Het kabinet grijpt in bij gevaarlijke situaties met wolven. Landbouwstaatssecretaris Erkens heeft besloten dat gemeenten en provincies probleemwolven eerder mogen laten afschieten. De nieuwe regels gaan over twee weken in, nog vóór het zomerreces van de Tweede Kamer.
Erkens zet daarvoor een zogeheten AMVB in werking. Dat staat voor Algemene Maatregel van Bestuur. De Kamer debatteert normaal gesproken pas na het reces over zo’n maatregel, maar de staatssecretaris vindt langer wachten niet verantwoord.
Hij schrijft dat hij “binnen zijn bevoegdheden alles wil doen om gevaarlijke situaties te voorkomen”. Dat is extra urgent nu het welpenseizoen en het recreatieseizoen voor de deur staan.
Wanneer is een wolf een probleemwolf?
Niet elke wolf wordt automatisch als probleemwolf gezien. Er zijn duidelijke criteria vastgesteld. Een wolf valt onder die noemer als aan één of meer van de volgende voorwaarden wordt voldaan:
- De wolf verwondt een mens.
- De wolf gedraagt zich agressief tegenover mensen.
- De wolf valt in twee weken tijd twee keer vee of paarden aan in een stal of achter een raster.
Deze definitie is bewust concreet gehouden. Zo kunnen gemeenten en provincies sneller en duidelijker beoordelen of een wolf als probleemgeval wordt aangemerkt.
Wat mag er straks tegen probleemwolven?
Als een wolf als probleemwolf wordt aangemerkt, kan een vergunning worden aangevraagd om het dier af te schieten. Dat geldt bij aanvallen op mensen, agressief gedrag of herhaalde aanvallen op vee.
Daarnaast wordt het makkelijker om wolven af te schrikken. Dat mag straks sneller met een paintballgeweer, of met licht en geluid. Op dit moment zijn die mogelijkheden nog sterk beperkt.
Erkens zei eerder dat “op dit moment bijna niks mag”. Hij noemde de situatie zorgelijk en wees op toenemende spanningen: “Het draagvlak neemt af en het thema leidt tot een behoorlijke polarisering.”
Gemeenten en provincies vragen al langer om actie
De druk op het kabinet nam de afgelopen tijd flink toe. Steeds meer gemeenten en provincies vroegen om een oplossing na incidenten met wolven. In meerdere gevallen moesten kinderen binnenblijven omdat er een wolf bij hun school was gesignaleerd.
In één geval gaf de provincie Utrecht toestemming om probleemwolf Bram af te schieten. Achteraf bleek dat toch niet te mogen, omdat het afschieten in het donker had plaatsgevonden. Dat was niet toegestaan onder de bestaande regels.
De Kamer had het kabinet eerder gevraagd zo snel mogelijk met een “juridisch houdbare beheersstrategie” te komen. Het kabinet werkt daar nog aan, maar de nieuwe AMVB is bedoeld als tijdelijke maatregel totdat die strategie klaar is.
Hoeveel wolven leven er in Nederland?
Naar schatting leven er in 2026 ongeveer veertien wolvenroedels in Nederland. De wolf keerde na decennia van afwezigheid terug in ons land en zorgde al snel voor discussie.
Natuurliefhebbers en ecologen zien de wolf als een verrijking van de natuur en de biodiversiteit. Boeren en omwonenden ervaren het dier steeds vaker als een bedreiging, door incidenten met mensen en aanvallen op vee.
Beschermde status van de wolf verlaagd in Europa
De wolf stond lange tijd bekend als een “strikt beschermde diersoort” binnen de Europese Unie. Die status is inmiddels verlaagd naar “beschermde diersoort”. Dat geeft lidstaten meer ruimte om zelf beleid te maken over het beheer van de wolvenpopulatie.
Nederland maakt nu gebruik van die ruimte. De nieuwe AMVB past binnen de verlaagde Europese beschermingsstatus. Dat maakt de maatregel juridisch sterker dan eerdere pogingen om in te grijpen.
Wat betekent dit voor de zomer van 2026?
Met het welpenseizoen in aantocht worden er meer wolven verwacht in woongebieden en op plekken waar mensen recreëren. Het kabinet wil dat gemeenten en provincies dan snel kunnen handelen als dat nodig is.
De nieuwe regels geven lokale overheden meer bevoegdheden dan voorheen. De komende weken wordt duidelijk hoe gemeenten en provincies daar in de praktijk gebruik van gaan maken.
