Het UWV start een extern onderzoek naar de werkcultuur binnen de eigen organisatie, nadat zorgwekkende signalen aan het licht kwamen over een angstcultuur en een te hoge werkdruk onder jonge verzekeringsartsen in opleiding. Adviesbureau KPMG voert het onderzoek uit en moet dat eind dit jaar afronden. De uitkeringsinstantie bevestigde het onderzoek na berichtgeving van EenVandaag.
Huilende collega’s en schreeuwende artsen
Twee maanden geleden kwamen verontrustende berichten naar buiten over de werksituatie bij het UWV in de regio Amsterdam. EenVandaag bracht het nieuws samen met het Algemeen Dagblad, op basis van gesprekken met meerdere interne bronnen.
Die bronnen schetsten een schrijnend beeld van de dagelijkse werkomgeving. Jonge verzekeringsartsen die nog in opleiding zijn, zouden regelmatig huilend op de werkvloer te vinden zijn. Ook zouden regieartsen hen schreeuwen, wat bijdraagt aan een gevoel van onveiligheid.
De signalen maakten duidelijk dat het niet om incidenten gaat, maar om een structureel probleem dat het werkplezier en het welzijn van de betrokken artsen ernstig aantast.
Waarom KPMG het onderzoek doet
Het UWV benadrukt de signalen zeer serieus te nemen. Toch kiest de instantie bewust voor een extern onderzoeksbureau. Volgens een woordvoerder wil het UWV eerst goed in beeld krijgen waar de problemen precies zitten, voordat er maatregelen worden genomen.
KPMG zal het onderzoek uitvoeren op meerdere locaties door het land, waarbij Amsterdam nadrukkelijk op de lijst staat. De conclusies worden verwacht voor het einde van 2025.
Wat verzekeringsartsen bij het UWV doen
UWV-verzekeringsartsen vervullen een cruciale rol in de sociale zekerheid van Nederland. Zij beoordelen of werknemers die langer dan twee jaar ziek zijn, in aanmerking komen voor een WIA-uitkering wegens arbeidsongeschiktheid.
Dit werk vereist specifieke expertise en een zorgvuldige afweging. Het is niet alleen medisch veeleisend, maar ook maatschappelijk van groot belang voor de mensen die afhankelijk zijn van een eerlijke beoordeling.
Tekort aan artsen vergroot de druk
Het UWV kampt al geruime tijd met een structureel tekort aan verzekeringsartsen. Om toch aan de vraag te voldoen en de groeiende wachtlijsten weg te werken, worden artsen die nog in opleiding zijn actief ingezet voor beoordelingen.
Die inzet van onervaren krachten onder hoge productiedruk zorgt voor een gevaarlijke combinatie. De artsen in opleiding voelen zich overbelast en onvoldoende begeleid, waardoor zowel hun eigen welzijn als de kwaliteit van de beoordelingen onder druk kan komen te staan.
De situatie laat zien hoe personeelstekorten in de zorg en publieke sector een domino-effect kunnen hebben, waarbij kwetsbare groepen — zowel werknemers als uitkeringsgerechtigden — uiteindelijk de dupe worden.
Toezichthouder greep al eerder in
Het UWV staat in deze kwestie niet alleen voor intern onderzoek. De Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten (RGS), de toezichthouder op de opleiding van medisch specialisten, was al eerder begonnen met een eigen onderzoek naar de werkcultuur bij de uitkeringsinstantie.
De inzet van dat onderzoek is niet gering. De RGS heeft namelijk de bevoegdheid om het UWV het recht te ontnemen om basisartsen op te leiden tot verzekeringsarts, als de omstandigheden daartoe aanleiding geven.
- De RGS controleert of opleidingsinstellingen voldoen aan kwaliteitseisen voor artsen in opleiding.
- Een negatieve uitkomst kan betekenen dat het UWV zijn opleidingsstatus verliest.
- Zonder artsen in opleiding valt een belangrijke buffer voor de wachtlijsten weg.
- Dit zou de al bestaande personeelstekorten verder verergeren.
- Het UWV riskeert daarmee nog langere wachttijden voor WIA-beoordelingen.
Gevolgen voor mensen op de wachtlijst
Als het UWV zijn opleidingsbevoegdheid verliest, heeft dat directe gevolgen voor de beschikbaarheid van artsen. De wachtlijsten voor WIA-beoordelingen zijn al lang en dat probleem zou nog groter worden zonder de inzet van artsen in opleiding.
Voor mensen die wachten op een uitkering betekent dit mogelijk nog meer vertraging in een toch al moeizaam proces. De druk op het systeem is daarmee niet alleen een intern HR-probleem, maar raakt aan de kern van de sociale vangnetten in Nederland.
Wat nu op het spel staat
Met twee lopende onderzoeken — één van KPMG en één van de RGS — staat het UWV voor een cruciale periode. De uitkomsten kunnen verstrekkende gevolgen hebben voor de organisatie, haar medewerkers én de mensen die afhankelijk zijn van haar diensten. Eind 2025 moet meer duidelijkheid geven over de diepgewortelde problemen binnen de uitkeringsinstantie.
