In steeds meer Nederlandse gemeenten hoeven inwoners hun afval niet meer zelf thuis te scheiden. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Gemeenten kiezen vaker voor zogeheten nascheiding, waarbij een speciale installatie het restafval automatisch sorteert.
In bijna 60 procent van de gemeenten werd in 2025 gebruikgemaakt van nascheiding. In 2023 was dat nog maar een kwart van alle gemeenten. De groei is daarmee opvallend snel gegaan.
Volgens het CBS spelen kosten en praktische redenen een rol bij deze keuze. Gemeenten kiezen mogelijk voor nascheiding omdat het goedkoper is, of omdat inwoners hun afval thuis niet goed genoeg scheiden.
Wat is nascheiding precies?
Bij nascheiding gooit een inwoner al het afval bij elkaar in één container. Dat restafval wordt vervolgens afgevoerd naar een nascheidingsinstallatie, waar machines en soms ook mensen het afval alsnog sorteren in verschillende stromen.
Dit staat tegenover bronscheiding, waarbij inwoners zelf thuis verschillende bakken of zakken gebruiken voor papier, plastic, gft en restafval. Steeds minder gemeenten verplichten hun inwoners nog tot die manier van scheiden.
Wat moet je weten over afvalscheiding in 2026?
- In bijna 60 procent van de gemeenten wordt restafval nagescheiden, tegenover 25 procent in 2023.
- Gemiddeld werd in 2025 per Nederlander 444 kilo huishoudelijk afval verzameld.
- Daarvan was 176 kilo restafval en 20 kilo pmd (plastic, metaal en drankkartons).
- Zo’n 40 procent van al het huishoudelijk afval bestaat nog steeds uit restafval.
- De hoeveelheid restafval per inwoner was in 2025 het laagst sinds 1993, het eerste meetjaar.

Minder pmd apart ingezameld
Tegelijkertijd neemt het aantal gemeenten dat pmd, plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankkartons, apart inzamelt iets af. Dat lijkt samen te hangen met de opmars van nascheiding: als het restafval toch machinaal wordt gesorteerd, is een aparte pmd-bak minder noodzakelijk.
Pmd is een van de materiaalstromen die bij goede scheiding apart wordt gehouden en vervolgens gerecycled kan worden. Of de kwaliteit van nagescheiden pmd vergelijkbaar is met brongescheiden pmd, is een punt van discussie in de afvalsector.
Restafval op laagste punt ooit
Ondanks de verschuiving in scheidingsmethodes is er goed nieuws over de totale hoeveelheid restafval. In 2025 produceerde de gemiddelde Nederlander 176 kilo restafval. Dat is het laagste niveau sinds het CBS hier in 1993 voor het eerst mee begon te meten.
Dat betekent dat Nederlanders, ondanks de afnemende nadruk op thuisscheiding, gezamenlijk minder afval produceren dat als restafval eindigt. Of dat volledig aan nascheiding te danken is of ook aan bewustere consumptie, maakt het CBS niet duidelijk.
Goedkoper of gemakkelijker?
De precieze reden waarom gemeenten massaal overstappen op nascheiding, verschilt per situatie. Kosten spelen een rol: nascheidingsinstallaties kunnen efficiënter werken dan het organiseren van meerdere inzamelrondes voor verschillende afvalstromen.
Daarnaast geven sommige gemeenten aan dat inwoners hun afval simpelweg niet goed genoeg scheiden aan de bron. Met nascheiding omzeilen ze dat probleem, al gaat dat niet zonder discussie over de effectiviteit en duurzaamheid van de methode.
Hoe gaat het verder met afvalbeleid?
De snelle groei van nascheiding roept vragen op over de toekomst van het Nederlandse afvalbeleid. De overheid heeft doelstellingen voor recycling en hergebruik van materialen, en de keuze tussen bron- en nascheiding heeft directe gevolgen voor de kwaliteit van gerecyclede grondstoffen.
Het CBS zal de komende jaren blijven monitoren hoe gemeenten hun afvalinzameling inrichten en wat de gevolgen zijn voor de hoeveelheid en kwaliteit van het gescheiden materiaal.
