In de vroege ochtend werd Moskou opgeschrikt door de vermoedelijk grootste Oekraïense drone-aanval op de Russische hoofdstad sinds het uitbreken van de oorlog vier jaar geleden. Olieraffinaderijen vlogen in brand, rook en roet daalden neer over de stad, en een gigantisch tankdeksel vloog als een frisbee door de lucht. De aanval laat zien dat Oekraïne zijn strategie van het voelen van de oorlog op Russisch grondgebied met succes verder uitvoert.
Een tankdeksel als frisbee: de beelden die de wereld rondgaan
Eén beeld springt er bovenuit: het deksel van een olieopslagtank — met een diameter van zo’n vijftig meter — wordt door een explosie de lucht in geslingerd alsof het een speelgoedobject is. De beelden zijn afkomstig uit Moskou zelf en zijn inmiddels massaal gedeeld op sociale media.
Oekraïne maakt gretig gebruik van de beelden om de gevolgen van de aanval breed uit te meten. Het is een bewuste communicatiestrategie: laten zien dat de oorlog ook Rusland raakt, en dat de Russische bevolking daar niet langer omheen kan.
De explosie was geen ongeluk, maar het directe gevolg van een grootschalige drone-aanval. Vanaf ongeveer vier uur ’s ochtends lagen olieraffinaderijen en andere strategische locaties rondom Moskou onder vuur. Ook een winkelcentrum raakte in brand.
Honderden drones op Moskou: de schaal van de aanval
Precieze cijfers over het aantal ingezette drones zijn vooralsnog niet beschikbaar, maar de Russische autoriteiten melden dat er zeker 550 drones zijn onderschept. Dat wijst op een aanval van een omvang die Moskou tot nu toe niet eerder heeft meegemaakt.
De vliegvelden rondom de stad werden tijdelijk gesloten als veiligheidsmaatregel. Zeker vijfhonderd vluchten werden geannuleerd of vertraagd, wat het dagelijks leven van honderdduizenden mensen direct raakte. Wegen in en rondom de stad waren eveneens afgesloten.
Door de oliebranden regende het in delen van de stad roet en olie. Auto’s en gebouwen zaten onder de zwarte vlekken. Het stadsbestuur riep ouderen, kinderen en andere kwetsbare groepen op om binnen te blijven vanwege de slechte luchtkwaliteit.
De strategie achter de aanvallen: breng de oorlog naar Rusland
De aanval past in een bredere strategie die de Oekraïense president Zelensky al enige tijd uitdraagt. “Breng de oorlog naar Rusland” is een zin die hij vorig jaar voor het eerst uitsprak en sindsdien meerdere malen heeft herhaald. Het doel is duidelijk: de Russische bevolking moet de gevolgen van de oorlog aan den lijve ondervinden.
Oekraïne richt zich daarbij bewust op economische doelen, met name de Russische energiesector. Maanden van aanvallen op olieopslagplaatsen en raffinaderijen lijken hun vruchten af te werpen: in sommige Russische regio’s is benzine en diesel moeilijker te verkrijgen.
De eerste Oekraïense drone-aanval op Moskou vond plaats in 2023, waarbij doelen in en rond het Kremlin werden geraakt. Sindsdien heeft Oekraïne met steeds grotere regelmaat de Russische hoofdstad weten te bereiken, maar de aanval van deze week is veruit de meest ontwrichtende voor gewone Moskovieten.
Wat maakt deze aanval anders dan voorgaande?
Eerdere aanvallen op Moskou zorgden voor schade en onrust, maar het dagelijks leven ging grotendeels door. Deze aanval is fundamenteel anders: voor het eerst ervaren inwoners van Moskou wat het betekent als de lucht onadembaar is, vliegvelden dichtgaan en wegen geblokkeerd zijn.
De psychologische impact is minstens zo groot als de materiële schade. Moskovieten die ’s ochtends hun gordijnen openden, zagen een stad gehuld in dikke rook. Dat beeld — de hoofdstad van een land dat zichzelf als grote militaire macht beschouwt, geteisterd door Oekraïense drones — is symbolisch van grote betekenis.
Bovendien zijn oliebranden bijzonder moeilijk te blussen. De gevolgen van de aanval zullen nog dagenlang merkbaar zijn, terwijl Oekraïne zijn expertise in het veroorzaken van dit soort branden steeds verder verfijnt.
Zelensky’s boodschap: onderhandel of de druk blijft oplopen
Volgens Zelensky is de aanval een directe vergelding voor de Russische aanval op Kyiv eerder deze week, waarbij het iconische religieuze centrum Petsjerska Lavra werd geraakt — een van de heiligste plekken voor orthodoxe christenen in Oekraïne. Zijn reactie was uitgesproken hard: “Als Oekraïne brandt, zal jouw Moskou ook branden.”
Tegelijkertijd herhaalde Zelensky zijn bereidheid tot onderhandelingen. Oekraïne zou bereid zijn de gevechten te staken en de huidige frontlinie als uitgangspunt te nemen. Rusland eist echter ook de niet-bezette delen van de regio Donbas, wat onderhandelingen tot nu toe heeft geblokkeerd.
Correspondent Christiaan Paauwe vanuit Oekraïne legt uit dat Zelensky de druk blijft opvoeren zolang Poetin niet serieus is over een vredesproces. Met geavanceerde dronetechnologie beschikt Oekraïne over het vermogen om grote zwermen naar doelen diep in Rusland te sturen, met als belangrijke kanttekening dat Oekraïne zich richt op militaire en economische doelen.
De aanval in cijfers en feiten
De omvang van de aanval laat zich het best begrijpen aan de hand van een aantal concrete gegevens:
- Minimaal 550 drones werden volgens Rusland onderschept boven en rondom Moskou
- Zeker 500 vluchten werden geannuleerd of vertraagd door de tijdelijke sluiting van vliegvelden
- Meerdere olieraffinaderijen en een winkelcentrum raakten in brand
- Het tankdeksel dat door de lucht vloog had een diameter van ongeveer 50 meter
- De aanval begon rond vier uur ’s ochtends en trof de stad in zijn meest kwetsbare uren
- Benzine en diesel zijn door maanden van aanvallen in sommige Russische regio’s schaars geworden
- De luchtkwaliteit in Moskou verslechterde zodanig dat kwetsbare groepen werden gevraagd binnen te blijven
Internationale steun en de rol van Trump
Zelensky sprak over de aanval na afloop van de G7-top in Frankrijk, waar Oekraïne brede steun ontving van de zeven grootste industrielanden. Opmerkelijk was ook de ontmoeting met de Amerikaanse president Trump — de eerste in vier maanden tijd.
Trump ondertekende tijdens de top een verklaring waarin “onwankelbare steun” voor Oekraïne werd uitgesproken. De verhouding tussen de twee leiders lijkt te verbeteren, wat voor Zelensky een diplomatiek succes is naast de militaire successen op het slagveld.
Een nieuwe fase in de oorlog
De aanval op Moskou markeert een kantelpunt: de Russische bevolking kan de oorlog niet langer negeren. Met rook boven de hoofdstad, geannuleerde vluchten en een onbereikbare lucht is de oorlog in Oekraïne ook in Moskou aangekomen. Zolang Rusland niet serieus onderhandelt, zal Oekraïne — zo maakt Zelensky duidelijk — de druk blijven opvoeren.
