Elk kind ontwikkelt zich in zijn eigen tempo. Toch zijn er duidelijke fasen te herkennen waarbij bepaald gedrag en vaardigheden bij een bepaalde leeftijd horen.
Dit overzicht geeft per fase een beeld van wat je kind doet, wat het nodig heeft en waar je als ouder op kunt letten.
Baby: 0 tot 1 maand
Een pasgeboren baby slaapt ongeveer 17 uur per dag. In de eerste week na de geboorte is een gewichtsafname van maximaal 10% normaal. Start direct met vitamine D. Je baby kan scherp zien tot ongeveer 20 ร 30 centimeter afstand.
Wat je baby nodig heeft: aandacht, structuur en rust.
Baby: 1 tot 4 maanden
Je baby begint te reageren op jouw gezicht en lacht terug vanaf ongeveer 6 weken. Het hoofd draait mee met geluiden en bewegingen. Gevoelens worden uitgedrukt via lichaamstaal en huilen.
Let op: gebroken nachten zijn in deze fase heel normaal.
Baby: 4 tot 8 maanden
Rond 4 maanden kun je starten met bijvoeding. De eerste tandjes komen door. Je baby begint diepte te zien, maakt geluidjes en ontdekt zijn of haar eigen lichaam. Ook eenkennigheid komt in deze fase op.
Start in deze periode met tandenpoetsen en geef structuur en respons.
Baby: 8 tot 12 maanden
Je baby herkent gezichten en zijn of haar eigen naam. Verlatingsangst ontstaat in deze fase. Je baby droomt, wordt ’s nachts tussendoor wakker en is gevoelig voor stemmingen van anderen.
Dit is ook een gevoelige periode voor meertaligheid. Bied veiligheid, wees consequent en geef ruimte om te ontdekken.
Peuter: 1 tot 2 jaar
Je peuter slaapt overdag รฉรฉn keer en ’s nachts ongeveer 12 uur. Hij of zij brabbelt volop en leert drie nieuwe woorden per dag. Het eigen ik wordt sterker: zelf doen staat centraal. Interesse in andere kinderen groeit, maar spelen gebeurt nog naast elkaar.
Stimuleer de taalontwikkeling door voor te lezen en veel te praten. Poets twee keer per dag de tanden.
Peuter: 2 tot 3 jaar
Je peuter leert rennen, traplopen en zichzelf aankleden. Zinnen van drie woorden worden gevormd. Zindelijk worden begint. Driftbuien en wisselend gedrag horen bij deze fase, ook wel de peuterpuberteit genoemd.
Grenzen stellen en negeren van negatief gedrag helpt. Zorg dat beide ouders op รฉรฉn lijn zitten.
Peuter: 3 tot 4 jaar
Je kind ontdekt zijn of haar eigen lichaam en stelt eindeloos “waarom”-vragen. Gevaar wordt nog nauwelijks gezien. De fantasie is groot en peuterangsten kunnen opkomen. Je kind wordt zich langzaam bewust van gevoelens van anderen.
Benoem gevoelens, geef complimenten en stimuleer zelf aankleden.
Kleuter: 4 tot 6 jaar
De melktanden wisselen. Leren staat centraal. Je kind ontwikkelt een genderidentiteit en het geweten begint te vormen. Magisch denken piekt in deze fase.
Werk samen met school, stimuleer spel en benoem gewenst gedrag.
Schoolkind: 6 tot 12 jaar
Je kind slaapt 9 tot 11 uur per nacht. Groeipijnen komen voor. Het denkvermogen groeit sterk: oorzaak en gevolg begrijpen, redeneren en concluderen. Je kind vormt een zelfbeeld en wil erbij horen.
Geef positieve aandacht, leg uit waarom regels belangrijk zijn en laat geleidelijk los.
Puber: 10 tot 15 jaar
Een groeispurt, grote eetlust en een veranderend slaapritme zijn kenmerkend. Plannen en organiseren gaat nog lastig. De drang naar intense ervaringen en het goedgekeurd willen worden door leeftijdsgenoten is groot. Het humeur wisselt sterk.
Luister, praat en onderhandel. Geef ruimte om te experimenteren en leg de gevolgen van gedrag rustig uit.
Adolescent: 15 tot 23 jaar
Je kind bereikt zijn of haar definitieve lengte. De hersenen rijpen verder uit. Abstract denken neemt toe en betere keuzes worden mogelijk. Identiteit en eigen waarden worden gevormd.
Jouw rol verschuift van opvoeder naar adviseur. Stimuleer zelfstandigheid en blijf geรฏnteresseerd zonder meteen je mening te geven.
Elk kind is anders
Dit overzicht geeft een beeld van wat gemiddeld bij een leeftijd past. Elk kind ontwikkelt zich in zijn eigen tempo. Sneller of langzamer dan het gemiddelde is in de meeste gevallen geen reden voor zorgen.
Heb je toch vragen over de ontwikkeling van je kind? Dan kun je terecht bij het consultatiebureau, de huisarts of een jeugdteam bij jou in de buurt.
