De Amerikaanse tussentijdse verkiezingen, de zogeheten midterms, staan voor 2026 gepland. Voor president Donald Trump zijn ze cruciaal. Als de Republikeinen hun meerderheid in het Congres verliezen, verandert er veel voor zijn beleid en zijn mogelijkheden als president.
Maar wat betekent zo’n verlies precies? En hoe realistisch is het scenario dat Trump zijn grip op Capitol Hill kwijtraakt? Dit is wat je moet weten.
Wat zijn de midterms eigenlijk?
Midterms zijn tussentijdse verkiezingen die halverwege een presidentiële termijn plaatsvinden. In 2026 zijn alle 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden opnieuw in het geding, en een derde van de 100 senaatszetels staat ook ter stemming.
Historisch gezien verliest de partij van de zittende president bij midterms gemiddeld een flink aantal zetels. Dat maakt deze verkiezingen altijd een belangrijke graadmeter voor het draagvlak van een president.
Wat verandert er als Democraten de meerderheid pakken?
Als de Democraten het Huis van Afgevaardigden of de Senaat terugwinnen, verliest Trump zijn politieke vrijspel. Hij kan dan veel moeilijker wetgeving doordrukken, omdat elk wetsvoorstel dan langs een Democratisch gecontroleerde kamer moet.
In de praktijk betekent dit: patstelling. Een president zonder congres-meerderheid is voor grote hervormingen afhankelijk van compromissen, of hij moet terugvallen op presidentiële uitvoeringsbesluiten, de zogeheten executive orders.
Wat speelt er?
- Huis van Afgevaardigden: Alle 435 zetels staan op het spel. Een verlies van een handvol zetels is al genoeg om de meerderheid te verliezen.
- Senaat: Een derde van de senaat wordt herkozen. De Senaat is vaak iets moeilijker te veroveren voor de Democraten vanwege de verdeling van de staten.
- Onderzoeken: Een Democratisch Huis kan commissies inzetten om onderzoek te doen naar het beleid of de handelingen van Trump en zijn kabinet.
- Impeachment: Hoewel politiek onwaarschijnlijk, heeft een Democratisch Huis formeel de bevoegdheid om een impeachmentprocedure te starten.
- Begrotingsstrijd: Zonder meerderheid wordt het goedkeuren van de federale begroting een stuk lastiger, wat kan leiden tot een zogenoemde government shutdown.
Wat als Trump alleen de Senaat behoudt?
Een gesplitst Congres is ook een reëel scenario. Als de Republikeinen de Senaat houden maar het Huis verliezen, behoudt Trump zijn invloed op benoemingen. Rechters en ministers moeten namelijk door de Senaat worden goedgekeurd.
Tegelijk kan een Democratisch Huis dan wetgeving blokkeren en onderzoeken instellen. Dat levert politieke strijd op, maar maakt grootschalige beleidswijzigingen vrijwel onmogelijk.
Hoe reageerden eerdere presidenten op zo’n verlies?
Barack Obama verloor in 2010 zijn meerderheid in het Huis, na de invoering van zijn zorgwet. Bill Clinton deed hetzelfde in 1994. Beide presidenten wisten desondanks hun termijn uit te dienen, maar zagen hun agenda sterk ingeperkt.
Trump zelf maakte dit al mee tijdens zijn eerste termijn. In 2018 verloren de Republikeinen het Huis aan de Democraten, wat leidde tot meerdere onderzoeken en politieke blokkades.
Hoe groot is de kans dat Trump verliest in 2026?
Peilingen en historische patronen wijzen erop dat de kans op verlies reëel is. De zittende partij verliest bij midterms gemiddeld zo’n 25 zetels in het Huis, wat in 2026 genoeg zou zijn om de meerderheid te verliezen als de marges klein zijn.
Toch is de uitkomst verre van zeker. De economische situatie, het vertrouwen in Trump en de opkomst onder kiezers spelen allemaal een rol. Beide partijen zullen de komende maanden zwaar inzetten op campagnevoering in de zogeheten swing districts.
Wat staat er nu op het spel voor Trump?
Voor Trump zijn de midterms van 2026 meer dan een politieke test. Ze bepalen in hoeverre hij zijn agenda de komende twee jaar nog kan uitvoeren. Verlies betekent een ingekort politiek mandaat en een sterker wordende oppositie.
De uitslag in november 2026 zal ook bepalen hoe zijn positie eruitziet richting het einde van zijn termijn. Politieke analisten kijken daarom al maanden nauwlettend naar de eerste signalen van kiezerssentiment.
