Steeds minder Nederlanders zijn geïnteresseerd in nieuws, terwijl sociale media en AI-chatbots een grotere rol spelen als nieuwsbron — ondanks het feit dat het vertrouwen daarin opvallend laag blijft. Dat blijkt uit het jaarlijkse Digital News Report van het Commissariaat voor de Media (CvdM), uitgevoerd in samenwerking met het Reuters Institute for the Study of Journalism. De bevindingen schetsen een zorgwekkend maar genuanceerd beeld van hoe Nederlanders in 2026 omgaan met nieuws.
Nieuwsinteresse op historisch dieptepunt
In 2018 gaf nog 61 procent van de Nederlanders aan veel interesse te hebben in nieuws. In 2026 is dat percentage gedaald naar slechts 45 procent — een daling van maar liefst zestien procentpunten in acht jaar tijd. Deze neerwaartse trend is opvallend, maar niet uniek voor Nederland.
Het onderzoek laat zien dat de afnemende betrokkenheid bij nieuws een breed internationaal patroon is. In alle onderzochte landen daalt de interesse, ongeacht leeftijd, opleiding of politieke voorkeur. Toch is de daling het sterkst merkbaar onder jongeren, wat vragen oproept over de toekomst van journalistiek en nieuwsconsumptie.
Jongeren wenden zich tot sociale media
Voor de leeftijdsgroep van 18 tot 34 jaar is sociale media inmiddels de belangrijkste nieuwsbron geworden. In 2018 gold dat nog voor 20 procent van deze groep; in 2026 is dat gestegen naar 33 procent. Een significante verschuiving die laat zien hoe het medialandschap voor jongeren radicaal is veranderd.
Onderzoekers nuanceren dit beeld door erop te wijzen dat jongeren sociale media niet als vervanging zien voor traditionele nieuwskanalen, maar als aanvulling. Naast platforms als Instagram en TikTok maken zij ook nog steeds gebruik van nieuwssites en -apps. Toch is de richting duidelijk: het nieuws zoeken jongeren steeds vaker op via sociale platformen.
Opvallend is ook dat jongeren nieuws op sociale media zelden actief opzoeken. Ze gaan er simpelweg van uit dat relevant nieuws hen vanzelf bereikt — via algoritmen, vrienden of accounts die zij volgen. Dit passieve nieuwsgedrag heeft grote gevolgen voor welk nieuws zij uiteindelijk te zien krijgen.
De opkomst van nieuwsinfluencers
Een van de meest in het oog springende bevindingen is dat de helft van de 18- tot 24-jarigen zogeheten nieuwsinfluencers volgt. Dit zijn mensen of accounts die nieuws bespreken, duiden of doorplaatsen vanuit andere media. Ze opereren vaak buiten de traditionele journalistieke structuren, maar bereiken enorme publieken.
Een voorbeeld dat in het rapport wordt aangehaald, is het Nederlandstalige kanaal Cestmocro, dat maar liefst 1,2 miljoen volgers heeft. Bijzonder is dat onbekend is wie er achter dit kanaal schuilt. Dit roept vragen op over transparantie, redactionele verantwoordelijkheid en de invloed die dergelijke accounts hebben op de nieuwsvorming bij jongeren.
AI-chatbots als nieuwsbron: klein maar groeiend
Een relatief nieuw fenomeen is het gebruik van AI-chatbots voor nieuwsgaring. Zeven procent van de Nederlanders van 18 jaar of ouder geeft aan hiervoor AI-tools te gebruiken — een lichte stijging ten opzichte van vorige jaren. Onder jongeren ligt dit percentage beduidend hoger: 13 procent van de jongeren gebruikt AI voor nieuws, tegenover slechts 4 procent van de 35-plussers.
