Nederland zet voormalig materieel van Groningse gaslocaties in voor de wederopbouw van de Oekraïense energiesector. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) levert onder meer gascompressoren aan het Oekraïense staatsbedrijf Naftogaz, zo maakte minister Sjoerdsma bekend op een internationale wederopbouwconferentie in Polen. De steun maakt deel uit van een bredere Nederlandse inzet om Oekraïne voor de aankomende winter klaar te stomen.
Van Groningse bodem naar Oekraïense energienetten
De Nederlandse Aardolie Maatschappij gaat materiaal van voormalige gaslocaties overdragen aan Naftogaz, het Oekraïense staatsolie- en gasbedrijf. Het gaat concreet om gascompressoren die afkomstig zijn van onder andere het beroemde Groningse gasveld, dat inmiddels grotendeels buiten gebruik is gesteld. Het initiatief komt voort uit een verzoek dat Naftogaz eind vorig jaar indiende bij Nederland.
Na het verzoek ging het ministerie van Buitenlandse Zaken in gesprek met NAM om de mogelijkheden te verkennen. Die gesprekken hebben nu geleid tot een concreet leveringsplan. Het is een opmerkelijke stap: materieel dat ooit diende voor de Nederlandse gaswinning krijgt zo een tweede leven in een land dat vecht om zijn energievoorziening overeind te houden.
Naast de gascompressoren wil Nederland ook de levering van gasturbines, generatoren en transformatoren aan Oekraïne versnellen. Welke bedrijven hierbij betrokken worden en op welke termijn dit precies plaatsvindt, is nog niet volledig duidelijk. De urgentie is groot: Rusland voert al jaren gerichte aanvallen uit op de energie-infrastructuur van Oekraïne.
Intentieverklaring voor jarenlange samenwerking
Minister Sjoerdsma en de Oekraïense energieminister Shmymal hebben op de conferentie in Polen een intentieverklaring ondertekend voor samenwerking over meerdere jaren. Die samenwerking omvat niet alleen de levering van fysiek materieel, maar ook het uitwisselen van technologische kennis op het gebied van energie.
Sjoerdsma heeft bovendien aangekondigd dit najaar zelf naar Oekraïne af te reizen, vergezeld door een delegatie van Nederlandse bedrijven. Daarmee wil Nederland laten zien dat de steun niet bij woorden blijft, maar zich vertaalt naar concrete economische en technische samenwerking op de grond.
De intentieverklaring is een belangrijk signaal richting zowel Oekraïne als andere internationale partners. Nederland positioneert zich hiermee als een van de actievere Europese landen als het gaat om de wederopbouw van de Oekraïense energiesector op de lange termijn.
Financiële steun loopt op tot honderden miljoenen
De materiële steun staat niet op zichzelf. Nederland heeft dit jaar al 26 miljoen euro uitgetrokken voor de Oekraïense energievoorziening. In 2026 wil het kabinet versneld nog eens 200 miljoen euro beschikbaar stellen voor het herstel van de energiesector, al lopen de begrotingsonderhandelingen hierover nog.
Sinds de Russische invasie in februari 2022 heeft Nederland Oekraïne in totaal voor maar liefst 554 miljoen euro gesteund op het gebied van energie. Dat maakt Nederland tot een van de grootste energieschenkers binnen Europa in absolute termen.
“Onze steun werkt en moeten we volhouden, om de druk op Rusland te verhogen en een einde te maken aan deze laffe agressieaanvallen”, aldus minister Sjoerdsma. “Daarbij kijk ik ook naar andere landen: we hebben iedereen aan boord nodig.”
Wat Nederland concreet bijdraagt in 2026
De Nederlandse steun aan Oekraïne is veelzijdig en omvat zowel materiële als financiële componenten. Een overzicht van de belangrijkste bijdragen:
- Levering van gascompressoren van voormalige NAM-locaties, waaronder het Groningse gasveld
- Versnelde levering van gasturbines, generatoren en transformatoren
- 1 miljoen euro voor herstel van het historische Petsjersk Lavra-klooster in Kyiv
- 26 miljoen euro al beschikbaar gesteld voor energievoorziening in 2026
- Ambitie om versneld 200 miljoen euro extra vrij te maken voor energieherstel
- Ondertekening van een meerjarige intentieverklaring met de Oekraïense energieminister
- Kennisuitwisseling op het gebied van energietechnologie
- Bezoek van minister Sjoerdsma aan Oekraïne, samen met Nederlandse bedrijven
Historisch klooster in Kyiv ook in het vizier
Naast de energiesteun maakt Nederland ook 1 miljoen euro vrij voor het herstel van het historische Petsjersk Lavra-klooster in Kyiv. Dit UNESCO-erfgoedcomplex werd vorige week getroffen door een Russische aanval en liep aanzienlijke schade op. De bijdrage volgt op een rechtstreeks verzoek van Oekraïne aan Nederland.
Het klooster, ook wel bekend als het Holenklooster, is een van de belangrijkste religieuze en culturele monumenten van Oekraïne. De gerichte aanval op dit erfgoed wordt internationaal gezien als een aanval op de Oekraïense identiteit en geschiedenis. Correspondent Christiaan Paauwe bezocht het zwaar beschadigde complex ter plekke.
Zelensky afwezig vanwege diplomatieke spanningen
De Ukraine Recovery Conference (URC) vindt dit jaar plaats in Polen en duurt twee dagen. Het doel van de jaarlijkse conferentie is om internationale steun voor de wederopbouw, het herstel en de hervorming van Oekraïne te mobiliseren. Regeringsleiders en ministers uit tientallen landen bespreken de voortgang van lopende initiatieven.
Opvallend was de afwezigheid van de Oekraïense president Zelensky. Hij stuurde premier Svyrydenko in zijn plaats, vanwege aanhoudende diplomatieke spanningen tussen Kyiv en Warschau over de naam van een gezamenlijke militaire eenheid. De gespannen verhouding tussen beide landen vormt een ongemakkelijke ondertoon bij een conferentie die juist solidariteit uitstraalt.
Tijdens de conferentie sluit Oekraïne naar verwachting meer dan 160 akkoorden met landen en bedrijven, samen goed voor meer dan 10 miljard euro. Bovendien maakte de Europese Unie vandaag het eerste deel over van een totale lening van 90 miljard euro aan Oekraïne — een eerste tranche van 3,2 miljard euro.
Nederland blijft inzetten op duurzame energiehulp
De levering van Gronings gasmaterieel is meer dan een symbolisch gebaar: het markeert een nieuwe fase in de Nederlandse steun aan Oekraïne. Met een meerjarige intentieverklaring, honderden miljoenen aan financiële steun en concrete materiële leveringen laat Nederland zien dat het de wederopbouw van de Oekraïense energiesector serieus neemt — en dat ook op de lange termijn wil blijven doen.
