Een Joods-Nederlandse vrouw trekt naar de bezette Westelijke Jordaanoever om Palestijnse boeren te helpen bij de olijfoogst. Lievnath Faber, rabbijn in opleiding, ziet daar dagelijks hoe kolonisten en het Israëlische leger het leven van Palestijnen onmogelijk maken. Ze wil die verhalen meenemen naar Nederland.
Faber reist mee met de Amerikaans-Joodse organisaties Rabbis for Ceasefire en Center for Jewish Nonviolence. Samen met dertien andere rabbijnen en rabbijnen in opleiding uit de Verenigde Staten en Canada helpt ze Palestijnse gezinnen in en rondom het dorpje Burin, vlak bij de stad Nablus.
Het oogstseizoen is traditioneel een feestelijke periode voor Palestijnse families. Maar de sfeer is de afgelopen jaren sterk veranderd. Aanvallen door kolonisten nemen elk jaar toe en maken de oogst gevaarlijker.
Wat speelt er op de Westelijke Jordaanoever?
- Kolonisten vallen Palestijnse boeren aan tijdens het olijfoogstseizoen, ook als internationale vrijwilligers aanwezig zijn.
- Mensenrechtenorganisaties documenteren dat het Israëlische leger regelmatig niet ingrijpt bij geweld door kolonisten.
- Lokale landbouwcoöperatie-oprichter Ghassan Najjar is gearresteerd. Amnesty International stelt dat dit vanwege zijn vreedzame activisme is.
- Ook een groep Europese diplomaten werd onlangs aangevallen tijdens een solidariteitsbezoek aan de regio.
- Faber wil de situatie terug naar Nederland brengen en bewustzijn creëren, zowel binnen als buiten de Joodse gemeenschap.
‘Naar de olijfgaarden gaan voelt als naar een oorlog gaan’
Bij aankomst in de velden begroet Faber de Palestijnse Sousan Saleh in het Arabisch. Het is de vierde keer dat de groep vrijwilligers samen met de familie Saleh de oogst in gaat. Onder de olijfbomen worden zeilen uitgespreid om de vruchten op te vangen.
Saleh beschrijft hoe het gevoel rondom de oogst volledig is veranderd. “Naar de olijfgaarden gaan voelt tegenwoordig alsof je naar een oorlog gaat”, zegt ze. Kolonisten beperken hun geweld niet tot de velden. “Ze komen ook in het dorp en richten daar vernielingen aan en stichten brand.”
De olijfoogst is voor veel families niet alleen een feestelijke traditie, maar ook een belangrijke inkomstenbron. Juist daarom vragen ze internationale vrijwilligers om hulp, in de hoop dat hun aanwezigheid kolonisten afschrikt.
Joodse achtergrond biedt geen bescherming
Dat internationale aanwezigheid kolonisten afschrikt, blijkt in de praktijk steeds minder op te gaan. Ook voor Faber geldt dat haar achtergrond haar niet beschermt. “Het maakt voor hen helemaal niet uit of je Joods bent of niet, wat je achtergrond is of waar je vandaan komt”, zegt ze. “Wanneer de kolonisten komen, vallen ze iedereen aan die aan het oogsten is.”
Dat ondervonden ook Europese diplomaten die vorige maand uit solidariteit aanwezig waren bij de oogst op de Westelijke Jordaanoever. Ook zij werden aangevallen door kolonisten.
Rol van het Israëlische leger
Faber hoort elke dag nieuwe verhalen van Palestijnse families over aanvallen en gestolen oogst. Daarbij speelt ook het Israëlische leger een rol. “Iedere dag dat we bij een nieuwe familie aankomen, is er wel een verhaal. Over het leger dat hun woningen binnendringt of pepperspray gebruikt om boeren van hun tractor af te trekken en ze vervolgens te ondervragen.”
Mensenrechtenorganisaties leggen regelmatig vast dat het leger niet ingrijpt als kolonisten geweld gebruiken. In sommige gevallen zouden militairen het geweld zelfs ondersteunen of faciliteren.
Bij haar aankomst in Burin moest Faber zelf ook schuilen. Soldaten hadden het dorp onder een militaire lockdown geplaatst. “Het voelde heel raar om met een groep Joden in een huis te zitten op de Westelijke Jordaanoever om te schuilen voor het Israëlische leger”, zegt ze.
Arrestatie van lokale coördinator
Diezelfde dag werd Ghassan Najjar gearresteerd. Hij is medeoprichter van de lokale landbouwcoöperatie en regelt het contact tussen internationale vrijwilligers en Palestijnse boeren. Volgens Amnesty International is hij opgepakt vanwege zijn vreedzame activisme ter bescherming van de olijfoogst in Burin.
Het Israëlische leger heeft vooralsnog geen publiekelijke verklaring gegeven over de arrestatie.
Bewustzijn creëren in Nederland
Tussen het zware werk door is er ook ruimte voor een koffiepauze. “Zo gaat dat hier, mensen zijn super gastvrij”, vertelt Faber. De Joodse achtergrond van de vrijwilligers is zelden onderwerp van gesprek. “We staan voor menselijkheid, voor iedereen die hier komt en ons helpt”, zegt Saleh.
Voor Faber is haar achtergrond juist een reden om extra bewust aanwezig te zijn. “Als iemand die bezig is met het opbouwen van Joods leven in de diaspora in Nederland, is het nog belangrijker om hier met eigen ogen te zien hoe het systeem van onderdrukking vanuit Joodse suprematie werkt.”
Het allerbelangrijkste voor haar is de directe hulp aan de families hier. Maar straks wil ze de verhalen ook meenemen naar huis. “Mijn doelgroep zijn de mensen om mij heen. Een deel is de Joodse gemeenschap, maar ook de niet-Joodse gemeenschap. Als je het verhaal hoort van iemand die er is geweest en die je kent, dan voelt het geloofwaardiger. Hoe raar dat ook klinkt.”
Wat staat Faber te doen na haar terugkeer?
Faber is sinds 27 oktober actief op de Westelijke Jordaanoever. Na haar terugkeer in Nederland wil ze de persoonlijke verhalen van de Palestijnse families delen, zowel binnen als buiten de Joodse gemeenschap. Ze hoopt dat directe getuigenissen meer mensen bereiken dan nieuwsberichten alleen.
