Het Kosovotribunaal in Den Haag heeft de Kosovaarse oud-president Hashim Thaçi veroordeeld tot 25 jaar gevangenisstraf. De rechtbank sprak hem schuldig aan oorlogsmisdaden die hij in de jaren negentig zou hebben gepleegd. Thaçi stond terecht samen met andere voormalige leiders uit die periode.
De uitspraak zorgde voor onrust buiten de rechtbank. Op het Malieveld in Den Haag kwamen sympathisanten van Thaçi samen, wat leidde tot ongeregeldheden. De Mobiele Eenheid moest ingrijpen om de situatie onder controle te krijgen.
Het is een historische uitspraak voor het internationale strafhof dat speciaal werd opgericht om misdaden uit de Kosovo-oorlog te berechten.
Wat speelt er precies?
- Hashim Thaçi was oud-president van Kosovo en voormalig leider van het Kosovaars Bevrijdingsleger (KLA/UCK).
- Hij werd veroordeeld voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, begaan in de jaren negentig tijdens het conflict in Kosovo.
- Thaçi stond terecht samen met andere voormalige kopstukken uit de Kosovaarse politiek en militaire top.
- De straf bedraagt 25 jaar gevangenisstraf.
- Op het Malieveld in Den Haag greep de Mobiele Eenheid in bij rellen door aanhangers van Thaçi.
Wie is Hashim Thaçi?
Hashim Thaçi speelde een centrale rol tijdens de Kosovo-oorlog in de late jaren negentig. Hij leidde het Kosovaars Bevrijdingsleger in de strijd tegen Servische troepen en werd na afloop van het conflict een prominente politieke figuur.
Thaçi was jarenlang premier van Kosovo en diende later als president van het land. In 2020 trad hij af nadat het Kosovotribunaal zijn aanklacht bekendmaakte. Sindsdien zat hij vast in afwachting van zijn proces.
Het Kosovotribunaal: een bijzondere rechtbank in Den Haag
Het Kosovotribunaal, officieel de Kosovo Specialist Chambers, is een internationaal gesteund hof dat gevestigd is in Den Haag. Het werd speciaal opgericht om misdaden te berechten die tijdens en na de Kosovo-oorlog zouden zijn gepleegd door leden van het Kosovaars Bevrijdingsleger.
De rechtbank werkt naar Kosovo’s eigen wetgeving, maar opereert onder internationaal toezicht. Critici in Kosovo zien het hof als politiek gemotiveerd. Voorstanders benadrukken juist het belang van gerechtigheid voor de slachtoffers.
Jaren negentig: de achtergrond van het conflict
De Kosovo-oorlog speelde zich af tussen 1998 en 1999. Het conflict ontstond door de Kosovaarse onafhankelijkheidsbeweging tegenover het Servische gezag. Naar schatting kwamen duizenden mensen om het leven en werden honderdduizenden mensen ontheemd.
Na ingrijpen van de NAVO capituleerde Servië en werd Kosovo onder internationaal bestuur geplaatst. In 2008 riep Kosovo eenzijdig de onafhankelijkheid uit.
Ongeregeldheden op het Malieveld in Den Haag
Kort na de uitspraak verzamelden sympathisanten van Thaçi zich op het Malieveld. De bijeenkomst liep uit de hand en de Mobiele Eenheid werd ingezet om de orde te herstellen. Hoe de situatie precies escaleerde, wordt nog onderzocht.
Den Haag is vaker het toneel van protesten rondom rechtbankuitspraken, gezien de aanwezigheid van meerdere internationale rechtsinstituten in de stad.
Hoe nu verder voor Thaçi?
Met een veroordeling van 25 jaar is de kans groot dat Thaçi hoger beroep zal aantekenen. Zijn verdediging heeft het tribunaal tijdens het proces herhaaldelijk beschuldigd van partijdigheid.
De uitspraak zal naar verwachting ook politiek gevoelig liggen in Kosovo zelf, waar Thaçi door velen wordt gezien als een nationale held. De vraag is hoe de Kosovaarse regering en bevolking reageren op dit vonnis.