Wat extra aandacht verdient, is hoe mensen omgaan met de antwoorden die AI genereert. Slechts één op de drie gebruikers klikt door op de links naar de originele nieuwsbron of journalistieke website. Het Commissariaat voor de Media noemt dit risicovol, omdat het essentieel is dat mensen de weg vinden naar kwalitatieve, onafhankelijke journalistiek.
De grote paradox: gebruik zonder vertrouwen
Hier doet zich een opvallende tegenstrijdigheid voor die het CvdM zelf omschrijft als een paradox. Sociale media worden steeds intensiever gebruikt als nieuwsbron, maar tegelijkertijd vertrouwt maar 12 procent van de gebruikers het nieuws dat zij daar zien. Bovendien maakt 51 procent van de Nederlanders zich actief zorgen over de kwaliteit en betrouwbaarheid van nieuws op sociale platforms.
Hetzelfde geldt voor AI-chatbots: het gebruik groeit, maar het vertrouwen blijft achter. Nederlanders lijken dus bewust of onbewust gebruik te maken van bronnen die ze eigenlijk wantrouwen. Dit fenomeen roept fundamentele vragen op over hoe mensen nieuwskeuzes maken en in hoeverre gemak zwaarder weegt dan betrouwbaarheid.
Welke nieuwsmerken worden wél vertrouwd?
Als het gaat om journalistieke nieuwsmedia scoren traditionele merken nog steeds het hoogst op vertrouwen. De NOS blijft — net als in voorgaande jaren — het meest vertrouwde nieuwsmerk van Nederland. Op de voet gevolgd door persbureau ANP en RTL Nieuws.
Ook bij de landelijke dagbladen is een lichte stijging in vertrouwen waar te nemen. De Volkskrant, NRC, Trouw en De Telegraaf zien hun vertrouwenscijfers voorzichtig groeien. Regionale dagbladen scoren eveneens hoog: lezers kunnen de feiten die lokale media brengen eenvoudig zelf controleren, wat bijdraagt aan een gevoel van geloofwaardigheid.
De factoren die het vertrouwen in nieuwsmerken bepalen, zijn divers:
- De mate waarin men denkt dat nieuws wordt beïnvloed door eigenaren van mediabedrijven
- De vermeende invloed van politici op de redactionele lijn
- De transparantie van de redactie over bronnen en werkwijze
- De mogelijkheid voor lezers om gepubliceerde feiten zelf te verifiëren
- De onafhankelijkheid van de redactie ten opzichte van adverteerders en overheid
Wantrouwen in nieuws neemt toe
Ondanks het relatief hoge vertrouwen in gevestigde nieuwsmerken, groeit tegelijkertijd de groep die nieuws in het algemeen wantrouwt. In 2018 ging het om 11 procent van de ondervraagden; in 2026 is dat bijna verdubbeld naar 21 procent. Wat dit extra zorgelijk maakt, is dat bijna de helft van deze groep ook het nieuws wantrouwt dat ze zelf consumeert.
Dit wijst op een diepgeworteld gevoel van scepsis dat niet eenvoudig te doorbreken is met betere journalistiek alleen. Mensen die het nieuws fundamenteel wantrouwen, laten zich moeilijk overtuigen — zelfs niet door media die zij zelf kiezen te volgen. Dit vraagt om een bredere maatschappelijke discussie over mediavaardigheden en nieuwsgeletterdheid.
Wat staat er op het spel voor de Nederlandse journalistiek?
CvdM-voorzitter Amma Asante benadrukt dat Nederland in vergelijking met andere landen nog steeds in een bevoorrechte positie verkeert. Het vertrouwen in nieuws en nieuwsmerken is hoog en het werk van journalisten wordt hoger gewaardeerd dan in veel andere landen. “Dat is positief. We hebben dus iets te verliezen dat we moeten beschermen,” aldus Asante.
Die bescherming vraagt om actief beleid, mediawijsheid bij burgers én een journalistiek die zich blijft onderscheiden door kwaliteit en onafhankelijkheid.
