Indonesië verkeert in een diepe politieke crisis. In de hoofdstad Jakarta zijn tienduizenden militairen gemobiliseerd, terwijl een groot afluisterschandaal het land in zijn greep houdt. Op de achtergrond speelt een openlijke machtsstrijd tussen president Prabowo Subianto en zijn voorganger Joko Widodo.
Het leger heeft 21.000 militairen in verhoogde staat van paraatheid gebracht. Militaire voertuigen zijn zichtbaar op het plein voor het regeringsgebouw, melden Indonesische media. De autoriteiten spreken van een “reguliere inzet” voor de nationale veiligheid, maar critici trekken die uitleg sterk in twijfel.
De spanning bereikte deze week een nieuw hoogtepunt toen hoge politiefunctionarissen werden opgepakt. Zij worden verdacht van het afluisteren van president Prabowo zelf.
Wat speelt er precies?
- Hoge politiefunctionarissen zijn opgepakt op verdenking van het afluisteren van president Prabowo.
- Een van de verdachten is Listyo Sigit, een vertrouweling van ex-president Widodo. Hij zou Prabowo in de gaten hebben gehouden namens Widodo.
- Het presidentieel paleis noemt het aftappen van de presidentstelefoon landverraad.
- Bij een schuldigverklaring kunnen de verdachten worden geëxecuteerd door een vuurpeloton.
- 21.000 militairen staan op straat in Jakarta, naast duizenden politieagenten rondom een rechtbank.
Vuurpeloton dreigt voor verdachten afluisterschandaal
Het presidentieel paleis laat er geen twijfel over bestaan: wie de president afluistert, pleegt landverraad. Als Listyo Sigit en de andere opgepakte topfunctionarissen schuldig worden bevonden, staat hun de zwaarste straf te wachten. In Indonesië is dat executie door een vuurpeloton.
Listyo staat bekend als een vertrouweling van ex-president Widodo. Het beeld dat is ontstaan, is dat hij Prabowo stelselmatig in de gaten hield in opdracht van zijn oude baas. Widodo en Prabowo, ooit politieke bondgenoten, lijken nu lijnrecht tegenover elkaar te staan.
Ook de vicepresident staat onder druk
De machtsstrijd uit zich ook op een ander front. Gibran Rakabuming Raka, de zoon van ex-president Widodo en huidig vicepresident, ziet zijn positie wankelen. Het gerechtshof heeft geoordeeld dat zijn middelbareschooldiploma niet klopt.
In het parlement lijkt een meerderheid te bestaan voor een parlementaire enquête naar de echtheid van zijn diploma’s. Als de uitkomst negatief is, kan de vicepresident worden afgezet.
Vader moest getuigen in rechtbank
Ex-president Widodo verscheen vandaag zelf ook voor een rechtbank in Jakarta. Hij moest getuigen in een lasterzaak die hij zelf heeft aangespannen. Daarin staat hij tegenover mensen die hem beschuldigen van het vervalsen van zijn eigen schooldiploma’s. Deze zaak staat los van de diplomatenkwestie rond zijn zoon.
Bij aankomst werd Widodo toegejuicht door honderden aanhangers, meldt persbureau AP. De autoriteiten hadden duizenden agenten en militairen ingezet om de orde rondom de rechtbank te bewaren. Indonesië kent al langere tijd regelmatige protesten op straat.
Leger ontkent verband met politieke crisis
De legertop benadrukt dat de inzet van meer dan 20.000 militairen niets te maken heeft met de politieke spanningen. Volgens de autoriteiten gaat het om een standaardmaatregel om de nationale veiligheid te waarborgen. Een deel van de troepen zou ook worden ingezet ter voorbereiding op naderende militaire oefeningen.
Critici geloven daar weinig van. Zij wijzen erop dat de mobilisatie samenvalt met de heftigste politieke crisis in jaren. De vrees bestaat dat president Prabowo de militaire aanwezigheid zal gebruiken om demonstraties en onrust de kop in te drukken.
Populariteit Prabowo keldert
De positie van Prabowo zelf staat onder druk. Uit recente peilingen blijkt dat zijn populariteit de afgelopen maanden sterk is gedaald. De Indonesische economie presteert slecht en er groeit onvrede over zijn toenemende centralisering van de macht.
Prabowo diende vroeger als generaal onder dictator Soeharto, die meer dan dertig jaar over Indonesië regeerde. In 2024 won hij overtuigend de presidentsverkiezingen, na twee eerdere verliezende campagnes tegen Widodo. Bij die laatste verkiezingen werd hij juist gesteund door Widodo, wiens zoon als vicepresident werd aangewezen. Die samenwerking lijkt nu volledig ten einde.
Wat gebeurt er nu verder?
De komende weken worden cruciaal voor de politieke stabiliteit van Indonesië. De rechtszaak tegen de verdachten van het afluisterschandaal loopt, het parlement buigt zich over de diploma’s van de vicepresident en de protesten op straat houden aan.
De vraag is of Prabowo de crisis kan beheersen zonder verdere escalatie. Met tienduizenden militairen op straat en een bevolking die steeds luider haar onvrede uit, staat Indonesië op een politiek kruispunt.
