Een groep gedupeerde toeslagenouders heeft aangifte gedaan tegen ambtenaren van het ministerie van Financiën, de Belastingdienst en de Dienst Toeslagen. De aanleiding: bewijsmateriaal dat verborgen zou zijn gehouden in een digitale datakluis. Dat bevestigt advocaat Merijn van Leeuwen na berichtgeving van Trouw.
De aangifte werd op 26 augustus ingediend. Van Leeuwen staat honderden gedupeerden bij, namens twee stichtingen. Ook gedupeerde ondernemers hebben zich aangesloten bij de aangifte. Verschillende mkb’ers vermoeden dat informatie over hun faillissement, veroorzaakt door het toeslagenschandaal, bewust is achtergehouden.
De gedupeerden beschuldigen de ambtenaren van het achterhouden en verduisteren van bewijsmateriaal. Dat materiaal had mogelijk een rol kunnen spelen in het onderzoek naar het toeslagenschandaal.
Wat speelt er?
- Gedupeerde toeslagenouders en ondernemers doen aangifte tegen ambtenaren van Financiën, Belastingdienst en Dienst Toeslagen.
- De aangifte draait om een datakluis met tientallen miljoenen verborgen bestanden.
- Volgens advocaat Van Leeuwen gaat het om een tweede datakluis waarin bewijsmateriaal zou zijn achtergehouden.
- Steekproeven tonen aan dat sommige bestanden hadden moeten worden aangeleverd aan de parlementaire enquêtecommissie.
- Staatssecretarissen Eerenberg en Palmen wilden zelf geen aangifte doen: zij zien geen bewijs van opzet.
Wat is die datakluis precies?
In 2026 werd bekend dat de Belastingdienst tientallen miljoenen bestanden bewaarde in een afgeschermde digitale omgeving, een zogenoemde datakluis. De dienst liep achter met het opschonen en vernietigen van die bestanden.
Uit steekproeven bleek dat een deel van die verborgen bestanden had moeten worden aangeleverd aan de parlementaire enquêtecommissie, die onderzoek deed naar het toeslagenschandaal. Op de een of andere manier verdween de data uit het zicht van onderzoekers.
Advocaat Van Leeuwen meldt bovendien dat de aangifte ook betrekking heeft op een tweede datakluis. Daarin zou eveneens bewijsmateriaal zijn achtergehouden.
De beschuldiging: opzet of niet?
In de aangifte, die door de NOS is ingezien, schrijft Van Leeuwen dat de gedupeerden vermoeden dat ambtenaren bewust hebben gehandeld. Zij zouden opzettelijk bewijsmateriaal hebben achtergehouden en verduisterd. Als dat klopt, is er sprake van een ambtsmisdrijf.
De staatssecretarissen Eerenberg van Financiën en Palmen van Herstel Toeslagen zien dat anders. Zij lieten eerder weten zelf geen aangifte te willen doen, omdat er volgens hen geen sprake is van opzet of strafbare feiten.
Met de aangifte willen de gedupeerden afdwingen dat er alsnog een onafhankelijk onderzoek komt naar de gang van zaken rond de datakluis.
Achtergrond: het toeslagenschandaal
Het toeslagenschandaal is een van de grootste bestuurlijke schandalen in de Nederlandse geschiedenis. De Belastingdienst beschuldigde ouders onterecht van fraude met de kinderopvangtoeslag. Daardoor moesten zij grote bedragen terugbetalen en kwamen zij in ernstige financiële problemen.
Een parlementaire enquêtecommissie onderzocht de misstanden rondom de affaire. Nu blijkt dat niet alle relevante informatie bij die commissie terechtkwam.
Commissie en debat in de Tweede Kamer
In juli werd bekend dat oud-Kamerlid Senna Maatoug een commissie zal voorzitten die de gang van zaken rond de verborgen data onderzoekt. Maatoug was eerder zelf lid van de parlementaire enquêtecommissie die de toeslagenaffaire onderzocht. De commissie gaat in oktober van start.
Donderdag voert de Tweede Kamer een plenair debat over de verborgen data. De kwestie staat dus zowel politiek als juridisch stevig op de agenda.
Wat gebeurt er nu?
Met de aangifte ligt de bal nu bij het Openbaar Ministerie. Dat moet beslissen of er een strafrechtelijk onderzoek wordt gestart naar de betrokken ambtenaren.
De gedupeerden en hun advocaat hopen dat de aangifte, gecombineerd met de nieuwe commissie, eindelijk duidelijkheid geeft over wat er precies is gebeurd met de verborgen bestanden. Voor veel ouders en ondernemers is dit opnieuw een pijnlijke herinnering aan een schandaal dat hun leven jarenlang heeft ontwricht.
