Tachtig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog is een Duits duikbootwrak geïdentificeerd op de bodem van Het Kanaal. De U-672 lag al die tijd op slechts 70 meter diepte, zo’n 32 kilometer voor de kust van Devon, maar was nooit gevonden. De reden: een simpele tikfout in de oorlogsdocumenten had het wrak op de verkeerde plek geplaatst.
Duikers uit Plymouth stootten deze zomer op de boot terwijl ze een heel ander wrak onderzochten. Op de kaart stond de locatie geregistreerd als een stoomschip dat in 1917 was gezonken. Onder water bleek het om een onbekende onderzeeër te gaan, liggend op zijn bakboordzijde.
Na onderzoek werd vastgesteld dat het om de U-672 ging, een Duitse onderzeeër die in juli 1944 was gezonken na een aanval van het Britse oorlogsschip HMS Balfour. De vondst sluit een van de laatste onopgeloste mysteries van de onderzeebootoorlog in Het Kanaal.
Wat moet je weten over de U-672?
- Gebouwd in 1943 in Hamburg en daarna ingezet voor patrouilles in Het Kanaal.
- Vier patrouilles uitgevoerd, zonder ooit een geallieerd schip tot zinken te brengen.
- 52 bemanningsleden overleefden de aanval en werden krijgsgevangen gemaakt.
- Geen doden bij de aanval in juli 1944, ondanks het tot zinken brengen van de boot.
- Tikfout in coördinaten zorgde er decennialang voor dat het wrak op de verkeerde plek werd gezocht.
Aanval midden in D-day-periode
De U-672 werd op 18 juli 1944 aangevallen, ruim een maand na D-day. Het Kanaal werd in die periode scherp bewaakt door de geallieerden, die aanvallen op troepentransporten wilden voorkomen.
Een dieptebom van de HMS Balfour trof de romp van de onderzeeër, waarna die begon te lekken. Kapitein Ulf Lawaetz gaf daarop het bevel het schip te verlaten. De bemanning bracht de boot naar de oppervlakte, stapte in reddingsboten en liet de U-672 vervolgens zinken door de luiken open te zetten.
Een dag later werden de 52 bemanningsleden gespot door een Brits vliegtuig en opgepikt door passerende schepen. Ze brachten de rest van de oorlog door als krijgsgevangene.
Een tikfout die 82 jaar roet in het eten gooide
Na de oorlog waren de coördinaten van de aanval vastgelegd in Britse marinedocumenten. Jarenlang zochten onderzoekers op die plek naar het wrak, maar zonder resultaat. Het wrak bleef een raadsel.
De duikers ontdekten uiteindelijk dat er in de oorspronkelijke papieren twee cijfers van een coördinaat waren omgewisseld. Daardoor wees de geregistreerde locatie naar een punt dat tientallen kilometers verwijderd was van de werkelijke vindplaats. De aanval had simpelweg ergens anders plaatsgevonden dan tot nu toe werd aangenomen.
“Een van de weinige mysteries die er nog waren”
Dominic Robinson, die een tweede duik op het wrak leidde, omschrijft de vondst als bijzonder. “We zagen eerst wat vissen en kwamen toen precies bij de boeg uit”, vertelt hij. “Het mooie aan onderzeeërs is dat ze een mooie romp hebben, scherp als een mes. Dat was het eerst wat we zagen.”
De identificatie van de U-672 maakt de vondst voor Robinson extra waardevol. “We kennen het lot van verreweg de meeste Duitse onderzeeërs. Bijna alle die in Het Kanaal zijn gezonken zijn geïdentificeerd. Dit was dus een van de weinige mysteries die er nog waren.”
Kapitein overleefde de oorlog en keerde terug naar Europa
De Deens-Duitse kapitein Ulf Lawaetz keerde na de oorlog terug naar het vasteland van Europa. Hij overleed in 2002 in Kopenhagen, op hoge leeftijd.
Lawaetz voer in totaal vier keer uit met de U-672 voor patrouillemissies. Geen van die tochten resulteerde in het tot zinken brengen van een geallieerd schip. De laatste missie eindigde met de aanval van de HMS Balfour en zijn gevangenschap.
Wat gebeurt er nu met het wrak?
Het wrak van de U-672 ligt nog altijd op de zeebodem voor de kust van Devon. In 2026 wordt de vondst verder onderzocht door het duikersteam en historici die gespecialiseerd zijn in de onderzeebootoorlog van de Tweede Wereldoorlog.
De vraag is nu of het wrak beschermd zal worden als oorlogsgraf. Vergelijkbare wrakken van de Tweede Wereldoorlog hebben in het verleden zo’n status gekregen, omdat er mogelijk nog resten van bemanningsleden aan boord zijn.
