Nederland heeft dit jaar voor de vijfde keer een regionale hittegolf meegemaakt. Dat is uitzonderlijk: alleen in 1947 kwamen er ook vijf regionale hittegolven voor in één kalenderjaar. Het verschil is dat het record van 1947 pas in september werd bereikt. Nu is dat al eerder in het jaar het geval.
De drempel voor de vijfde hittegolf werd vandaag bereikt in Maastricht, waar het kwik steeg naar 30 graden. Daarmee is opnieuw een klimatologische mijlpaal gezet in 2026.
Wat is een regionale hittegolf?
Een hittegolf is regionaal als in een bepaald gebied meerdere aaneengesloten dagen temperaturen worden gemeten van 25 graden of hoger, waarvan minimaal drie dagen boven de 30 graden. Het gaat dus niet om een landelijk fenomeen, maar om een meting per regio of weerstation.
Maastricht geldt als een van de warmste meetpunten van Nederland. De stad in het zuiden van het land heeft vaker dan andere steden te maken met extreme hitte, mede door de ligging en het stedelijk klimaat.
Wat speelt er?
Kernpunten op een rij
- In 2026 is voor de vijfde keer een regionale hittegolf vastgesteld in Nederland.
- Eerder lukte dit alleen in 1947, maar toen pas in september.
- De vijfde hittegolf van dit jaar werd bepaald door een temperatuur van 30 graden in Maastricht.
- Het record staat nu dus onder druk: als er nog een zesde hittegolf volgt, is dat ongekend in de meetgeschiedenis.
Vergelijking met 1947: wat maakt dit jaar zo bijzonder?
Het jaar 1947 staat bekend als een van de warmste en droogste jaren uit de Nederlandse klimaatgeschiedenis. Dat uitgerekend dat jaar het enige vergelijkingspunt is, zegt veel over hoe uitzonderlijk 2026 tot nu toe verloopt.
Het grote verschil met 1947 is het moment waarop het record werd bereikt. Destijds duurde het tot september voordat de vijfde regionale hittegolf een feit was. In 2026 is die grens al eerder in het jaar bereikt, wat betekent dat er nog voldoende zomerweken over zijn om het record verder aan te scherpen.
Zuid-Nederland zwaarst getroffen
Maastricht en de rest van de provincie Limburg krijgen dit jaar veelvuldig te maken met extreme warmte. De zuidelijke ligging van de regio maakt haar gevoeliger voor hittegolven dan bijvoorbeeld de kust of het noorden van het land.
Hoge temperaturen hebben gevolgen voor de volksgezondheid, de natuur en de infrastructuur. Tijdens hittegolven stijgt het aantal mensen dat een beroep doet op medische hulp, met name onder ouderen en mensen met hart- en longproblemen.
Klimaattrend of uitschieter?
Klimaatwetenschappers wijzen al jaren op de toenemende frequentie van hittegolven in Nederland. Zomers worden gemiddeld warmer, en extreme hitte komt vaker voor dan enkele decennia geleden.
Of 2026 een uitschieter is of past in een bredere trend, is pas achteraf goed te beoordelen. Wat vaststaat, is dat het huidige jaar zich nu al in uitzonderlijk gezelschap bevindt, naast het legendarisch warme jaar 1947.
Kan het record dit jaar nog verder worden aangescherpt?
Nu de vijfde regionale hittegolf een feit is, rijst de vraag of 2026 ook een zesde hittegolf zal produceren. Dat zou volledig buiten de boeken zijn: het zou een unicum zijn in de Nederlandse meetgeschiedenis.
Of dat gaat gebeuren, hangt af van de weersontwikkelingen in de komende weken. Meteorologen houden de situatie nauwlettend in de gaten.
