Het kabinet neemt ingrijpende stappen om de omstreden sluiting van vier zorgvilla’s voor ernstig gehandicapte kinderen in goede banen te leiden. Minister Sterk van Langdurige Zorg stelt een onafhankelijke tussenpersoon aan na aanhoudende zorgen over de gang van zaken bij zorgaanbieder ExpertCare. De situatie is inmiddels zo hoog opgelopen dat ook de rechter er opnieuw aan te pas dreigt te komen.
Zorgvilla’s in de problemen: wat is er aan de hand?
ExpertCare, een aanbieder van gespecialiseerde zorg voor ernstig gehandicapte kinderen, is in financiële moeilijkheden terechtgekomen. Het bedrijf beheert vier zorgvilla’s verspreid over het land, waar kinderen met complexe zorgbehoeften worden opgevangen en begeleid.
Minister Sterk had eerder al bepaald dat de zorgvilla’s open moesten blijven totdat er voor elk kind een passende alternatieve opvanglocatie met specialistische zorg was gevonden. Ondanks deze duidelijke richtlijn besloot de directie van ExpertCare toch over te gaan tot gedeeltelijke sluiting.
Concreet kondigde ExpertCare aan de locaties in Vleuten en Waalre per 1 juli te sluiten. Kinderen voor wie op dat moment nog geen andere plek beschikbaar is, zouden worden overgebracht naar de overgebleven locaties in Rijkwijk en Wezep.
Minister Sterk spreekt directie en aandeelhouder aan
De minister liet het er niet bij zitten. Deze week vond op het ministerie van VWS een confronterend gesprek plaats tussen Sterk, de directie van ExpertCare en de Duitse aandeelhouder van het bedrijf. Tijdens dat gesprek sprak de minister haar ongenoegen ondubbelzinnig uit over de manier waarop ExpertCare met de gemaakte afspraken omgaat.
Sterk stelt dat ExpertCare zich onvoldoende houdt aan eerder gedane toezeggingen. In het gesprek is opnieuw afgesproken dat ExpertCare afziet van de sluiting per 1 juli, zolang er niet voor alle kinderen een geschikte en passende opvangplek is geregeld.
Tegelijkertijd erkent de minister in haar brief aan de Tweede Kamer dat de situatie urgent blijft. Ze signaleert namelijk dat de personele bezetting op de locaties in aanloop naar 1 juli al begint af te nemen, wat de zorgkwaliteit op korte termijn onder druk kan zetten. Snelheid is dus geboden.
Onafhankelijke tussenpersoon moet rust brengen
Om de patstelling te doorbreken, stelt minister Sterk een onafhankelijke intermediair aan. Deze tussenpersoon krijgt een duidelijke opdracht mee en moet op meerdere fronten aan de slag.
De taken van de onafhankelijke bemiddelaar omvatten onder meer:
- Bemiddelen tussen ExpertCare en de ouders van de betrokken kinderen
- Toezien op een zorgvuldig en transparant zoekproces naar alternatieve opvanglocaties
- Ervoor zorgen dat de zoektocht naar geschikte plekken snel maar verantwoord verloopt
- Het contact tussen alle betrokken partijen herstellen en verbeteren
- Rapporteren over de voortgang van het proces aan het ministerie
Sterk benadrukt dat zij de signalen van de ouders zeer serieus neemt. Ze omschrijft haar “aanzienlijke zorgen over de zorgvuldigheid van het doorlopen proces” en vindt dat de ouders onvoldoende zijn meegenomen in de besluitvorming.
Contact tussen ouders en ExpertCare op dieptepunt
De relatie tussen ExpertCare en de ouders van de kinderen is ondertussen ernstig verslechterd. Het wederzijdse vertrouwen lijkt voor een groot deel verdwenen, wat de situatie voor de al kwetsbare gezinnen nog zwaarder maakt.
De Cliëntenraad liet eerder deze week weten opnieuw naar de rechter te zullen stappen als ExpertCare vasthoudt aan de geplande sluitingen. Het is niet de eerste keer dat juridische stappen worden overwogen; de zaak heeft al eerder de rechter bereikt.
De ouders benadrukken dat de sluiting van de twee locaties voor “deze kwetsbare doelgroep en hun naasten” vergaande medische en praktische bezwaren met zich meebrengt. Zo leidt verplaatsing naar de resterende locaties tot aanzienlijk langere reistijden, wat voor kinderen met ernstige beperkingen een grote belasting kan zijn.
Waarom deze kinderen zo’n specialistische zorg nodig hebben
De kinderen die in de zorgvilla’s van ExpertCare verblijven, hebben zeer complexe en veelal meervoudige beperkingen. Zij zijn aangewezen op een uiterst gespecialiseerde vorm van zorg die niet zomaar elders te vinden is. Het gaat daarbij niet alleen om medische zorg, maar ook om begeleiding, veiligheid en een vertrouwde omgeving.
Juist omdat dit zorgaanbod zo schaars is, is het vinden van geschikte alternatieven een tijdrovend en ingewikkeld proces. Elke overhaaste stap kan directe gevolgen hebben voor de gezondheid en het welzijn van de betrokken kinderen.
Dit maakt de druk op alle betrokkenen des te groter. Minister Sterk erkent dat het tempo van de zoektocht omhoog moet, maar benadrukt tegelijkertijd dat zorgvuldigheid niet mag worden opgeofferd aan snelheid.
Wat staat er nu op het spel?
De komende weken worden cruciaal. De onafhankelijke bemiddelaar zal snel aan de slag moeten om het vertrouwen tussen ouders en ExpertCare te herstellen en de zoektocht naar alternatieven vlot te trekken. Minister Sterk houdt de situatie nauwlettend in de gaten en heeft duidelijk gemaakt dat zij niet zal toestaan dat kwetsbare kinderen de dupe worden van bestuurlijk falen of financiële problemen bij de zorgaanbieder.
Of het aanstellen van een tussenpersoon voldoende zal zijn om de dreigende rechtsgang te voorkomen, moet de komende tijd uitwijzen. De Tweede Kamer is inmiddels via een brief op de hoogte gesteld van de laatste ontwikkelingen.
