De Amerikaanse president Donald Trump heeft Oekraïne toestemming gegeven om zelf Patriot-raketten te produceren. Dat is een opvallende stap, want de relatie tussen Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky was lang verre van hartelijk. Maar wat betekent deze toezegging nu echt voor de oorlog?
Oekraïne vraagt al maanden om meer Patriot-raketten. Het land worstelt met een ernstig tekort aan middelen om Russische ballistische raketten te onderscheppen. Alleen al deze week kwamen meer dan vijftig Oekraïners om het leven bij Russische aanvallen.
Vier vragen, vier antwoorden over deze belangrijke ontwikkeling in 2026.
- Oekraïne krijgt geen Patriot-raketten, maar een productielicentie
- Op korte termijn verandert er militair gezien niets
- Bouwen van een fabriek duurt minstens een jaar
- Zelensky hoopt bondgenoten te bewegen hun eigen voorraad te delen
- De toezegging heeft geen direct effect op de gevechten op de grond
Waarom heeft Oekraïne de Patriot-raketten zo hard nodig?
Oekraïne vecht een race tegen de klok om zijn luchtverdediging op peil te houden. Rusland vuurde de afgelopen periode honderden drones en 29 ballistische raketten af op Oekraïense steden. De meeste drones werden neergehaald, maar geen enkele ballistische raket.
Precies daar zit het probleem. De Patriot is het meest betrouwbare systeem om ballistische raketten te onderscheppen, maar de voorraad slinkt snel. Zelensky trok op de NAVO-top in Ankara opnieuw aan de bel bij westerse bondgenoten.
De nood is hoog. Rusland produceert volgens verslaggever Gert-Jan Dennekamp van Nieuwsuur zo’n 120 ballistische raketten per maand. Ter vergelijking: fabrikant Lockheed Martin maakt er 600 per jaar. Dat is minder dan wat Rusland in een half jaar afvuurt.
Waarom besloot Trump dit nu toe te zeggen?
Trumps toezegging kwam onverwachts, zeker gezien de moeizame verhouding tussen de twee leiders. In februari 2025 verliep hun ontmoeting in het Oval Office allesbehalve vriendschappelijk. Toch klonk Trump deze week opvallend positief. “We hebben een goede band opgebouwd, geloof het of niet, van de Oval Office tot nu”, aldus Trump.
Nieuwsuur-verslaggever Dennekamp ziet daar een verklaring voor. “Er wordt wel eens gezegd dat Trump bij winnaars wil horen. Zelensky laat zien dat hij de wind mee heeft, met aanvallen op olieraffinaderijen in Rusland en lange rijen bij de pomp. Dat slaat aan bij Trump.”
Defensiedeskundige Patrick Bolder van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies bevestigt dat beeld. “Zelfs vicepresident JD Vance, die tijdens die ontmoeting fel van leer trok tegen Zelensky, heeft inmiddels toegegeven dat Oekraïne er nu beter voor staat.”
Wat houdt de toezegging precies in?
Geen raketten, wel een licentie
Trump maakt duidelijk dat de VS zelf geen Patriot-raketten kan missen. “We hebben ze zelf nodig”, zei hij. In plaats van raketten te leveren, geeft hij Oekraïne dus een productielicentie. Daarmee mag Oekraïne de raketten zelf gaan fabriceren.
Daarvoor moet een fabriek worden gebouwd. Waar die precies komt, is nog onduidelijk. Of die op Oekraïens grondgebied zal staan, is een open vraag. “Het maken van een Patriot is heel complex, maar we zullen het ze leren”, aldus Trump.
Bedrijven niet vooraf ingelicht
Opvallend detail: de Amerikaanse producenten van Patriot-systemen leken vooraf niet op de hoogte te zijn gesteld. Trump wuifde dat weg. “We hebben grote macht over de bedrijven. Dat komt wel goed.”
Wat betekent dit voor de oorlog in 2026?
De grote vraag is hoe snel Oekraïne de productie daadwerkelijk kan opstarten. Ter vergelijking: Duitsland kreeg in 2024 toestemming voor een eigen Patriot-fabriek. De verwachting is dat de eerste raketten daar pas in 2027 van de band rollen.
Voor Oekraïne geldt een vergelijkbare tijdlijn. “Op korte termijn verandert er niets”, zegt defensiespecialist Bolder. “Er gaat minimaal een jaar overheen voordat Oekraïne eigen Patriot-raketten heeft. Tot die tijd dealen we wereldwijd met tekorten.”
Ook op de grond verandert er voorlopig niets. “Er zijn twee campagnes naast elkaar: op de grond staat de oorlog stil. In de lucht is de oorlog heel dynamisch. Maar de raketten die over en weer worden afgevuurd, ondersteunen de grondtroepen nauwelijks”, legt Bolder uit.
Waarop hoopt Zelensky dan wel?
Het strategische doel van de toezegging ligt mogelijk elders. Zelensky hoopt dat bondgenoten eerder bereid zijn raketten uit hun eigen voorraad af te staan, als ze weten dat die voorraad over een jaar kan worden aangevuld met Oekraïense productie.
Of dat ook echt gebeurt, is niet zeker. “Of lidstaten daarin meegaan, is de vraag”, zegt Bolder. Landen zijn terughoudend hun eigen strategische reserves aan te spreken, zeker zolang de wereldwijde vraag naar Patriots zo hoog blijft.
Wat zijn de volgende stappen?
De komende maanden zal duidelijk worden waar de toekomstige fabriek komt en welke bedrijven betrokken worden bij de productie. Ook is het afwachten of westerse bondgenoten gehoor geven aan Zelensky’s oproep om voorraad te delen.
Tot die tijd blijft Oekraïne kwetsbaar voor Russische ballistische raketten. De Patriot-toezegging is een stap vooruit, maar geen directe oplossing voor de nood aan het front.
