Honderden aanhangers verzamelen zich voor de Tweede Kamer
Honderden aanhangers van Reza Pahlavi verzamelen zich in 2026 voor de Tweede Kamer in Den Haag. Ze roepen leuzen als “Regime change for Iran” en “Ayatollah must go”. Ze staan in een aangewezen protestvak tegenover het parlementsgebouw.
Veel aanwezigen zwaaien met een groen-wit-rode vlag met een gouden leeuw en een zwaard in het midden. Dit is de Iraanse vlag van vóór de Islamitische Revolutie van 1979. Sommigen houden ook Amerikaanse en Israëlische vlaggen omhoog.
Reza Pahlavi is de zoon van de laatste sjah van Iran. Hij is op uitnodiging van de VVD naar Nederland gekomen om te spreken in de Tweede Kamer.
Wie is Reza Pahlavi?
Reza Pahlavi is de zoon van Mohammad Reza Pahlavi, de laatste sjah van Iran. Zijn vader werd in 1979 verdreven tijdens de Islamitische Revolutie. Sindsdien leeft Reza Pahlavi in ballingschap, voornamelijk in de Verenigde Staten.
Pahlavi presenteert zichzelf als iemand die de Iraniërs kan bevrijden van het huidige regime. Hij spreekt regelmatig westerse regeringen aan en zoekt steun bij internationale politici.
Critici stellen dat hij nooit officieel gekozen is en dat hij niet de hele Iraanse gemeenschap vertegenwoordigt. Ze wijzen ook op mensenrechtenschendingen onder het bewind van zijn vader.
Kritiek vanuit de Iraanse gemeenschap
Verschillende Iraans-Nederlandse organisaties stuurden eerder een open brief aan de VVD. Daarin schrijven zij dat veel Iraniërs Pahlavi niet zien als een democratische vertegenwoordiger. Ze riepen de VVD op om het bezoek af te gelasten.
Tegendemonstranten zijn op de dag van het bezoek niet aanwezig rond het Malieveld. Hun bezwaren zijn echter wel bekend bij de politiek.
Asefeh Eskandari, van Iraans-Koerdische afkomst, is uitgenodigd voor het programma in de Tweede Kamer. Zij is kritisch over de uitnodiging aan Pahlavi.
Wat zeggen voor- en tegenstanders?
- Voorstanders zeggen dat Pahlavi een belangrijk podium geeft aan de stem van meer dan 90 miljoen Iraniërs die leven onder een onderdrukkend regime.
- Tegenstanders stellen dat zijn uitnodiging de indruk wekt dat er maar één stem is voor de toekomst van Iran.
- Critici wijzen op het feit dat Pahlavi nooit afstand heeft genomen van mensenrechtenschendingen onder zijn vaders bewind.
- Schrijver Shohreh Feshtali is juist blij met het bezoek en zegt al lang op dit moment te hebben gewacht.
- Eskandari waarschuwt dat de uitnodiging grote verdeeldheid veroorzaakt binnen de Iraanse gemeenschap in Nederland.
“De mensen vragen niet om een nieuwe sterke man”
Eskandari is duidelijk in haar kritiek. “De Pahlavi-aanhang heeft de afgelopen tijd best wel fel opgetreden tegen elke vorm van oppositie, elk ander geluid”, zegt ze. Ze erkent wel dat hij veel volgelingen heeft.
“Naast zijn aanhang zijn er veel verschillende partijen die ook iets voor Iran willen betekenen”, aldus Eskandari. Zij vindt dat de uitnodiging ten onrechte één persoon centraal stelt.
“De mensen in Iran vragen niet om een nieuwe sterke man, maar om vrijheid, waardigheid en leven”, zegt Eskandari. Dat is haar kernboodschap aan de Nederlandse politiek.
Iraans-Nederlandse schrijver: “Weinig aandacht voor wat er speelt”
Shohreh Feshtali, een Iraans-Nederlandse schrijver, is naar de Tweede Kamer gekomen en steunt het bezoek van Pahlavi. Zij wijst op het gebrek aan aandacht voor de situatie in Iran.
“Hier zaten wij al heel lang op te wachten”, zegt Feshtali. Volgens haar worden mensen in Iran “letterlijk en figuurlijk afgeslacht”, terwijl de wereld er nauwelijks bij stilstaat.
“Het lijkt alsof mensenrechten gelden voor de hele wereld, maar niet voor Iraniërs in Iran”, zegt ze. Ze benadrukt dat er wel veel over Iraniërs wordt gesproken, maar te weinig naar hen wordt geluisterd.
Breder programma op initiatief van Tweede Kamer
Naar aanleiding van de kritiek besloot de commissie voor Buitenlandse Zaken van de Tweede Kamer een breder programma te organiseren. Naast Pahlavi komen ook Iran-experts, politici en activisten aan het woord.
Pahlavi spreekt om 16.00 uur in een besloten sessie. Hij krijgt de meeste spreektijd van alle deelnemers.
Het bezoek laat zien hoe gevoelig de kwestie Iran ligt, ook in Nederland. De Iraanse gemeenschap in Nederland is verdeeld over de vraag wie hun stem het beste vertegenwoordigt.
Wat dit bezoek betekent voor het debat over Iran
Het bezoek van Reza Pahlavi aan de Tweede Kamer zet het debat over Iran opnieuw op de agenda. Zowel voor- als tegenstanders laten in 2026 duidelijk van zich horen.
De verdeeldheid binnen de Iraanse gemeenschap in Nederland is groot. Er is geen eensgezindheid over wie de Iraniërs vertegenwoordigt en hoe de toekomst van Iran eruit moet zien.
Het Nederlandse parlement staat voor de uitdaging om alle stemmen serieus te nemen, zonder één persoon of stroming als enige vertegenwoordiger te presenteren.
