De Tweede Kamer debatteert in 2026 over de nieuwe stikstofplannen van het kabinet. De plannen moeten leiden tot minder stikstofuitstoot, vooral rond natuurgebieden. De publieke tribune zit helemaal vol met boeren en andere belangstellenden die de discussie van dichtbij willen volgen.
De sfeer is gespannen. Binnen de Kamer gaan de emoties hoog op. Buiten staan twintig tractoren op een afgesproken plek. De Nederlandse Melkveehouders Vakbond had van tevoren een afspraak gemaakt met burgemeester Van Zanen van Den Haag over een “symbolische” aanwezigheid.
Het debat gaat over plannen die grote gevolgen hebben voor met name veehouders. Zestien Kamerleden komen aan het woord, gevolgd door minister Van Essen van Landbouw. Het debat duurt naar verwachting tot laat in de avond.
Tractoren voor de deur, aanhoudingen buiten het centrum
Twintig tractoren kwamen aan op de afgesproken plek voor het Kamergebouw. Andere tractoren die ook richting Den Haag reden, werden door de politie tegengehouden. Dat gebeurde op basis van een noodbevel, ver buiten het centrum.
De politie hield vijf personen aan. Binnen in het gebouw werd een aanwezige afgevoerd. Zij schreeuwde naar het kabinet en moest de zaal verlaten.
Het protest bleef daarmee relatief rustig in vergelijking met eerdere boerenprotesten. De afspraken met de burgemeester hielden de situatie voor een groot deel beheersbaar.
BBB: “Dit is de natte droom van D66”
BBB-Kamerlid Van der Plas was fel in haar reactie op de stikstofplannen. Volgens haar worden door deze plannen duizenden boeren kapotgemaakt. Ze sprak van een feitelijke halvering van de veestapel.
“Het betekent feitelijk gewoon halvering van de veestapel. De natte droom van D66”, zei Van der Plas. Ze reageerde ook op uitspraken van Pro-leider Klaver. Hij zei dat zijn partij de plannen alleen steunt als die niet worden afgezwakt.
BBB heeft elf zetels in de Eerste Kamer en daarmee veel invloed. De vraag is of de partij bereid is om water bij de wijn te doen.
Wat BBB wil schrappen uit de plannen
BBB heeft duidelijke bezwaren tegen concrete onderdelen van de kabinetsplannen. Dit zijn de belangrijkste punten waar de partij zich tegen verzet:
- De bufferzones van een kilometer rond natuurgebieden moeten van tafel
- De limiet van 2,6 koeien per hectare in 2035 moet worden geschrapt
- BBB wil samenwerken met de SGP om een alternatief plan te maken
- De partij zoekt steun bij partijen “op rechts” om een meerderheid te vormen
- BBB wil voorkomen dat de stikstofplannen worden aangenomen zonder aanpassingen
SGP-Kamerlid Flach wil samen met BBB voorstellen maken om delen van de plannen te wijzigen. Zo hoopt hij een alternatief te bieden voor de steun van Pro. Maar D66, VVD en CDA kunnen niet akkoord gaan met het schrappen van de kernelementen uit de plannen.
Pro: “Wij haten geen boeren”
Pro-Kamerlid Bromet kreeg kritische vragen en moest haar partijstandpunt verdedigen. Ze benadrukte dat ze niet tegen boeren is. “Ik haat geen boeren, ik woon tussen de boeren, ik spreek met boeren, ik word gebeld door boeren die zeggen: u heeft gelijk”, zei Bromet.
Ze wil af van de jarenlange patstelling rondom stikstof. “Wij willen uit dit rondje dat al zeven jaar gedraaid wordt”, aldus Bromet. Tegelijk bood ze een kleine opening voor aanpassingen.
Boeren die de afgelopen jaren al veel hebben gedaan om hun uitstoot te verlagen, moeten niet opnieuw zware doelstellingen opgelegd krijgen. “De voorbeeldboeren willen we graag behouden”, zei Bromet.
Meerderheid in Tweede Kamer lijkt haalbaar
De rekensommen zijn ingewikkeld, maar een meerderheid voor de plannen lijkt haalbaar. De minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA heeft 66 zetels. Pro heeft er 20. Samen zijn dat 86 van de 150 Tweede Kamerzetels.
In de Eerste Kamer is het lastiger. De coalitiepartijen en Pro komen samen op 36 zetels. Voor een meerderheid zijn 38 zetels nodig. Steun van bijvoorbeeld SP, Volt of de Partij voor de Dieren kan het verschil maken.
BBB als spilfiguur in de Eerste Kamer
Met elf zetels in de Eerste Kamer speelt BBB een sleutelrol. Als de partij de plannen blokkeert, is een meerderheid in gevaar. Alles hangt af van de bereidheid tot compromis.
Wat nu verder?
Het debat loopt naar verwachting door tot laat in de avond. Minister Van Essen van Landbouw reageert als laatste op de bijdragen van de Kamerleden. Het is afwachten of er tijdens het debat al beweging komt in de standpunten.
Het debat is live te volgen via nos.nl en NPO Politiek en Nieuws. De uitkomst van dit debat kan grote gevolgen hebben voor de toekomst van duizenden boerenbedrijven in Nederland.
