In de Gazastrook worden vrouwen en meisjes steeds vaker slachtoffer van gendergerelateerd geweld. Dat meldt UNFPA, de VN-organisatie voor seksuele gezondheid. Een van de meest zorgwekkende ontwikkelingen is de sterke stijging van het aantal gedwongen huwelijken, waarbij ook minderjarige meisjes betrokken zijn.
Uit een gezamenlijke data-analyse van tien hulporganisaties, waaronder het International Rescue Committee (IRC), blijkt dat het aantal gemelde gevallen van gedwongen huwelijken in het tweede kwartaal van 2026 met 123 procent is gestegen ten opzichte van het kwartaal ervoor. De organisaties spreken van een “ernstige toename”.
De situatie raakt ook de jongsten. Ongeveer 16 procent van de meldingen gaat over meisjes tussen de 12 en 17 jaar oud. De meeste gevallen werden gemeld in Gaza-Stad, Deir al-Balah en Noord-Gaza.
Wat speelt er in Gaza?
- Het aantal meldingen van gedwongen huwelijken steeg met 123 procent in één kwartaal.
- Ongeveer twee derde van de slachtoffers zijn vrouwen tussen de 18 en 59 jaar. Zestien procent zijn meisjes van 12 tot 17 jaar.
- Ook verkrachting, seksuele intimidatie en huiselijk geweld nemen toe.
- Financiële nood is de meest genoemde reden voor gedwongen huwelijken. Zes vrouwen vertelden over meisjes die werden uitgehuwelijkt in ruil voor een zak meel.
- Naar verwachting kampen meer dan 1,4 miljoen mensen binnenkort met een ernstig voedseltekort.
Dagelijks leven in de kampen: intimidatie bij de douches
UNFPA sprak voor een apart rapport met 230 vrouwen in vluchtelingenkampen rond Khan Younis en Gaza-Stad. Het onderzoek vond plaats in december 2025 en januari 2026. Vrouwen vertellen dat seksuele intimidatie bij sanitaire voorzieningen dagelijks voorkomt.
Een vrouw uit Khan Younis beschrijft wat haar buurvrouw overkwam: “De badruimtes hebben geen dak. Terwijl mijn buurvrouw zich aan het wassen was, hoorde ze gefluister. Ze keek omhoog en zag een jongeman die naar haar stond te kijken. Ze kon het aan niemand vertellen, omdat ze zich schaamde. Ze zei uitgeput te zijn van het huilen en het verdriet.”
Een andere vrouw uit Gaza-Stad vertelt dat veel vrouwen ondertussen een emmer als toilet gebruiken op school. “Zo hoefden we niet naar de gedeelde toiletten op school te gaan.” Het illustreert hoe vrouwen zelf oplossingen zoeken om situaties van intimidatie te vermijden.
Verkrachtingen worden in de doofpot gestopt
Vrouwen vertellen ook over verkrachtingen in en rond de vluchtelingenkampen. Die zouden plaatsvinden in tenten, steegjes en op het strand. Wanneer een dader werd ontdekt, werd dat volgens hen vaak verzwegen. Het slachtoffer werd vervolgens gedwongen te trouwen met de dader of met iemand anders.
“Wanneer verkrachtingszaken op scholen aan het licht komen, zie je de volgende dag bruiloften en vieringen op diezelfde school”, zegt een vrouw uit Khan Younis.
Hulporganisaties benadrukken dat de meldingen geen volledig beeld geven van de werkelijke omvang. Door schaamte, angst voor stigmatisering en een gebrek aan beschikbare hulpverlening blijft veel geweld vermoedelijk buiten beeld.
Sociale structuren weggevaagd na jaren oorlog
Experts wijzen erop dat de oorlog tussen Hamas en Israël, die op 7 oktober 2023 uitbrak, de sociale structuren in Gaza grotendeels heeft vernietigd. Bijna de gehele bevolking is ontheemd en woont in vluchtelingenkampen of tijdelijke onderkomens. Naar schatting is meer dan 90 procent van de gebouwen verwoest of onbewoonbaar.
Nestor Owomuhangi, de Palestijnse vertegenwoordiger van UNFPA, zegt tegen de BBC dat door de grootschalige verwoestingen en het voortdurende vluchten “alles is weggevaagd” en dat er vrijwel geen “functionerend systeem meer” is.
Volgens UNFPA werken die extreme omstandigheden gedwongen huwelijken in de hand. Hoewel kindhuwelijken niet nieuw zijn in Gaza, constateert de organisatie een duidelijke toename sinds het begin van de oorlog. Bijna de helft van de geïnterviewde vrouwen en meisjes maakte melding van gedwongen huwelijken, waaronder kindhuwelijken.
Meisjes uitgehuwelijkt voor een zak meel
De meest genoemde reden voor gedwongen huwelijken is financiële druk. Gezinnen zien het uithuwen van een dochter als een manier om de last te verlichten.
Een vrouw beschrijft hoe ver die wanhoop gaat: “Tijdens de hongersnood huwelijkte een man zijn 14-jarige dochter uit in ruil voor twee zakken meel, zodat hij en zijn andere kinderen te eten hadden.”
Zes vrouwen uit verschillende vluchtelingenkampen vertelden vergelijkbare verhalen over meisjes die door hun vaders werden uitgehuwelijkt in ruil voor voedsel.
Voedselsituatie blijft kritiek ondanks wapenstilstand
Sinds afspraken over een wapenstilstand in oktober 2025 is de voedselsituatie in Gaza enigszins verbeterd. Er is officieel geen sprake meer van een hongersnood, maar het IPC, een internationaal orgaan dat voedselsituaties beoordeelt, omschrijft de situatie nog altijd als kritiek.
Het Rode Kruis sloeg onlangs alarm omdat er nog maar weinig hulpgoederen het gebied binnenkomen. Het IPC verwacht dat de situatie de komende maanden verder verslechtert. Naar verwachting zullen dan meer dan 1,4 miljoen mensen, ongeveer 67 procent van de bevolking, kampen met een ernstig voedseltekort.
Wat gebeurt er nu?
UNFPA en de betrokken hulporganisaties roepen op tot meer bescherming van vrouwen en meisjes in Gaza. Zolang de humanitaire situatie niet structureel verbetert, verwachten zij dat het geweld verder toeneemt.
De vraag is of de internationale gemeenschap in staat is meer hulp het gebied in te krijgen. De toegang voor hulporganisaties blijft beperkt, wat betekent dat veel slachtoffers voorlopig geen hulp kunnen bereiken.
