De dreiging van jihadistische aanslagen in Nederland blijft groot. Jihadisten zien ons land nog steeds als doelwit. Dat schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) in zijn nieuwste halfjaarlijkse dreigingsbeeld.
De kans op een terroristische aanslag in Nederland is reëel, concludeert de dienst. Het dreigingsniveau blijft daarom staan op niveau 4, op een schaal van 5. Dat betekent dat een aanslag als aanzienlijk waarschijnlijk wordt beschouwd.
Dankzij ingrijpen van inlichtingendiensten zijn de afgelopen periode meerdere aanslagen voorkomen. De NCTV benadrukt dat waakzaamheid noodzakelijk blijft.
Alleenhandelende daders en minderjarigen
Volgens NCTV-coördinator Marc Kuipers komt het grootste risico van alleenhandelende daders en kleine groepjes die onder de radar blijven. Deze mensen zijn moeilijk op te sporen en handelen vaak zonder duidelijke structuur.
Een opvallende trend is dat steeds vaker minderjarigen online radicaliseren. Zij komen in aanraking met het gedachtegoed van terreurorganisatie IS via sociale media en andere online kanalen.
Tot grote aanslagen heeft dit vooralsnog niet geleid. Inlichtingendiensten hebben concrete plannen tijdig weten te verijdelen.
Aanhoudingen in azc’s
Als voorbeeld noemt de NCTV aanhoudingen in een azc in Dronten en een azc in Vlissingen. In beide gevallen werden mensen opgepakt op verdenking van het voorbereiden van een terroristische aanslag.
Deze gevallen laten zien dat de dreiging zich ook op Nederlandse bodem ontwikkelt. De diensten houden dit nauwlettend in de gaten.
Meer interesse om uit te reizen naar terreurgebieden
De NCTV signaleert ook een zorgwekkende nieuwe trend. Onder islamitische jongeren is er weer groeiende interesse om te ‘uitreizen’, ofwel zich in het buitenland aansluiten bij terroristische groeperingen.
Het gaat daarbij om landen zoals Syrië, Afghanistan en Somalië. Het aantal geslaagde uitreizen is tot nu toe beperkt.
De situatie is anders dan in de periode 2012 tot 2016, toen relatief veel jongeren naar Syrië afreisden om zich bij IS aan te sluiten. Het huidige aantal ligt beduidend lager, maar de NCTV volgt de ontwikkeling nauw.
Joodse en Amerikaanse doelwitten vaker in gevaar
De oorlog in Iran heeft de dreiging verder vergroot. Pro-Iraanse extremisten en personen die handelen in opdracht van de Iraanse staat richten zich vooral op Israëlische, Joodse en Amerikaanse doelwitten in Nederland.
In maart en april van dit jaar waren er al aanslagen op Joodse doelen in Nederland. In mei werd een verdachte gearresteerd. Die persoon zou daders ronselend hebben gehandeld in opdracht van de Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde.
Het recent gesloten ‘raamakkoord’ tussen de Verenigde Staten en Iran neemt dit gevaar niet weg, stelt de NCTV nadrukkelijk.
Dit zijn de belangrijkste dreigingen op een rij
- Jihadistisch extremisme: de grootste en meest directe dreiging, vooral van alleenhandelende daders en kleine groepjes.
- Minderjarige radicalisering: jongeren radicaliseren via online kanalen, met name door IS-gedachtegoed.
- Pro-Iraanse groepen: gericht op Joodse, Israëlische en Amerikaanse doelwitten in Nederland.
- Uitreizigers: groeiende interesse onder jongeren om zich aan te sluiten bij buitenlandse terreurorganisaties.
- Rechtsextremistisch gedachtegoed: normalisering van extreme taal baart zorgen, al zijn concrete aanslagvoorbereidingen zeldzaam.
Rechtsextremisme: normalisering baart zorgen
Het gevaar van rechtsextremistische aanslagen is kleiner dan dat van jihadistisch geweld. Er zijn wel jongeren aangehouden op verdenking van het online uiten van rechts-terroristische bedreigingen. Concrete voorbereidingen voor een aanslag zijn nauwelijks gevonden.
Toch is de NCTV bezorgd over een andere ontwikkeling. Rechtsextremistisch gedachtegoed raakt steeds meer genormaliseerd in het publieke debat. Termen als ‘omvolking’ en ‘remigratie’ duiken vaker op in gesprekken en online discussies.
Volgens de NCTV zorgt dit voor een “voedingsbodem voor geweld, angst, haat en racisme” in de samenleving. De coördinator stelt dat dit de sociale cohesie ondermijnt.
Dreigingsniveau blijft op 4 in 2026
Het dreigingsniveau in Nederland staat ook in 2026 op niveau 4 van de 5. De NCTV roept op tot blijvende alertheid bij burgers, bedrijven en overheden.
De diensten blijven actief werken aan het voorkomen van aanslagen. Volgens de NCTV is samenwerking tussen inlichtingendiensten, politie en gemeenten daarbij onmisbaar.
