorlijk pittig, een hectische omgeving waarin je moet werken.”
De weersomstandigheden maakten het werk nog zwaarder. Collega Erik Geskus legt uit waarom: “Het was heel warm en heel vochtig. En je moet je voorstellen dat er flats van veertien verdiepingen ingestort zijn, met dikke betonplaten waar je echt niet zomaar doorheen bent.”
De combinatie van extreme hitte, hoge luchtvochtigheid en massieve puinhopen maakte het reddingswerk uitzonderlijk zwaar. Toch bleven de teamleden doorwerken, dag na dag.
Niemand levend gevonden: “Dat is zuur”
Het team heeft ondanks alle inspanningen niemand levend weten te redden. Hoogstrate reageert eerlijk: “Dat is jammer, dat is zuur. Daar ga je voor natuurlijk.” Tegelijkertijd nuanceert hij de teleurstelling.
“Je doet het met zijn allen. En wij zijn dan toevallig in gebieden geweest waar geen overlevenden meer waren,” zegt hij. De internationale reddingsoperatie als geheel heeft wel enkele mensen weten te bevrijden, ook nog na acht dagen.
Collega Marcel Huijbrechts hield al rekening met een moeilijke uitkomst. “In Nepal, waar ik ook was, werden nog vier mensen gered toen wij er waren. En daar waren 2200 hulpverleners. De kans is dus heel erg klein.”
Wat het team wél kon bieden
Ook zonder reddingen had de missie grote waarde, benadrukken de teamleden. Het USAR-team zette zich in op meerdere fronten:
- Zoeken in ingestorte gebouwen om duidelijkheid te geven aan families
- Bevestigen dat er geen overlevenden meer aanwezig waren
- Helpen families de locatie van slachtoffers te bepalen, zodat zij afscheid konden nemen
- Laten zien dat de internationale gemeenschap Venezuela steunt
- Hoop, troost en perspectief bieden aan een zwaar getroffen bevolking
Duidelijkheid als troost voor nabestaanden
Hoogstrate zag hoe waardevol duidelijkheid kan zijn voor mensen die niet weten waar hun dierbaren zijn. “We konden zoeken en bevestigen dat er niemand meer leefde.” Dat gaf families de mogelijkheid om verder te gaan.
Huijbrechts merkte dat nabestaanden ook daarvoor dankbaar waren. “Mensen konden dan heel snel schakelen en waren eigenlijk blij om duidelijkheid te krijgen. Ze weten waar een stoffelijk overschot te vinden is, zodat ze die persoon kunnen bergen en afscheid nemen.”
Zelfs in het diepste verdriet ervoer het team dankbaarheid van de lokale bevolking. Dat maakte indruk op alle teamleden.
Venezuela niet vergeten door de wereld
De aanwezigheid van internationale teams uit de hele wereld sterkte de bevolking, merkte het USAR-team. Huijbrechts: “We laten op deze manier zien dat de internationale gemeenschap Venezuela niet is vergeten. Wij bieden hoop, troost en perspectief.”
Die boodschap raakte de mensen in het rampgebied zichtbaar. Het team sprak met bewoners die voor hun ingestorte huizen zaten en hoorde van hen hoe belangrijk de internationale solidariteit voelde.
Bij de aankomst op vliegbasis Eindhoven was ook de Venezolaanse ambassadeur aanwezig. Hij verwelkomde het team officieel terug en bedankte hen voor hun inzet.
Dodental kan oplopen tot tienduizenden
Het officiële dodental van de dubbele aardbeving staat in 2026 op 2295 slachtoffers. Maar het noodteam van de VN houdt rekening met een veel hoger werkelijk aantal. Een lijst met vermisten telde afgelopen vrijdag al 36.000 namen.
Huijbrechts durft geen schatting te geven van het uiteindelijke dodental. “10.000 klinkt veel, maar we hebben op een plek gestaan waar drie flats waren ingestort. Daar woonden duizenden mensen.” De omvang van de ramp is daarmee nauwelijks te bevatten.
Blij om weer thuis te zijn
Huijbrechts is opgelucht dat hij zijn dierbaren weer kan omhelzen. “Als zo’n land helemaal in puin ligt en er heel veel verdriet is te zien, dan is het fijn om weer thuis te komen en terug bij je dierbaren te mogen zijn.”
Het USAR-team keerde terug met lege handen wat betreft reddingen, maar met een volle rugzak aan menselijke ervaringen. De missie laat zien dat hulpverlening verder gaat dan alleen het redden van levens.
