De Universiteit Maastricht heeft een lezing van een Joodse studentenvereniging op het laatste moment afgelast. De universiteit kon de veiligheid niet garanderen door online oproepen van zowel voor- als tegenstanders van de bijeenkomst.
De avond stond gepland in een universiteitsgebouw en was georganiseerd door studentenvereniging IJAR en de pro-Israëlische organisatie StandWithUs. Universitair docent Eli Sapir zou spreken over het thema ‘Drie jaar na 7 oktober’, een verwijzing naar de Hamas-aanslagen in 2023.
De organisatoren zijn woedend. Volgens hen kreeg de universiteit minder dan een uur voor aanvang de bijeenkomst niet kon doorgaan en zeggen zij dat de instelling “zwicht voor intimidatie”.
Wat speelt er?
- Studentenvereniging IJAR en StandWithUs organiseerden een lezing over de terroristische aanslagen van Hamas op 7 oktober 2023.
- Pro-Palestijnse groepen kondigden online aan de bijeenkomst te willen verhinderen.
- Persoonlijke informatie over de betrokken docent werd online gedeeld op wat de universiteit “een onacceptabele manier” noemt.
- StandWithUs riep vervolgens via sociale media op om juist naar Maastricht te komen.
- De universiteit besloot daarop de bijeenkomst af te gelasten vanwege “een stapeling van risico’s”.
- Volgens de organisatoren is dit al de derde keer dat de universiteit een evenement van Joodse studenten annuleert.
Universiteit spreekt van “stapeling van risico’s”
In een verklaring legt de Universiteit Maastricht uit waarom zij besloot in te grijpen. Verschillende pro-Palestijnse groeperingen hadden aangekondigd de bijeenkomst te willen verstoren. Daarbij werd ook persoonlijke informatie over de betrokken docent online verspreid.
“Daarbij werd ook informatie over de betrokken docent online gedeeld op een onacceptabele manier”, schrijft de universiteit. Dat leidde tot een reactie van StandWithUs, die via sociale media opriep om juist massaal naar Maastricht te komen. “We laten ons niet het zwijgen opleggen”, was daarbij te lezen.
De combinatie van beide ontwikkelingen zorgde voor te grote onzekerheid. De universiteit noemt het “een stapeling van risico’s” die uiteindelijk de doorslag gaf voor de annulering.
Organisatoren beschuldigen universiteit van capitulatie
IJAR en StandWithUs reageerden fel via Instagram. Zij stellen dat de universiteit “zwicht voor intimidatie” en daarmee de academische vrijheid in gevaar brengt.
De organisatoren benadrukken dat het niet de eerste keer is dat zoiets gebeurt. Volgens hen is dit al de derde keer dat de Universiteit Maastricht een evenement van Joodse studenten afzegt. Zij spreken van “een systematische onderdrukking van het Joodse studentenleven op de campus”.
De universiteit stelde nog voor de lezing online voort te zetten, maar de studentenvereniging sloeg dat aanbod af.
Academische vrijheid onder druk
De afgelasting raakt een gevoelige snaar in het debat over vrijheid van meningsuiting op universiteiten. In heel Nederland worstelen onderwijsinstellingen met de vraag hoe zij om moeten gaan met spanningen rondom het conflict in het Midden-Oosten.
Eerder leidde het conflict ook op andere Nederlandse universiteiten tot protesten, bezettingen en debatten over de grenzen van academische vrijheid. De Universiteit Maastricht bevindt zich daarmee in een bredere discussie die ook in 2026 nog volop speelt.
Wat gebeurt er nu?
De universiteit heeft zich tot nu toe niet uitgesproken over eventuele vervolgstappen of maatregelen om toekomstige bijeenkomsten wél doorgang te laten vinden. Ook is onduidelijk of de lezing op een later moment alsnog georganiseerd wordt.
De organisatoren hebben zich vooralsnog niet neergelegd bij de situatie. De vraag is of en hoe de universiteit reageert op de beschuldigingen van systematische onderdrukking van Joodse studenten op de campus.
