Woensdag kiezen de inwoners van Hilversum en Wijdemeren een nieuwe gemeenteraad. De verkiezingen vallen samen met een politieke crisis in Den Haag, waar D66, VVD en CDA op landgoed De Zwaluwenberg praten over de toekomst van hun minderheidskabinet. Maar spelen die landelijke spanningen ook een rol in de stemhokjes?
Wie door Hilversum loopt, kan de verkiezingen niet missen. Billboards, flyerende vrijwilligers en een volledige verkiezingsmarkt recht tegenover de reguliere zaterdagmarkt. Van links tot rechts proberen partijen voorbijgangers te overtuigen op een zonnige ochtend.
Toch houden meerdere campagnevoerders rekening met een lage opkomst. Herindelingsverkiezingen trekken doorgaans minder kiezers. De verkiezingen “leven vooral binnen de partijen en bij de achterban”, klinkt het op de markt.
Waarom stemmen Hilversum en Wijdemeren nu?
Hilversum en Wijdemeren deden in maart niet mee aan de reguliere gemeenteraadsverkiezingen. Dat heeft een specifieke reden: per 1 januari 2027 fuseren de twee gemeenten tot één nieuwe gemeente Hilversum.
Woensdag kiezen de inwoners de gemeenteraad die die nieuwe gemeente gaat besturen. Wijdemeren bestaat uit de dorpen Ankeveen, Breukeleveen, ‘s-Graveland, Kortenhoef, Loosdrecht en Nederhorst den Berg.
Dit moet je weten
- Hilversum telt bijna 95.000 inwoners, Wijdemeren iets minder dan 25.000.
- Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen in 2022 was de opkomst in Hilversum 51 procent, in Wijdemeren bijna 59 procent.
- Vanaf 1 januari 2027 vormen beide gemeenten samen de nieuwe gemeente Hilversum.
- De verkiezingen vallen samen met overleg tussen D66, VVD en CDA over hun minderheidskabinet.
- Landelijke politici van meerdere partijen zijn persoonlijk aanwezig op de campagnemarkt.
Landelijke kopstukken trekken naar Hilversum
De aanwezigheid van nationale politici valt op. GroenLinks-PvdA-Kamerleden Mohammed Mohandis en Tom van der Lee staan op de verkiezingsmarkt. BBB-Kamerleden Henk Vermeer en Caroline van der Plas lopen mee met het lokale campagneteam.
Vermeer vergelijkt de herindelingsverkiezingen, terwijl hij kaasjes uitdeelt, met iets groters. Hij noemt ze met een knipoog “misschien wel een beetje de midterms voor Den Haag”.
FVD-leider Lidewij de Vos is niet fysiek aanwezig, maar wel zichtbaar. Ze prijkt op billboards en op een grote campagnebus die door Hilversum en Wijdemeren rijdt. FVD-Kamerleden worden vandaag niet verwacht op de markt, zegt lokaal lijsttrekker Willem Joustra.
Kabinetscrisis weerhoudt mensen van stemmen, vrezen sommigen
Hilversummer Ronald (66) maakt zich zorgen. Hij vreest dat de politieke crisis in Den Haag mensen ervan weerhoudt te gaan stemmen. “We hebben een politiek debacle achter de rug. Ik denk dat daardoor het vertrouwen gedaald is en dat dat invloed heeft op het stemgedrag van veel mensen.”
Zelf gaat hij “zoals altijd” op een lokale partij stemmen. Voor hem staan gemeentelijke thema’s voorop.
Taoufik (44) kijkt naar zijn eigen omgeving. Hij werkt in het onderwijs en ziet dat kinderen meer ruimte nodig hebben. “Ik hoor veel over problemen in de wijk, over agressiviteit en gebrek aan respect voor ouderen.” De landelijke politiek speelt voor hem geen rol bij zijn keuze woensdag.
Klimaat en samenleving versus parkeren en belastingen
Nicole (50) laat de landelijke politieke situatie juist zwaar meewegen. “Ik kies voor een partij die zich constructief opstelt, genuanceerd naar de samenleving kijkt en het klimaat en samenleven belangrijk vindt. Dat weegt voor mij zwaarder dan lokale thema’s.”
Babette (33) heeft andere prioriteiten. Voor haar zijn parkeren en de hoogte van de gemeentelijke belastingen de belangrijkste thema’s. Op wie ze gaat stemmen, weet ze nog niet. “Maar ik zoek vooral een partij die daar wat aan doet.”
De kabinetscrisis beïnvloedt haar stem niet. “Ik vind niet dat de VVD nu heel gekke keuzes maakt. De partijen praten dit weekend verder en dat lijkt me alleen maar goed.”
‘Den Haag kan hier een voorbeeld aan nemen’
Campagnevoerders erkennen dat de crisis in Den Haag voelbaar is. Er is meer aandacht voor de lokale verkiezingen, maar dat is “om de verkeerde redenen”, klinkt het.
CDA-lijsttrekker Gerben van Voorden ziet op de markt “vooral partijen die zich ervan bewust zijn dat ze na de verkiezingen weer met elkaar aan de slag moeten om het fusietraject vorm te geven”. Hij noemt dat “een heel ingewikkeld proces”.
“In Den Haag worden verschillen uitvergroot, maar dat doen we hier niet. We zijn ons bewust van de grote opgave die we hebben en daar kan Den Haag een voorbeeld aan nemen”, aldus Van Voorden.
Wat gebeurt er na de verkiezingen?
De uitslag van woensdag bepaalt welke partijen de nieuwe fusiegemeente Hilversum gaan besturen. Dat wordt een complexe opgave: twee gemeenteculturen, twee besturen en tienduizenden inwoners moeten worden samengevoegd.
Of de opkomst dit keer meevalt, ondanks de lage verwachtingen van campagnevoerders, wordt woensdag duidelijk. En of de landelijke politieke crisis daadwerkelijk een schaduw werpt over de stembus, blijkt pas als de hokjes zijn geteld.
