Rohingya in tranen na genocide-uitspraak: “Onze hoop op gerechtigheid zijn we nooit kwijtgeraakt”

Delen

Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag heeft Myanmar schuldig bevonden aan genocide op de islamitische Rohingya-minderheid. In het grootste vluchtelingenkamp ter wereld, Cox’s Bazar in Bangladesh, brak na de uitspraak grote vreugde uit. Tientallen Rohingya volgden het vonnis via projectoren en reageerden met tranen en gejuich.

“Vandaag zijn onze harten gevuld met hoop, vreugde en emotie”, zegt een Rohingya-bewoner in het kamp tegen de NOS. “Deze zaak is een langverwachte stap richting gerechtigheid, erkenning en verantwoording voor het onvoorstelbare lijden dat ons volk heeft moeten doorstaan.”

Met de uitspraak komt een einde aan een rechtszaak die al sinds 2019 liep. Gambia startte de zaak door Myanmar te beschuldigen van schending van het Genocideverdrag uit 1948.

Wat speelt er?

  • Het Internationaal Gerechtshof verklaart Myanmar schuldig aan genocide op de Rohingya-minderheid.
  • De zaak liep sinds 2019 en werd aangespannen door Gambia.
  • Twee jaar eerder, in 2017, begon het Myanmarese leger een terreurcampagne tegen de Rohingya.
  • Circa een miljoen Rohingya verblijven momenteel in het vluchtelingenkamp Cox’s Bazar in Bangladesh.
  • Het hof stelt vast dat er geen onderscheid werd gemaakt tussen burgers en verzetsleden, en dat moord, mishandeling en verkrachting plaatsvonden.

Wat voorafging aan de uitspraak

In 2017 startte het overwegend boeddhistische leger van Myanmar een militaire campagne. Het leger beweerde op te treden tegen de Rohingya-verzetsbeweging ARSA. Het hof concludeert echter dat burgers massaal het doelwit werden.

Duizenden Rohingya werden vermoord, mishandeld of verkracht. Huizen werden vernietigd, ook die van kinderen. Bijna een miljoen mensen vluchtten naar buurland Bangladesh, waar ze sindsdien in het vluchtelingenkamp Cox’s Bazar verblijven.

Een man zit achter een vitrine met bladeren, die het kleinschalige ondernemersleven in een vluchtelingenkamp symboliseren.
Foto: Rohingya Creative Production (RCP) / Pexels

“Mijn laatste hoop om terug te keren”

Mahmudul Hasan is een van de vluchtelingen in Cox’s Bazar. Hij ontvluchtte Myanmar in 2016 samen met zijn moeder en woont sindsdien in het kamp, inmiddels met vrouw en kinderen. “Woorden kunnen niet beschrijven hoe blij ik ben op dit moment”, zegt hij tegen de NOS.

Voor Hasan was de uitspraak zijn “laatste hoop” om ooit terug te kunnen keren naar zijn geboorteland. De situatie in het kamp omschrijft hij als onhoudbaar. “Het lukt families niet om rond te komen, ze kunnen niet werken en hebben honger.”

Toegang tot onderwijs is er nauwelijks in het kamp, schrijft mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch. Hasan voelt dat pijnlijk. “Op dit moment kunnen we niet dromen over een toekomst voor onze kinderen. In Bangladesh zie ik jongeren naar school en de universiteit gaan. Ik wil dat ook voor mijn kinderen.” Hij hoopt dat de uitspraak de situatie van de Rohingya onder de internationale aandacht brengt. “We gaan binnenkort, inshallah.”

Uitspraak overstijgt verwachtingen

Jaivet Ealom, zelf Rohingya en activist voor de rechten van zijn gemeenschap, was aanwezig in Den Haag en zegt dat de uitspraak zijn verwachtingen heeft overtroffen. Het hof erkende de Rohingya als een afzonderlijke etnische groep met eigen taalkundige en culturele banden met Myanmar.

“Dat is zeer belangrijk voor de gemeenschap en heeft grote politieke gevolgen”, zegt Ealom. “De hele genocide was gebaseerd op het idee dat wij ‘illegale immigranten’ zouden zijn die niet in Myanmar thuishoren. Dat narratief bestaat niet meer.”

Wat verandert er concreet?

Ealom verwacht niet dat Myanmar zelf direct gevolg geeft aan de uitspraak. “Vanuit Myanmar zelf is er niets te verwachten. Het leger zal de uitspraak negeren of tegenspreken.” Toch ziet hij de uitspraak als een belangrijk signaal naar de buitenwereld.

“Buurlanden die fungeren als enablers, waardoor het staatsapparaat kan blijven draaien, worden nu wel aangesproken. Het kan niet langer business as usual zijn.” Volgens Ealom toont de zaak ook aan dat landen die niet direct bij een conflict betrokken zijn, toch een verschil kunnen maken.

Dankbaarheid voor Gambia en internationale gemeenschap

De Rohingya spreken uitdrukkelijk hun dank uit aan Gambia, dat de zaak in 2019 aanspande, en aan Bangladesh en de bredere internationale gemeenschap. Zonder die steun was de zaak nooit voor het hof gekomen.

“Dit gaat niet alleen over Myanmar”, zegt Ealom. “Het gaat over het verdedigen van onze gedeelde menselijkheid en dat we ervoor zorgen dat niemand ooit nog hoeft te ondergaan wat Rohingya hebben moeten doorstaan.”

Wat gebeurt er nu?

Nu de uitspraak er ligt, is de grote vraag hoe die wordt afgedwongen. Het Internationaal Gerechtshof heeft geen eigen handhavingsmacht en is afhankelijk van de bereidheid van landen om gevolg te geven aan de uitspraak.

In Cox’s Bazar klinkt desondanks optimisme. “We zijn onze huizen, ons thuisland en nog veel meer verloren, maar onze hoop op gerechtigheid zijn we nooit kwijtgeraakt”, zegt een Rohingya-man. “Rohingya verdienen de waarheid, rechtvaardigheid, waardigheid en het recht om veilig naar huis terug te keren.”

Redactie
Redactie
ThemaNieuws.nl brengt dagelijks actueel nieuws over uiteenlopende thema's, geschreven en samengesteld door de redactie.

Net binnen

Lees ook