Na een zware explosie in Amsterdam Nieuw-West blijven twee van de drie aangehouden verdachten langer in voorarrest. De mannen van 24 en 25 jaar worden in verband gebracht met de ontploffing in een bijgebouw aan de Osdorper Ban, waarbij zeven mensen gewond raakten en zo’n 400 bewoners hun woning moesten verlaten. Het onderzoek loopt volop en de verdenkingen zijn nog niet openbaar gemaakt.
Explosie midden in de nacht legt flat plat
In de nacht van donderdag op vrijdag klonk er een enorme knal in de wijk Nieuw-West van Amsterdam. De explosie vond plaats in een bijgebouw — vermoedelijk een bergruimte of kelderbox — van een flat aan de Osdorper Ban. De ravage die volgde was enorm: muren werden weggeblazen, ramen sneuvelden en de omgeving zag er als een oorlogsgebied uit.
Zeven mensen raakten bij de explosie gewond. Zij zijn met verwondingen naar het ziekenhuis gebracht. De exacte aard van hun verwondingen is niet nader toegelicht door de autoriteiten, maar de omvang van de explosie doet vermoeden dat het om serieus letsel kan gaan.
Zo’n 400 bewoners van de flat en omliggende woningen moesten halsoverkop hun huis verlaten. De brandweer was massaal aanwezig en hielp bewoners hun woningen veilig te verlaten. Voor velen was het een traumatische nacht vol onzekerheid en angst.
Drie verdachten opgepakt, twee blijven vastzitten
Vrijdag, nog dezelfde dag na de explosie, hield de politie drie personen aan. Het gaat om twee mannen van respectievelijk 24 en 25 jaar oud, beiden afkomstig uit Amsterdam. Zij blijven op last van de rechter-commissaris langer in voorarrest zitten, zo heeft het Openbaar Ministerie bekendgemaakt.
De derde verdachte werd wel aangehouden maar is inmiddels vrijgelaten. Hij mag de verdere ontwikkelingen in vrijheid afwachten, maar blijft officieel verdachte in de zaak. Of hij ook uit Amsterdam afkomstig is, is niet bekendgemaakt.
Tegelijkertijd met de aanhoudingen nam de politie ook twee voertuigen in beslag. Wat er precies in de auto’s is aangetroffen, heeft de politie niet naar buiten gebracht. Het onderzoek naar de exacte rol van de verdachten en de inhoud van de inbeslaggenomen spullen is nog volop gaande.
Wat het OM wel en niet weet
Het Openbaar Ministerie is op dit moment nog terughoudend over de concrete verdenkingen. Wat de drie mannen precies ten laste wordt gelegd, kon een woordvoerder van het OM nog niet zeggen. Het onderzoek bevindt zich in een vroeg stadium en er worden geen conclusies getrokken over de precieze oorzaak van de explosie.
Eerder liet de politie al weten rekening te houden met “criminele activiteiten waar explosieven bij betrokken waren”. Die bewoording suggereert een opzettelijke handeling, maar verdere details ontbreken vooralsnog. Justitie wil het onderzoek niet in gevaar brengen door te vroeg te veel informatie naar buiten te brengen.
Buurtbewoners: tieners pakten explosieven in voor plofkraak
Terwijl de officiële instanties zich op de vlakte houden, doen buurtbewoners gedetailleerde verhalen de ronde. Omwonenden vertelden aan Het Parool dat ze een groep tieners en twintigers in de kelderboxen van de flat hadden gezien. De groep zou bezig zijn geweest met het inpakken van explosieven.
Volgens de bewoners was het de bedoeling dat deze explosieven werden meegenomen naar Duitsland om daar een zogenoemde plofkraak te plegen. Bij een plofkraak worden geldautomaten opgeblazen om het geld erin te bemachtigen. Nederland en zijn buurlanden worden al jaren geteisterd door dit soort aanslagen.
Of het verhaal van de buurtbewoners klopt, moet het strafrechtelijk onderzoek uitwijzen. De politie heeft zich nog niet uitgelaten over de plofkraaktheorie als officiële onderzoeksrichting, maar sluit criminele betrokkenheid zoals eerder gezegd ook niet uit.
Burgemeester Halsema spreekt van strafbare feiten
Ook Amsterdams burgemeester Femke Halsema reageerde op de explosie. Zij liet weten te vermoeden dat er sprake is van strafbare feiten. Hoewel ze geen verdere details gaf, is haar uitspraak een duidelijk signaal dat de gemeente de zaak uiterst serieus neemt.
De impact op de wijk is groot. Niet alleen de materiele schade is enorm, ook de psychologische gevolgen voor de honderden bewoners die hun huis moesten verlaten zijn niet te onderschatten. Voor velen is het onzeker wanneer ze terugkeren naar een veilige woonsituatie.
Plofkraken: een aanhoudend probleem in Nederland
Het voorval in Osdorp past mogelijk in een breder patroon van plofkraken dat Nederland al jarenlang in zijn greep houdt. Criminelen, vaak in georganiseerd verband, richten zich op geldautomaten in binnen- en buitenland. De schade per aanslag loopt op tot honderdduizenden euro’s, en omstanders lopen regelmatig gevaar.
Kenmerkend voor dit type criminaliteit zijn de volgende elementen:
- Gebruik van professionele of zelfgemaakte explosieven
- Grensoverschrijdende activiteiten, vaak richting Duitsland of België
- Betrokkenheid van jonge daders, soms minderjarig
- Voorbereiding in besloten ruimtes zoals kelderboxen of garages
- Inbeslagname van voertuigen die als vlucht- of transportmiddel worden gebruikt
Ondanks intensieve politieoptreden en internationale samenwerking blijft het aantal plofkraken hoog. De pakkans is relatief laag en de opbrengst hoog, wat het voor criminele netwerken een aantrekkelijk verdienmodel maakt.
Wat nu: onderzoek en terugkeer bewoners
De komende dagen zal het forensisch onderzoek in en rondom de Osdorper Ban verder worden uitgebreid. Autoriteiten hopen meer duidelijkheid te krijgen over de precieze toedracht en de rol van de aangehouden verdachten. Voor de 400 ontheemde bewoners blijft de situatie onzeker — hun terugkeer hangt af van de veiligheid van het gebouw en de voortgang van het onderzoek.
