In de nacht van donderdag op vrijdag heeft Oekraïne de grootste droneaanval uitgevoerd sinds het begin van de Russische invasie. Een chemische fabriek nabij Moskou werd getroffen, de Krim werd bestookt en Rusland riep de noodtoestand uit op het schiereiland. De aanval lijkt de aftrap te zijn van een door president Zelensky aangekondigde veertigdaagse militaire operatie gericht op het forceren van een einde aan de oorlog.
Chemische fabriek in Novomoskovsk zwaar getroffen
Het belangrijkste doelwit van de aanval was de Azot-fabriek in de stad Novomoskovsk, gelegen in de westelijke regio Toela, zo’n tweehonderd kilometer ten zuiden van Moskou. Volgens Oekraïense bronnen produceert deze fabriek explosieven voor het Russische leger, wat haar een strategisch doelwit maakt.
De gouverneur van Toela bevestigde dat een industriecomplex schade heeft opgelopen, maar weigerde expliciet te bevestigen of het daadwerkelijk om de Azot-fabriek gaat. Omwonenden lieten echter weten een duidelijke ammoniakgeur te hebben geroken na de inslag, wat sterk wijst op schade aan de ammoniakinstallaties van de fabriek.
Het was al de tweede keer in korte tijd dat de Azot-fabriek werd aangevallen. Eerder in 2026 troffen Oekraïense drones het complex al, waarbij brand uitbrak. De herhaalde aanvallen suggereren dat Oekraïne de fabriek bewust als prioriteitsdoelwit heeft aangemerkt. Bij de aanval raakte ook één vrouw gewond; verdere informatie over slachtoffers of schade bleef vooralsnog uit.
Recordaantal drones de lucht in
De schaal van de aanval was ongekend. Rusland claimt dat de eigen luchtverdediging vannacht liefst 660 Oekraïense drones heeft onderschept, verspreid over twaalf regio’s. Dat maakt het de grootste droneoperatie die Oekraïne tot nu toe heeft uitgevoerd sinds de Russische invasie begon.
Boven de Zwarte Zee, de Zee van Azov en de bezette Krim werden tientallen drones neergehaald. De burgemeester van Moskou meldde dat ook 47 drones op weg naar de hoofdstad tijdig werden onderschept en vernietigd door de Russische luchtverdediging.
Tegelijkertijd vuurde Rusland vannacht zelf 198 drones af richting Oekraïne, waarvan de Oekraïense luchtafweer er 174 wist neer te halen. Vier ballistische raketten braken echter door de verdediging heen en troffen meerdere locaties, waarbij schade werd aangericht aan energiecentrales en woonwijken.
Zelensky’s veertigdaagse operatie van start
De massale droneaanval wordt gezien als de openingszet van een grootschalige militaire campagne die de Oekraïense president Volodymyr Zelensky een dag eerder aankondigde. De operatie is gepland voor een periode van veertig dagen en heeft als uitgesproken doel Rusland onder zware druk te zetten om de oorlog te beëindigen.
Analisten benadrukken dat de omvang en precisie van de aanval een duidelijke boodschap afgeven: Oekraïne is in staat diep op Russisch grondgebied toe te slaan, ook in strategisch gevoelige regio’s als Toela. De keuze voor een chemische en munitiefabriek als doelwit past in de bredere strategie om de Russische oorlogsindustrie te treffen.
Krim bestookt: haven van Kertsj opnieuw doelwit
Naast de aanval op Toela werd ook de door Rusland bezette Krim in de nacht zwaar onder vuur genomen. Bij de haven van Kertsj werden explosies gemeld — dezelfde haven die eerder al werd getroffen toen Oekraïne een olieterminal raakte.
De aanvallen op de Krim passen in een bredere Oekraïense strategie om het schiereiland te isoleren door verbindingen met het Russische vasteland stap voor stap te vernielen. Eerder deze week werd bij een droneaanval al een belangrijke spoorbrug op de Krim opgeblazen, waardoor aanvoerroutes voor Russische troepen en goederen verder werden beperkt.
Bruggen, energiecentrales en olie-infrastructuur op de Krim behoren al geruime tijd tot de vaste doelwitten van het Oekraïense leger. Het schiereiland, dat Rusland in 2014 annexeerde, herbergt een groot aantal militaire en logistieke faciliteiten die essentieel zijn voor de Russische oorlogsvoering in het zuiden van Oekraïne.
Brandstoftekorten leiden tot noodtoestand
De aanhoudende Oekraïense aanvallen op energie- en olie-infrastructuur beginnen hun tol te eisen. Op de Krim zijn de brandstoftekorten inmiddels zo nijpend dat eerder al werd besloten dat alleen overheidsdiensten benzine mochten afnemen aan de pomp.
De situatie heeft de Russische autoriteiten ertoe gedwongen vanochtend de noodtoestand voor de Krim uit te roepen. Als officiële reden werd opgegeven “het aanpakken van economische problemen”, zonder verdere toelichting. Waarnemers interpreteren de maatregel echter als een directe reactie op de verslechterende brandstofvoorziening op het schiereiland.
Russisch vicepremier Novak beweerde tegenover staatsbureau TASS dat Rusland over voldoende brandstofvoorraden beschikt, al erkende hij tegelijkertijd dat de markt “uitdagend” is. Over de Oekraïense aanvallen op Russische energie- en oliefaciliteiten repte hij met geen woord.
De gevolgen van de aanvallen op een rij
De nacht bracht een reeks ingrijpende gebeurtenissen met zich mee die de situatie aan zowel Oekraïense als Russische zijde duidelijk beïnvloeden. Hieronder de belangrijkste gevolgen samengevat:
- De Azot-fabriek in Novomoskovsk, leverancier van explosieven aan het Russische leger, liep opnieuw zware schade op.
- 660 Oekraïense drones werden onderschept door de Russische luchtverdediging — een recordaantal.
- De haven van Kertsj op de Krim werd opnieuw beschoten, net als eerder in 2026.
- Rusland riep de noodtoestand uit op de Krim vanwege aanhoudende brandstoftekorten.
- In de regio Charkiv vielen bij Russische aanvallen twee doden in de afgelopen 24 uur.
- Vier Russische ballistische raketten doorbraken de Oekraïense luchtafweer en troffen energiecentrales en woonwijken.
- Een eerder opgeblazen spoorbrug op de Krim bemoeilijkt de Russische aanvoerlijnen verder.
Charkiv opnieuw onder Russisch vuur
Terwijl Oekraïne zijn grootste droneoffensief ooit uitvoerde, bleef Rusland ook zelf aanvallen uitvoeren. In de noordoostelijke regio Charkiv kwamen de afgelopen vierentwintig uur twee mensen om het leven als gevolg van Russische beschietingen.
De Oekraïense luchtmacht meldde dat vier Russische ballistische raketten door de luchtverdediging heen braken en meerdere locaties troffen. Daarbij liepen energiecentrales en woongebouwen schade op, wat de druk op de civiele infrastructuur in de regio verder vergroot.
Wat staat er de komende weken te gebeuren?
De droneaanval van afgelopen nacht markeert naar alle waarschijnlijkheid het begin van een intensieve militaire fase in het conflict. Met een veertigdaagse campagne voor de boeg lijkt Oekraïne vastbesloten de druk op Rusland fors op te voeren. Of dit Moskou daadwerkelijk naar de onderhandelingstafel dwingt, blijft de grote vraag — maar de schaal van de operaties in 2026 laat zien dat beide partijen de inzet verder verhogen.
