De directe omgeving van het aanmeldcentrum in Ter Apel wordt aangewezen als veiligheidsrisicogebied. Dat betekent dat er preventief gefouilleerd mag worden. Tegelijk opent er dagopvang op het terrein zelf, zodat asielzoekers niet langer buiten op het gras hoeven te wachten.
Minister Van den Brink van Asiel en Migratie heeft de maatregelen aangekondigd in een brief aan de Tweede Kamer. Hij wil zo de toenemende onveiligheid en onrust rond het overvolle centrum aanpakken.
Het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk hadden vorige week hun werk in Ter Apel neergelegd vanwege de gevaarlijke situatie. Nu de maatregelen zijn aangekondigd, hervatten beide organisaties hun werkzaamheden.
- Veiligheidsrisicogebied: preventief fouilleren wordt mogelijk in de directe omgeving van het aanmeldcentrum
- Dagopvang: asielzoekers wachten voortaan op het terrein, niet meer buiten op het gras
- Extra beveiliging: vier extra beveiligers en twee extra boa’s worden ingezet
- Extra camera’s: meer cameratoezicht op en rond het terrein
- Nachtopvang: ’s avonds worden asielzoekers per bus naar noodopvang in de regio gebracht
- Rode Kruis en Vluchtelingenwerk: hervatten hun hulpverlening na de aangekondigde maatregelen
Waarom vertrokken hulporganisaties vorige week?
Het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk stapten vorige week op na een reeks vechtpartijen en steekincidenten op het voorterrein van het aanmeldcentrum. De veiligheid van hulpverleners kon niet meer worden gegarandeerd.
Het vertrek zorgde voor grote ophef. Ter Apel staat al langer onder druk door overbezetting en onrust. Sinds 20 mei werkt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) al met beperkte toegang tot het centrum. Alleen kwetsbare asielzoekers, zoals vrouwen en kinderen, worden sindsdien nog binnengelaten.
Nieuw kantoorgebouw voor registratie en opvang
Aanstaande woensdag wordt aan de zijkant van het terrein een bestaand kantoorgebouw in gebruik genomen. Daar worden nieuwe asielaanvragers geregistreerd en is dagopvang beschikbaar.
In de dagopvang gelden strikte huisregels. Wie zich daar niet aan houdt en toch overlast veroorzaakt, wordt de toegang ontzegd. Strafrechtelijke vervolging behoort ook tot de mogelijkheden, aldus Van den Brink.
Het kabinet hoopt met deze aanpak een duidelijk onderscheid te maken tussen reguliere asielzoekers en overlastgevende personen zonder kans op verblijf.
Rode Kruis: “Belangrijke voorwaarde is vervuld”
Het Rode Kruis is blij met de nieuwe opzet. Directeur Harm Goossens reageert opgelucht: “Voor ons is nu voldaan aan een belangrijke voorwaarde: een veilige plek waar we mensen hulp kunnen bieden die zo hard nodig is. Waar het handjevol mensen het niet kan verpesten voor een grotere groep.”
Toch plaatst Goossens ook een kanttekening. Een kantoorgebouw is humaner dan een open veld, vindt hij, maar het blijft een pleister op een wond. “We moeten niet vergeten dat dit geen nieuwe opvangplekken oplevert.”
In het gebouw gaat het Rode Kruis weer eten en drinken aanbieden en een luisterend oor bieden aan asielzoekers.
Vluchtelingenwerk: probleem nog niet opgelost
Ook Vluchtelingenwerk is opgelucht over de genomen maatregelen, maar wijst erop dat de bredere opvangcrisis nog steeds niet is opgelost.
“Ons beroep op Nederlandse gemeenten om de spreidingswet voortvarend uit te voeren, blijft dan ook onverkort van kracht”, schrijft de organisatie in een reactie.
Overleg met gemeente en politie
Van den Brink overlegde de afgelopen dagen met het COA, de politie, het Rode Kruis en de gemeente Westerwolde, waar Ter Apel onder valt. Uit dat overleg kwamen de nieuwe maatregelen voort, waaronder het busvervoer naar nood-nachtopvang in de regio om zwerfgedrag te voorkomen.
Minister erkent: dit is een tijdelijke oplossing
Van den Brink is duidelijk over de beperkingen van zijn aanpak. “Deze maatregelen lossen de onderliggende problematiek niet op”, schrijft hij in zijn brief aan de Kamer.
De minister herhaalt zijn oproep aan alle Nederlandse gemeenten om locaties voor spoednoodopvang aan te bieden. Overlastgevers zetten volgens hem het maatschappelijk draagvlak voor asielopvang onder druk en moeten stevig worden aangepakt.
“De situatie in Ter Apel is urgent en kritiek”, benadrukt Van den Brink. Zolang er niet voldoende opvangplekken elders komen, blijft de druk op Ter Apel groot.
Wat gebeurt er nu verder?
Woensdag opent het kantoorgebouw op het terrein officieel de deuren. Dan wordt duidelijk hoe de nieuwe werkwijze in de praktijk uitpakt. De vraag is of de maatregelen voldoende zijn om de rust te bewaren en hulporganisaties duurzaam veilig te laten werken.
De druk op gemeenten om opvanglocaties beschikbaar te stellen blijft intussen onverminderd hoog. Zolang die locaties uitblijven, is Ter Apel afhankelijk van noodoplossingen.
